Η πρόσφατη σύγκρουση του σιιτικού Ιράν και με την σουνιτική Σαουδική Αραβία αντανακλάται σε ολόκληρο τον ισλαμικό κόσμο. Στον χάρτη βλέπουμε τις μουσουλμανικές χώρες της Μέσης Ανατολής και την πληθυσμιακή τους αναλογία ανάλογα με την προέλευση των 2 κυριάρχων δοξασιών του Ισλάμ...
(ο χάρτης από εδώ)
Διαβάστε ένα σύντομο ιστορικό για τις 2 ισλαμικές σέκτες.
Με τη Μέση Ανατολή να τελεί εδώ και καιρό «εν βρασμώ» – σε πολύ μεγάλο βαθμό λόγω του συριακού εμφυλίου και της ανόδου του Ισλαμικού Κράτους- και την πρόσφατη επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας, αξίζει να εξετάσει κανείς τα βαθύτερα αίτια πίσω από τις εντάσεις στον μουσουλμανικό κόσμο.
Και ως εκ τούτου, οδηγείται αναπόφευκτα στη διαφοροποίηση μεταξύ σουνιτών και σιιτών – ένα σχίσμα το οποίο ανάγεται στα πρώτα χρόνια του Ισλάμ, και οι επιπτώσεις του οποίου φτάνουν και επηρεάζουν τον σύγχρονο κόσμο.
Το σχίσμα προέκυψε μετά τον θάνατο του Μωάμεθ το 632, όταν τέθηκε το θέμα της διαδοχής του προφήτη στην κεφαλή του μουσουλμανικού κόσμου. Κάποιοι πίστευαν ότι ο διάδοχος θα έπρεπε να εκλεγεί, άλλοι θεωρούσαν ότι μόνο οι συγγενείς και απόγονοι του προφήτη έπρεπε να έχουν το δικαίωμα να αναλάβει το αξίωμα του χαλίφη.
Οι περισσότεροι- οι οποίοι έγιναν αργότερα γνωστοί ως «Σουνίτες» (από το «Αχλ αλ Σούνα», Λαός της Παράδοσης)- στήριξαν τον Αμπού Μπακρ, φίλο του προφήτη και πατέρα της συζύγου του, Αϊσά. Άλλοι θεωρούσαν ότι οι νόμιμοι διάδοχοι ήταν οι συγγενείς του, ισχυριζόμενοι πως ο προφήτης είχε δώσει το χρίσμα στον Αλί, ξάδερφο και γαμπρό του. Αυτοί έμελλαν να γίνουν γνωστοί ως «Σιίτες» (από το «Σιάτ Αλί»- ακόλουθοι του Αλί).
Εν τέλει, οι υποστηρικτές του Αμπού Μπακρ επικράτησαν, αλλά ο Αλί έγινε για λίγο καιρό χαλίφης- μετά τη δολοφονία των δύο διαδόχων του Αμπού Μπακρ. Ο Αλί δολοφονήθηκε επίσης, με δηλητηριασμένη λεπίδα, στην Κούφα (Ιράκ). Το σχίσμα οριστικοποιήθηκε το 680, όταν ο ένας γιος του Αλί, Χουσεΐν, σκοτώθηκε από Σουνίτες (Ομεϊάδες) στην Καρμπάλα και ο άλλος, Χασάν, θεωρείται ότι δηλητηριάστηκε από τον Μουαουΐγια, πρώτο χαλίφη των Ομεϊάδων.
Ο θάνατός του Χουσεΐν αποτελεί βασικό πυλώνα της πίστης αυτών που πίστευαν ότι τον προφήτη θα έπρεπε να είχε διαδεχθεί ο Αλί. Στην άλλη πλευρά, οι Σουνίτες θεωρούν ότι οι τρεις πρώτοι χαλίφηδες πριν τον Αλί ήταν σωστά πορευόμενοι, και πιστεύουν ότι οι ίδιοι είναι οι «ορθόδοξοι» πιστοί στη «Σούνα», την αυθεντική παράδοση του προφήτη.
Οι Σουνίτες πήραν το «πάνω χέρι», με τους Σιίτες να χάνουν έδαφος- και να στρέφονται στους ιμάμηδές τους για καθοδήγηση, οι 12 πρώτοι εκ των οποίων ήταν απόγονοι του Αλί.
Από εκεί και πέρα, οι διαφοροποιήσεις εντάθηκαν, ενώ παράλληλα λάμβανε χώρα η επέκταση του Ισλάμ και η σύγκρουσή του με τη Δύση, με κομβικά σημεία όπως τη μάχη του Πουατιέ, όπου ο Κάρολος Μαρτέλ σταμάτησε τη μουσουλμανική προέλαση, τους πολέμους ανάμεσα στους Άραβες και τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία (με το Ανατολικό Ρωμαϊκό Κράτος, που συνέδεσε άρρηκτα την ιστορία του με αυτήν του Μεσαιωνικού Ελληνισμού, να σταματά τις ισλαμικές στρατιές στις ανατολικές «πύλες» της Ευρώπης) και μετέπειτα τη χριστιανική «Reconquista» στην Ισπανία, με την απώθηση των Μαυριτανών, αλλά και τους πολέμους εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Οι διαφοροποιήσεις
Σιίτες και Σουνίτες συμφωνούν σε πολλά ζητήματα του Ισλάμ (όπως ο ιερός μήνας του Ραμαντάν, το ιερό Κοράνι κ.α.), αλλά υπάρχουν και πολύ σημαντικές διαφωνίες. Και στις δύο σέκτες υπάρχουν τόσο κοσμικοί, όσο και φονταμενταλιστές.
Ο Σιίτες θεωρούν τον Αλί και τους ηγέτες που τον ακολούθησαν ιμάμηδες, και οι περισσότεροι πιστεύουν σε μια γραμμή 12 ιμάμηδων, ο τελευταίος εκ των οποίων, ένα αγόρι, θεωρείται ότι εξαφανίστηκε στο Ιράκ τον 9ο αιώνα (το 878), μετά τη δολοφονία του πατέρα του. Κάποιοι Σιίτες περιμένουν την επιστροφή του ως «Μαχντί» – Μεσσία. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τις πεποιθήσεις των Σουνιτών, που βάζουν πάνω από όλα τη «Σούνα»- στην οποία πιστεύουν όλοι οι μουσουλμάνοι, αλλά οι Σιίτες ακολουθούν και τις διδαχές των απογόνων του Μωάμεθ (μέσω του Αλί), τη στιγμή που οι Σουνίτες καθοδηγούνται από τέσσερις «σχολές», η καθεμία εκ των οποίων εργάζεται πάνω σε πρακτικές εφαρμογές της «Σούνα».
Γενικά, οι Σιίτες βλέπουν τους αγιατολάχ τους ως εκπροσώπους του Θεού επί Γης, ενώ οι Σουνίτες στηρίζονται περισσότερο στις διδαχές του Μωάμεθ- και κατηγορούν τους Σιίτες για αιρετικούς, ενώ οι Σιίτες από τη δική τους πλευρά κατηγορούν τον σουνιτικό δογματισμό ως λόγο γένεσης εξτρεμιστικών παρακλαδιών, όπως οι Ουαχαμπίτες.
Ιστορικά, παρά την αντιπαλότητα, δεν έχει υπάρξει κάποια γενικευμένη σύγκρουση, ένας ιερός πόλεμος μεταξύ Σιιτών και Σουνιτών, όπως, για παράδειγμα, ο Τριακονταετής Πόλεμος στην Ευρώπη του 17ου αιώνα, καθώς οι Σιίτες- αριθμητικά λιγότεροι – υποχωρούσαν.
πηγή
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου