Γράφει ο Γρηγόρης Κεντητός
Υπάρχει μια μικρή καθημερινή αμηχανία που σχεδόν όλοι έχουμε ζήσει. Να ακούμε τη φωνή μας σε ένα ηχητικό μήνυμα, σε ένα βίντεο, σε μια παλιά εγγραφή, και ξαφνικά να παγώνουμε. «Εγώ είμαι αυτός; Έτσι μιλάω; Έτσι με ακούνε οι άλλοι;». Και εκεί αρχίζει μια παράξενη εσωτερική δυσφορία, σαν να μας σύστησαν έναν άγνωστο που φοράει το πρόσωπό μας. Οι περισσότεροι άνθρωποι αισθανόμαστε άβολα όταν ακούμε τη φωνή μας ηχογραφημένη. Και ο λόγος δεν είναι μόνο ψυχολογικός. Είναι πρώτα απ’ όλα σωματικός. Έχει να κάνει με τον τρόπο που ακούμε τον ίδιο μας τον εαυτό.
Όταν μιλάμε, δεν ακούμε τη φωνή μας όπως την ακούν οι άλλοι. Οι γύρω μας ακούν τον ήχο που βγαίνει από το στόμα μας, ταξιδεύει στον αέρα και φτάνει στα αυτιά τους. Εμείς όμως ακούμε κάτι διπλό. Ακούμε και τον ήχο που ταξιδεύει στον αέρα, αλλά ακούμε και τις δονήσεις που περνούν μέσα από τα οστά του κρανίου μας. Το σώμα μας λειτουργεί σαν ένα εσωτερικό ηχείο. Οι δονήσεις από τις φωνητικές χορδές περνούν μέσα από το κεφάλι, το στήθος, τα οστά, και κάνουν τη φωνή μας να ακούγεται πιο βαθιά, πιο γεμάτη, πιο «δική μας».
Όταν όμως ακούμε μια ηχογράφηση, αυτό το εσωτερικό κομμάτι εξαφανίζεται. Μένει μόνο η φωνή όπως βγήκε προς τα έξω. Η φωνή που ακούν οι άλλοι. Και τότε παθαίνουμε ένα μικρό σοκ. Όχι επειδή η φωνή είναι απαραίτητα άσχημη, αλλά επειδή δεν ταιριάζει με την εικόνα που έχουμε χτίσει τόσα χρόνια για τον εαυτό μας. Είναι σαν να κοιτάζεις έναν καθρέφτη που ξαφνικά δεν σε κολακεύει.
Μας ενοχλεί γιατί η ηχογράφηση μάς αφαιρεί την ψευδαίσθηση ελέγχου. Όσο μιλάμε, νομίζουμε ότι ξέρουμε πώς ακουγόμαστε. Έχουμε μια εσωτερική εκδοχή του εαυτού μας, μια φωνή που μας συνοδεύει από παιδιά. Και ξαφνικά έρχεται ένα κινητό τηλέφωνο, ένα μικρόφωνο, ένα βίντεο, και μας λέει: «Όχι ακριβώς. Έτσι σε ακούει ο κόσμος».
Να λοιπόν γιατί αισθανόμαστε αμήχανα. Δεν ακούμε απλώς τη φωνή μας. Ακούμε την απόσταση ανάμεσα σε αυτό που νομίζουμε ότι είμαστε και σε αυτό που εκπέμπουμε προς τα έξω. Και αυτή η απόσταση, όσο μικρή κι αν είναι, πάντα ενοχλεί τον άνθρωπο.
Υπάρχει βέβαια και κάτι ακόμη. Δεν έχουμε συνηθίσει να ακούμε τον εαυτό μας ως παρατηρητές. Όταν μιλάμε, είμαστε μέσα στη στιγμή. Δεν ακούμε πραγματικά τον τόνο μας, τις παύσεις μας, τις μικρές αμηχανίες, τα «εεε», τις ανάσες, τις υπερβολές, τις νευρικές καταλήξεις των προτάσεων. Όλα αυτά τα ζούμε από μέσα. Στην ηχογράφηση όμως τα ακούμε από έξω. Και τότε γινόμαστε αυστηροί κριτές του εαυτού μας.
Ο άνθρωπος άλλωστε έχει μια περίεργη ικανότητα να συγχωρεί τους άλλους πιο εύκολα από ό,τι συγχωρεί τον εαυτό του. Μπορεί να ακούσει μια ξένη φωνή και να μην του φανεί τίποτα παράξενο. Μόλις όμως ακούσει τη δική του, αρχίζει η εσωτερική ανάκριση. «Μιλάω τόσο γρήγορα; Ακούγομαι τόσο λεπτός; Τόσο βαρύς; Τόσο μονότονος; Τόσο παιδικός;».
Στην πραγματικότητα, οι άλλοι δεν ακούν τη φωνή μας με την ίδια σκληρότητα. Για εκείνους αυτή είναι η κανονική μας φωνή. Δεν έχουν την εσωτερική εκδοχή με την οποία εμείς συγκρίνουμε την ηχογράφηση. Δεν παθαίνουν το δικό μας σοκ, γιατί δεν έχουν χάσει κάτι που νόμιζαν ότι γνώριζαν. Εμείς το παθαίνουμε, επειδή η ηχογράφηση μοιάζει να μας κλέβει έναν οικείο εαυτό και να μας επιστρέφει έναν πιο άβολο.
Κι όμως, αυτή η δυσφορία περνάει. Όσο πιο συχνά ακούμε τη φωνή μας, τόσο πιο φυσιολογική μάς φαίνεται. Οι ραδιοφωνικοί παραγωγοί, οι τραγουδιστές, οι παρουσιαστές, οι άνθρωποι που δουλεύουν με μικρόφωνο, δεν γεννήθηκαν απαραίτητα συμφιλιωμένοι με τη φωνή τους. Απλώς την άκουσαν αρκετές φορές ώστε να σταματήσει να τους φαίνεται ξένη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.