Αυτή η στήλη ξεψαχνίζει μικρά και μεγάλα μυστικά της πόλης. Εσύ ήξερες ότι… μια πλινθόγραφη εντειχισμένη τεσσάρων σειρών επιγραφή βρίσκεται στα Βόρεια Τείχη της Θεσσαλονίκης. Θα την βρει κανείς στον Πύργο του Μανουήλ Παλαιολόγου η κατασκευή του οποίου ανάγεται στον 14ο αιώνα.
Ο πύργος φέρει στη βόρεια πλευρά του πλινθόγραφη εντειχισμένη τεσσάρων σειρών επιγραφή η οποία αναφέρει: “ΣΘΕΝ(Ε)Ι ΜΑΝΟΥΗΛ ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΣΤΟΥ ΔΕΣΠΟΤΟΥ ΉΓΕΙΡΕ ΤΟΝΔΕ ΠΥΡΓΟΝ (ΑΥ). (ΣΥΝ) ΤΩ ΤΕΙΧΙΩ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΟΥΞ ΑΠΟΚΑΥΚΟΣ ΕΚ ΒΑΘΡΩΝ ΣΘΕΝ(ΕΙ) ΜΑΝΟΥΗΛ ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΣΤΟΥ (ΔΕΣΠΟΤΟΥ)”, δηλαδή ότι οι εργασίες ανέγερσης έγιναν από τον Δούκα Γεώργιο Απόκαυκο με εντολή και έξοδα του αυτοκράτορα Μανουήλ Β΄Παλαιολόγοθ.
Ο Γεώργιος Απόκαυκος ήταν μέλος της οικογένειας Απόκαυκος που είχε εξέχουσα θέση στην Βυζαντινή αυτοκρατορία από τον 10o μέχρι τον 15o αιώνα και το 1403 όταν ήταν αυτοκράτορας ο Μανουήλ Β’ ο Παλαιολόγος, ήταν άρχοντας της Κωνσταντινούπολης.
Η επιγραφή αναφέρεται στον Δεσπότη Μανουήλ, άρχοντα για πολλά χρόνια της πόλης, αδελφού του Δεσπότη της Ηπείρου Θεοδώρου Αγγέλου Κομνηνού. Μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης στους Λατίνους το 1204, η Θεσσαλονίκη έπεσε στα χέρια του Βονιφάτιου, Μαρκησίου του Μομφεράτου, που βασίλεψε σχεδόν 18 χρόνια και εκδιώχτηκε με τη σειρά του από τον Θεόδωρο, Δεσπότη της Ηπείρου το 1222.
Στην οχύρωσή που έγινε τότε δεν υπάρχει κανόνας τοιχοποιίας ούτε και τάξη στις ζώνες των πλίνθων. Οι πύργοι αποτελούσαν βασικά συστατικά των τειχών καθώς είχαν στόχο την ενίσχυση της οχύρωσης. Ορθωνόταν σε ορισμένες αποστάσεις κατά μήκος του τείχους, ήταν αρκετά ισχυρής κατασκευής και υψώνονταν κυρίως από τη μια και την άλλη πλευρά των πυλών στις γωνίες του τείχους και γενικά σε όλα τα ευπαθή σημεία της άμυνας. Το σχήμα τους ήταν συνήθως τετράγωνο, τριγωνικό, πολύγωνο, κυκλικό ή ημικυκλικό. Πιο ισχυροί ήταν αυτοί που είχαν σχήμα κυκλικό ή τριγωνικό. Οι τετράγωνοι προσβάλλονταν ευκολότερα και δεν άντεχαν στις πολεμικές μηχανές, ωστόσο προτιμούνταν στην Ανατολή, καθώς ήταν ευκολότεροι στην κατασκευή τους. Σχεδόν όλοι αποτελούνταν από δύο ορόφους. Ο κάτω χρησίμευε ως αποθήκη πολεμοφοδίων είτε ως χώρος διαμονής της φρουράς. Ο πάνω προοριζόταν για άμυνα. Η απόσταση του ενός πύργου από τον άλλον δεν υπερέβαινε το βεληνεκές όπλου της εποχής. Αυτό συνέβαινε ώστε σε περίπτωση κατάληψης από εχθρούς να είναι εύκολη η απώθησή τους από τους διπλανούς πύργους. Από τεχνική άποψη, οι πύργοι ήταν ανεξάρτητοι από τα μεταπύργια ώστε να μην υπάρχει φόβος η πτώση του ενός να παρασύρει τον άλλο.
Πηγές:
Γ. Γούναρη (1976), Τα τείχη της Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη: Ι.Μ.Χ.Α., Γ. Βελένη, (1988)
Τα τείχη της Θεσσαλονίκης: Από τον Κάσσανδρο ως τον Ηράκλειο, Θεσσαλονίκη: University Studio Press, Ν. Πούλου (2012),
‘Τείχη’ στο Αποτυπώματα: Η βυζαντινή Θεσσαλονίκη σε φωτογραφίες και σχέδια της Βρετανικής Σχολής Αθηνών (1888-1910), Κ. Νίγδελη (2016),
Δήμος Νεάπολης-Συκεών «Ο μεγάλος Καλλικρατικός Δήμος».
το είδαμε ΕΔΩ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.