Το δημογραφικό δεν είναι πια πρόβλημα του μέλλοντος, αλλά του σήμερα.

Η δημογραφική κρίση στην Ελλάδα είναι πλέον όχι μπροστά μας αλλά δίπλα μας. 

 

Τον κώδωνα του κινδύνου για τη δημογραφική πορεία της Ελλάδας έκρουσαν επιστήμονες, εκπρόσωποι της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης κατά τη διάρκεια ημερίδας που πραγματοποιήθηκε στο Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Χίου. 

 

To θέμα ήταν η δημογραφική κρίση στα νησιά-σύνορα και οι επιπτώσεις της στις τοπικές κοινωνίες.

 

Η δημογραφική κρίση στην Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον μια πρόβλεψη για το μέλλον, αλλά μια πραγματικότητα που αποτυπώνεται με ολοένα πιο ανησυχητικά στοιχεία. Στο επίκεντρο ημερίδας που πραγματοποιήθηκε στη Χίο συζητήθηκαν οι επιπτώσεις της υπογεννητικότητας και της πληθυσμιακής συρρίκνωσης, ιδιαίτερα στα ακριτικά νησιά.

 

Η εκδήλωση, που συνδιοργανώθηκε από το Ithaca Demographic Forum, το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων και την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής, ανέδειξε μια διαπίστωση που συνοψίζει το μέγεθος του προβλήματος.Σε πολλές περιοχές της ελληνικής περιφέρειας δεν υπάρχουν πλέον αρκετά ζευγάρια αναπαραγωγικής ηλικίας ώστε να ανανεωθεί φυσιολογικά ο πληθυσμός.

 

Ο ομότιμος καθηγητής Δημογραφίας Βύρων Κοτζαμάνης χαρακτήρισε τη Χίο «μικρογραφία της Ελλάδας», επισημαίνοντας ότι ο πληθυσμός συγκεντρώνεται ολοένα και περισσότερο στο κέντρο του νησιού, ενώ οι απομακρυσμένες περιοχές χάνουν σταδιακά τον παραγωγικό και αναπαραγωγικό τους πληθυσμό. Όπως εξήγησε, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη μείωση των γεννήσεων, αλλά και τη συνεχή συρρίκνωση του αριθμού των ανθρώπων που βρίσκονται σε ηλικία να δημιουργήσουν οικογένεια.

 

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το 2024 στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν περίπου 185 θάνατοι για κάθε 100 γεννήσεις, γεγονός που αποτυπώνει τη σταθερά αρνητική πορεία του δημογραφικού ισοζυγίου.

 

Στο ίδιο πνεύμα, ο δήμαρχος Χίου Γιάννης Μαλαφής έκανε λόγο για διάρρηξη του κοινωνικού ιστού της περιφέρειας, τονίζοντας ότι η υπερσυγκέντρωση πληθυσμού στις μεγαλύτερες αστικές περιοχές οδηγεί σε σταδιακή εγκατάλειψη των χωριών και των μικρότερων κοινοτήτων. Όπως υπογράμμισε, απαιτούνται πολιτικές που θα ενισχύσουν την ισόρροπη ανάπτυξη ολόκληρου του νησιού.

 

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και τα στοιχεία για τον μαθητικό πληθυσμό. Σύμφωνα με τις προβλέψεις που παρουσιάστηκαν, τα παιδιά στα νηπιαγωγεία της Χίου αναμένεται να μειωθούν κατά σχεδόν 20% μέσα σε λίγα χρόνια, εξέλιξη που προμηνύει λιγότερες σχολικές μονάδες, μεγαλύτερη πληθυσμιακή γήρανση και περαιτέρω αποδυνάμωση των τοπικών κοινωνιών.

 

Στην ημερίδα επισημάνθηκε ακόμη ότι ο δείκτης γονιμότητας στην Ελλάδα έχει υποχωρήσει δραματικά τις τελευταίες δεκαετίες. Από 2,4 παιδιά ανά γυναίκα το 1970, σήμερα διαμορφώνεται περίπου στο 1,24, αρκετά χαμηλότερα από το επίπεδο που απαιτείται για την ανανέωση του πληθυσμού.

 

Οι επιστήμονες στάθηκαν επίσης στην ανάγκη έγκαιρης ενημέρωσης των νέων για ζητήματα γονιμότητας, επισημαίνοντας ότι η συνεχής αύξηση της ηλικίας τεκνοποίησης περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες απόκτησης περισσότερων παιδιών. Όπως υπογράμμισαν, η πρόληψη και η σωστή ενημέρωση μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά εργαλεία αντιμετώπισης του προβλήματος.

 

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις Οινούσσες και τα Ψαρά, δύο νησιά με έντονο εθνικό συμβολισμό, τα οποία αντιμετωπίζουν έντονη πληθυσμιακή συρρίκνωση. Οι συμμετέχοντες επισήμαναν ότι η διατήρηση ζωντανών ακριτικών περιοχών δεν αποτελεί μόνο ζήτημα τοπικής ανάπτυξης, αλλά και εθνικής σημασίας.

 

Το κοινό συμπέρασμα της ημερίδας ήταν πως το δημογραφικό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές παρεμβάσεις. Η ενίσχυση της οικογένειας, η πρόσβαση των νέων σε εργασία, κατοικία, υγειονομικές υπηρεσίες και ποιοτικές εκπαιδευτικές δομές, καθώς και η στήριξη της ελληνικής περιφέρειας, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αναστροφή μιας τάσης που επηρεάζει ήδη το μέλλον της χώρας.

 

πηγή