Γράφει ο Γρηγόρης Κεντητός
Είναι από εκείνα τα μικρά μυστήρια του σώματος που τα βλέπουμε από παιδιά και σπάνια τα ρωτάμε στα σοβαρά. Μπαίνεις στη θάλασσα, κάθεσαι αρκετή ώρα στο νερό και κάποια στιγμή κοιτάς τα χέρια σου. Τα δάχτυλα έχουν γίνει σαν μικρός χάρτης. Γραμμές, αυλάκια, ζάρες. Το ίδιο και τα δάχτυλα των ποδιών.
Αλλά το υπόλοιπο σώμα; Τίποτα το ίδιο εντυπωσιακό. Δεν ζαρώνει η πλάτη, δεν γεμίζει αυλάκια η κοιλιά, δεν γίνεται το μπράτσο σαν παλιό χαρτί. Γιατί λοιπόν τα δάχτυλα αντιδρούν τόσο διαφορετικά;
Η παλιά εξήγηση έλεγε ότι το δέρμα «ρουφάει» νερό και φουσκώνει, σαν σφουγγάρι. Δεν είναι εντελώς λάθος, αλλά δεν είναι και όλη η αλήθεια. Αν ήταν τόσο απλό, θα ζάρωνε όλο το σώμα με τον ίδιο τρόπο. Η πραγματικότητα είναι πιο έξυπνη και πιο εντυπωσιακή: το ζάρωμα των δαχτύλων είναι ελεγχόμενη αντίδραση του οργανισμού.
Όταν μένουμε πολλή ώρα στο νερό, ενεργοποιείται το αυτόνομο νευρικό σύστημα. Τα μικρά αιμοφόρα αγγεία κάτω από το δέρμα των δαχτύλων συστέλλονται. Με απλά λόγια, τραβιέται λίγο ο όγκος από το εσωτερικό των δαχτύλων. Το δέρμα στην επιφάνεια μένει εκεί, αλλά το «υπόστρωμα» από κάτω μικραίνει. Έτσι δημιουργούνται οι χαρακτηριστικές ζάρες.
Δεν είναι τυχαίο ότι αυτό συμβαίνει κυρίως στις παλάμες, στα πέλματα και στα δάχτυλα. Εκεί το δέρμα είναι διαφορετικό. Δεν έχει τρίχες, έχει παχύτερη εξωτερική στιβάδα, πολλές ιδρωτοποιούς αδένες και ειδική δομή με γραμμές και αυλακώσεις. Είναι το δέρμα που χρησιμοποιούμε για να πιάνουμε, να στηριζόμαστε, να περπατάμε, να αισθανόμαστε την υφή των πραγμάτων.
Με άλλα λόγια, τα δάχτυλα δεν ζαρώνουν επειδή «χάλασαν» από το νερό. Ζαρώνουν επειδή το σώμα μάλλον προσπαθεί να τα κάνει πιο χρήσιμα μέσα σε υγρό περιβάλλον.
Οι ζάρες λειτουργούν σαν μικρά κανάλια. Όπως τα αυλάκια στα λάστιχα βοηθούν το αυτοκίνητο να πιάνει καλύτερα στον βρεγμένο δρόμο, έτσι και οι ζάρες στα δάχτυλα μπορεί να βοηθούν το χέρι να πιάνει καλύτερα βρεγμένα αντικείμενα. Το ίδιο ισχύει και για τα δάχτυλα των ποδιών, που μπορούν να δώσουν καλύτερη πρόσφυση σε υγρές επιφάνειες.
Το υπόλοιπο σώμα δεν χρειάζεται κάτι τέτοιο. Η πλάτη δεν πιάνει πέτρες. Η κοιλιά δεν κρατά εργαλεία. Τα μπράτσα δεν χρειάζονται τέτοια μικρο-αυλάκια για να σταθούν στο νερό. Γι’ αυτό και η αντίδραση είναι εντοπισμένη εκεί όπου υπάρχει πρακτική ανάγκη: στα άκρα.
Υπάρχει και κάτι ακόμη εντυπωσιακό. Όταν ένα νεύρο σε δάχτυλο έχει υποστεί σοβαρή βλάβη, το δάχτυλο μπορεί να μη ζαρώσει φυσιολογικά στο νερό. Αυτό δείχνει ότι δεν πρόκειται απλώς για μηχανικό φούσκωμα του δέρματος, αλλά για αντίδραση που περνά μέσα από το νευρικό σύστημα.
Το σώμα, λοιπόν, δεν κάνει τίποτα τυχαία. Ακόμη και οι ζάρες μετά το μπάνιο κρύβουν μια αρχαία λογική επιβίωσης. Τα δάχτυλα αλλάζουν μορφή για να μας βοηθήσουν να πιάσουμε, να κρατηθούμε, να μη γλιστρήσουμε.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.