Η Γεωπολιτική της Ελληνικής Ενεργειακής Ασφάλειας

Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος

 

Σε περίπτωση πολεμικής σύρραξης, ο εγχώριος λιγνίτης στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη αποτελεί το απόλυτο στρατηγικό πλεονέκτημα για την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας. Η ύπαρξη ενός καυσίμου που βρίσκεται θαμμένο στο δικό μας έδαφος προσφέρει πλήρη αυτάρκεια, θωρακίζοντας τη χώρα από εξωτερικούς εκβιασμούς. Κανένας ξένος προμηθευτής δεν μπορεί να διακόψει αυτή την τροφοδοσία, απαλλάσσοντάς μας πλήρως από την εξάρτηση των εισαγωγών.  

 

Αντίθετα, η τρέχουσα εξάρτησή μας από εισαγόμενες πηγές ενέργειας μάς καθιστά εξαιρετικά ευάλωτους. Αν ξεσπάσει πόλεμος και αποκλειστούν οι θαλάσσιες οδοί στο Αιγαίο, τα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) στη Ρεβυθούσα δεν θα μπορούν να προσεγγίσουν. Αυτό σημαίνει τον ακαριαίο και οριστικό τερματισμό της συγκεκριμένης ενεργειακής ροής για τη χώρα.

 

 Την ίδια στιγμή, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) αδυνατούν να σηκώσουν μόνες τους το βάρος. Οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά εξαρτώνται από τις διαθέσεις του καιρού. Σε εμπόλεμη κατάσταση, το κράτος απαιτεί σταθερή και εγγυημένη ενέργεια 24 ώρες το 24ωρο για τη λειτουργία ζωτικών δομών, όπως τα νοσοκομεία, τα στρατόπεδα, τα ραντάρ και η αμυντική βιομηχανία. Χωρίς γιγαντιαίες και πανάκριβες υποδομές αποθήκευσης, οι ΑΠΕ δεν μπορούν να διασφαλίσουν αυτή την αδιάλειπτη ροή.

 

Το πιο επικίνδυνο στοιχείο, ωστόσο, είναι η μη αναστρέψιμη απαξίωση των εγχώριων υποδομών μας. Όταν τα ορυχεία εγκαταλείπονται, όπως βλέπουμε να συμβαίνει στη Μακεδονία, και οι γερανοί καταστρέφονται, η εξειδικευμένη τεχνογνωσία χάνεται οριστικά. Αν το ορυχείο κλείσει και πλημμυρίσει, η απάντληση των υδάτων και η τεχνική αποκατάσταση απαιτούν μήνες ή και χρόνια για να βγει ο πρώτος τόνος λιγνίτη.

 

Αυτός ο χρόνος αποτελεί μια πολυτέλεια που μια χώρα σε εμπόλεμη κατάσταση απλώς δεν διαθέτει, μετατρέποντας την εσπευσμένη εγκατάλειψη του λιγνίτη σε μια μη αναστρέψιμη στρατηγική παγίδα.

 

Αντίθετα, χώρες με βαθιά αντίληψη της εθνικής άμυνας, όπως η Πολωνία και η Γερμανία, ακολουθούν μια τελείως διαφορετική στρατηγική. Διατηρούν τις ανθρακικές τους μονάδες σε κατάσταση "ψυχρής εφεδρείας" αποκλειστικά για λόγους γεωπολιτικής και στρατιωτικής ασφάλειας. Παρά το γεγονός ότι η συντήρησή τους συνεπάγεται ένα σημαντικό οικονομικό κόστος, οι χώρες αυτές επιλέγουν να το πληρώσουν, αναγνωρίζοντας ότι η ενεργειακή θωράκιση σε ώρα κρίσης είναι ανεκτίμητη.

 

Η ενεργειακή στρατηγική της χώρας προκαλεί πολιτικό «μέτωπο» διαμαρτυρίας. Σειρά κομμάτων, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ, το ΠΑΣΟΚ, η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ, το ΚΙΝΗΜΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, το ΜέΡΑ25, η ΝΙΚΗ και η ΕΛΠΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, έχουν καταγγείλει την εγκατάλειψη του λιγνίτη, προειδοποιώντας για τους κινδύνους που ελλοχεύουν.