Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας γάιδαρος.“Κάτι πρέπει να κάνω κι εγώ για να με προσέξουν”, έλεγε και ξανάλεγε. Μια μέρα, καθώς βρέθηκε μέσα στο δάσος, είδε χάμω ένα δέρμα λιονταριού. Αυτό είναι, σκέφτηκε με χαρά ο γάιδαρος. Βρήκα επιτέλους την τύχη μου. Έξω πια η μελαγχολία. “Τώρα και όμορφος θα γίνω και σημασία θα μου δώσουν όλοι και θα με λογαριάζουν για σπουδαίο”. Φοράει λοιπόν αμέσως το δέρμα του λιονταριού, και νάτος τώρα μεταμορφωμένος, σ’ ένα ωραίο και μεγάλο λιοντάρι. Ποιος να το φανταστεί ότι μέσα από το τομάρι κρυβόταν ένας γάιδαρος! Τρέχει τώρα μέσα στο δάσος, κυνηγάει τα ζώα, τα φοβερίζει και αυτά το βάζουν στα πόδια, γιατί πιο μεγάλο και άγριο λιοντάρι δεν είχαν ξαναδεί ποτέ τους. Μόνο μια αλεπού τον αντίκρυσε και δεν κουνήθηκε απ’ την θέση της. Το ψευτολιοντάρι στάθηκε, την κοίταξε αγριεμένο, μούγκρισε γαϊδουρινά και της είπε: «Θα σε φάω! Εσύ δεν με φοβάσαι;» «Γιατί να σε φοβηθώ;» του λέει ήσυχα η αλεπού. «Νομίζεις πως δεν κατάλαβα από την φωνή σου ποιος είσαι; Δεν είσαι λιοντάρι, είσαι ένας γάιδαρος. Και ένας γάιδαρος, δεν μπορεί ποτέ να φάει μια αλεπού».
Η συγκεκριμένη επιχείρηση του γαϊδάρου μοιάζει με αντίστοιχες συμπεριφορές ανθρώπων που δεν ενεργούνται με βάση το αληθινό τους πρόσωπο, αλλά φορούν παραπλανητική μάσκα ή λεοντή, όπως λέγεται, πιθανώς παραπέμποντας στον παραπάνω μύθο, οι οποίες κάποια στιγμή πέφτουν και τότε αποκαλύπτεται ο πραγματικός τους χαρακτήρας.
Ποιοι είναι οι λόγοι που «αναγκάζουν» κάποιους να καταστούν μασκοφόροι;
Άλλοι, όντας εκ φύσεως αδύναμοι και ανίκανοι, επιθυμούν να παραστήσουν τους ικανούς και ισχυρούς, τους γενναίους και επιβλητικούς. Άλλοι παριστάνουν τους έξυπνους, τους παντογνώστες και σοφούς όχι μόνο για να κρύψουν την αμορφωσιά τους αλλά για να επιδείξουν τις δικές τους γνώσεις και να στιγματίσουν τους γύρω τους. Άλλοι για να κρύψουν την έλλειψη αρετής και να εμφανιστούν στους άλλους ως ενάρετοι. Άλλοι για να είναι αποτελεσματικότεροι στο να βλάψουν κάποιον, όπως για παράδειγμα ο λύκος του σχετικού μύθου που ενδύεται μια προβιά για να παραπλανήσει την κοκκινοσκουφίτσα. Άλλοι μεταμφιέζονται για να αποφύγουν την κριτική ή την απόρριψη πρόσληψης σε κάποια εργασία, ιδιαίτερα αν οι εμπειρίες του παρελθόντος είναι αρνητικές και οδυνηρές και άλλοι για να εξαπατήσουν την μέλλουσα ή τον μέλλοντα σύζυγο.
Κάποιοι άλλοι το κάνουν επειδή έτσι το απαιτεί το περιβάλλον και με αυτό τον τρόπο γίνονται αποδεκτοί, όπως για παράδειγμα στις καρναβαλικές εκδηλώσεις. Στην περίπτωση όμως αυτή οι μάσκες δεν χρησιμοποιούνται τόσο για να κρύψουν την πραγματική ταυτότητα των καρναβαλιστών όσο και κυρίως για να φανερώσουν τον πραγματικό τους, κάτι που διστάζουν, φοβούνται ή αδυνατούν να το κάνουν στην καθημερινή τους ζωή. Έτσι υπό το πρόσχημα της διασκέδασης και της σάτιρας α) αναποδογυρίζονται οι κοινωνικοί ρόλοι, όταν ο φτωχός γίνεται πλούσιος, ο απλός πολίτης γίνεται αξιωματούχος, ο άνδρας γίνεται γυναίκα και το αντίθετο χωρίς συνέπειες. β) επιλέγεται η ανωνυμία για να απελευθερώνονται και να νομιμοποιούνται τα πάθη, οι ορμές και τα ένστικτα, ξεχνώντας για λίγο ταυτότητες, ήθη και άλλους περιορισμούς, γ) γελοιοποιούνται ανεπιθύμητα πρόσωπα που βρίσκονται στην εξουσία ή σε άλλους κοινωνικούς φορείς, αλλά και προβληματικές καταστάσεις, δ) συνοδεύονται από το αίσθημα της απαλλαγής από τύπους και άλλα στερεότυπα. Όλα αυτά τελειώνουν όταν βγαίνει η μάσκα και επανέρχεται η κανονικότητα.
Αν θα θέλαμε να αποκαλύψουμε τα βαθύτερα αίτια της υποκριτικής, της διπλής ζωής και ηθικής, και γενικότερα της απόκρυψης του αληθινού μας εαυτού, θα λέγαμε ότι πίσω από τη στάση αυτή κρύβονται:
α) H υποκρισία, η οποία χαρακτηρίζεται ως σοβαρή πνευματική ασθένεια, που δηλώνει την επιτηδευμένη και σκόπιμη διαφοροποίηση του έσω από τον έξω άνθρωπο. Είναι η ίδια συμπεριφορά που προκάλεσε την σφοδρή κριτική του Χριστού στο θρησκευτικό ιερατείο της εποχής του, χαρακτηρίζοντάς τουςΓραμματείς και Φαρισαίους ασβεστωμένους τάφους που από έξω φαίνονται καθαροί ενώ μέσα είναι γεμάτοι ακαθαρσίες (Ματθ. 23, 27). Είναι οι ίδιοι που χρησιμοποιούσαν ακόμα και τύπους της προσευχής ή της νηστείας,όχι γιατί πίστευαν σ’ αυτές, αλλά για να φαίνονται στους ανθρώπους προσευχόμενοι ή νηστεύοντες (Ματθ. 6, 5).
β) H φιλοδοξία μαζί με την κενοδοξία και την ματαιοδοξία, δηλωτικά του εγωισμού, με σκοπό τον έπαινο, τον οποίο δεν θα μπορούσε να εισπράξει κάποιος αν ενεργούσε με τον αληθινό του εαυτό. Με δεδομένο μάλιστα ότι η οποιαδήποτε δοξομανία συνοδεύεται από την επίδειξη, ευνοεί και την ανυπαρξία κάποιας από τις τυχόν υφιστάμενες αρετές, καθώς αναφέρουν οι Πατέρες μας.
γ) Η εσωτερική ψυχική ανισορροπία με την απουσία εσωτερικής ενότητας, όταν κάποιος άλλα σκέπτεται, άλλα λέγει και άλλα πράττει, όταν χρησιμοποιεί το «φαίνεσθαι» εναντίον του «Είναι». Ο Αδελφόθεος Ιάκωβος αναφέρεται στους «δίψυχους» που πάσχουν από έλλειψη σταθερότητας σε όλους τους τομείς (Ιακ. 1, 8).
δ) Η απουσία καθαρής καρδιάς, και κυρίως της απλότητας, η οποία είναι απαγορευτική τόσο σε εσωτερικές συγκρούσεις και ανταγωνισμούς όσο και στην εξαγωγή τους στο εξωτερικό περιβάλλον.
ε) Η έλλειψη αυτογνωσίας, η οποία οφείλεται στην αδυναμία αυτοελέγχου και δηλώνει την απομάκρυνση του εαυτού μας από την αλήθεια και τον εγκλωβισμό στην ψευδαίσθηση.
στ) Πιθανώς και η ετεροφοβία που προκαλείται από την ανάγκη να συμπεριφέρεται κάποιος, όπως θα ήθελαν ή θα απαιτούσαν οι άλλοι.
Επειδή όμως τίποτε δεν μένει για πάντα κρυφό, έρχεται η στιγμή της αποκάλυψης, του ξεσκεπάσματος, και τότε γίνονται όλα φανερά: Η υποκρισία του «μασκοφόρου» και η αδυναμία ορθής και πραγματικής διάγνωσης από μέρους των εξαπατηθέντων.
Καταλύτης της πνευματικής «μασκοφορίας» είναι η μνήμη του Θεού. Θα μπορούσε κάποιος να κρύψει το αληθινό του πρόσωπο από τους ανθρώπους δεν θα μπορούσε όμως να κρυφτεί από τον Θεό, όπως αναφέρεται και στο Βιβλίο του Σαμουήλ (Α΄ Σαμ. 16,7).
Ο Απόστολος Παύλος αντιπαραθέτει στην ψεύτικη στάση των ανθρώπων δύο βασικές έννοιες, που διαφυλάσσουν την αυθεντικότητα του ανθρωπίνου προσώπου: Την αλήθεια και την αγάπη. Διώξτε το ψεύδος και επιλέξτε την αλήθεια, γράφει στους Εφεσίους (4, 25), και, όποιος αγαπά δεν μπορεί και να υποκρίνεται, μηνύει στους Ρωμαίους (Ρωμ. 12, 9).
Με αυτούς τους όρους η Εκκλησία στάθηκε αρνητική και απέναντι στις μεταμφιέσεις, λίγο πριν από την Μ. Τεσσαρακοστή, τις ημέρες της λεγόμενης «Αποκριάς». Οι λόγοι είναι καθαρά πνευματικοί:
-Για κανένα λόγο δεν μπορεί ο πιστός να κρύβει το πρόσωπό του και τον πραγματικό του χαρακτήρα. Η αυτογνωσία και η μετάνοια είναι υποστηρικτικά της φανέρωσης του πραγματικού μας εαυτού για να είναι δυνατή η θεραπεία του.
-Το ψεύδος για κανένα λόγο δεν επιλέγεται αντί της αλήθειας. Αυτή διασφαλίζει την αυθεντικότητα του ανθρωπίνου προσώπου και την αξιοπρέπειά του. Εξάλλου, κανείς δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι ακολουθεί το Χριστό, που είναι η αλήθεια, και ταυτόχρονα να ζει και να φέρεται, έστω και προσωρινά, ψεύτικα.
-Για κανένα λόγο δεν δικαιολογούνται κενόδοξοι λογισμοί και κενόδοξες επιλογές που οδηγούν σε ψευδαισθήσεις και αλλοίωση της αληθινής ταυτότητας των ανθρώπων.
-Είναι σαφής η προτεραιότητα που δίνει η Εκκλησία στο «Είναι» του ανθρώπου αντί του «φαίνεσθαι», επειδή μέσω του πρώτου διασώζεται το κατ’ εικόνα, ενώ με το δεύτερο ευνοούνται πολλά από τα εξωστρεφή πάθη, κυρίως μέσα από την απώλεια του μέτρου και την εξαφάνιση ή αδρανοποίηση πολλών από τις αρετές, ιδιαίτερα εκείνων της εγκράτειας και της ταπείνωσης.
-Τέλος, δεν ξεχνά ότι αυτές οι συνήθειες είναι παραλειπόμενα των αρχαιοελληνικών παγανιστικών τελετουργιών, συνδεδεμένων με την ειδωλολατρία, η οποία τροφοδοτείται από την χυδαιότητα, την ελαφρότητα, την επιπολαιότητα, την διαχυτικότητα και τον αποπροσανατολισμό από την ουσία των πραγμάτων.
Τόσο η συμπεριφορά του γαϊδάρου, που ντύθηκε λιοντάρι όσο και εκείνη του λύκου, που φόρεσε προβιά, μπορεί να προκαλεί το γέλωτά μας, αλλά, όπως συμβαίνει με όλους τους μύθους, σηματοδοτεί μια αλήθεια: Ό,τι και αν προσποιηθούμε οι άνθρωποι δεν θα καταφέρουμε να ξεγελάσουμε ούτε τον εαυτό μας αλλά ούτε και τους άλλους. Το μόνο που θα επιτύχουμε είναι να γελούν οι άλλοι με μας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.