Πολλές φορές μας κάνει εντύπωση πώς καθυστερούν καίριες αλλαγές στο πεδίο της μάχης. Γιατί αργούν να προελάσουν οι Ρώσοι στην Ουκρανία ή γιατί οι Αμερικανοί δεν τα πολυκαταφέρνουν στο Ιράν.
Στην αρχή υπήρχε η άποψη ότι οι νέες τεχνολογίες θα επέτρεπαν να διακρίνονται οι στρατιωτικές δυνάμεις και να στοχεύονται, επιτρέποντας να σώζονται οι πολιτικοί στόχοι. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Ο αυξημένος βαθμός επισκεψιμότητας των drones από μία ζώνη συγκρούσεων οδηγεί σε ριψοκίνδυνες στρατηγικές κάλυψης, ακόμα κι ανάμεσα στους πολίτες. Στην Ουκρανία είναι πλέον δεδομένο ότι οι ουκρανικές δυνάμεις μάχονται με πολιτικά για να αποφεύγουν τα συστήματα ανίχνευσης των drones.
Στην περίπτωση των μεταφορών, υπάρχει σύγχυση για αυτόν που θέλει να πλήξει ένα κομβόι μεταφοράς υλικού, για το εάν πρόκειται για πολιτικά τρένα ή για τρένα καμουφλαρισμένα για πολιτικά. Αυτή η πραγματικότητα επιφέρει και μία άλλη συνέπεια: ολοένα και πιο συχνά καταφεύγουν οι εμπόλεμοι σε δίκτυα κινητών καθημερινής χρήσης (4G ή 5G) για να μεταφέρουν και να διαδίδουν τις πληροφορίες που θεωρούν αναγκαίες. Η σύγχυση επιτείνεται ακόμη περισσότερο, διότι σε αυτή την περίπτωση οι πολίτες δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλείς πληροφορίες για το που θα μπορούσαν να καταφύγουν.
Ο απολογισμός όλων αυτών των τακτικών είναι εύγλωττος, καθώς στην Ουκρανία τους τελευταίους μήνες ένας μεγάλος αριθμός νεκρών πολιτών αποδίδεται στα ρωσικά χτυπήματα, όταν έχουν αυτοί (οι Ρώσοι) διαπιστώσει ότι ουκρανικές μονάδες δρουν μέσα σε πολιτικές υποδομές και εγκαταστάσεις. Μιλάμε για διαφάνεια του πεδίου της μάχης, που ουσιαστικά έχει καταργήσει την έννοια και σημασία των «μετόπισθεν». Οπότε πού θα μπορούσαν να αποτραβηχτούν με ασφάλεια οι τραυματίες; Οι μάχιμες μονάδες διασπώνται σε όλο και πιο μικρές ενότητες, λιγότερο ορατές ή, μάλλον, διακριτές, εφοδιασμένες με πιο «μικρά και ευέλικτα» όπλα, μέσα σε ένα περιβάλλον προβληματικών πληροφοριών.
Μία ακόμη αμφίρροπη κατάσταση παρουσιάζει και η «ρομποτοποίηση» του πολέμου. Πάλι αρχικά υπήρχε η σκέψη ότι αυτά τα ρομπότ, καθώς δεν έχουν συναισθήματα οργής, μίσους ή εκδίκησης, θα μπορούν να εφαρμόζουν τις αρχές του πολέμου πιο ορθολογικά και ανεπηρέαστα. Αυτό όμως έχει και την άλλη του πλευρά: δεν αισθάνονται επίσης κανένα συναίσθημα συμπάθειας, δισταγμού ή τύψεων όταν ανοίγουν πυρ.
Ο πόλεμος γίνεται «απάνθρωπα αποτελεσματικός». Τα ρομπότ είναι ανίκανα να αισθανθούν μία ηθική απαγόρευση, δεν μπορούν να αρνηθούν διαταγές ή να αρνηθούν να ανοίξουν πυρ. Το παραδοσιακό δίκαιο του πολέμου βασιζόταν στη προϋπόθεση ότι ο καθένας αντιπροσωπεύει έναν κίνδυνο για τον άλλον, οπότε καταφεύγει στο φόνο για να διασώσει την ύπαρξη του. Ο χειριστής του drone, πλέον, μπορεί από απόσταση να σκοτώσει, χωρίς να διακυβεύεται η δική του ζωή. Δεδομένης της απουσίας της αμοιβαιότητας του ρίσκου, ποιο θα είναι το ηθικό θεμέλιο για να τραυματίσεις ή να σκοτώσεις ηθικά αθώους ανθρώπους;
Πόλεμος χωρίς ηθική και συνείδηση!
Πηγές: E. Vincent, La “transparence” du champ de bataille, une menace pour les civils et le droit humanitaire, & L. de Roucy-Rochegonde, La Robotisation du champ de bataille, vers le risqué d’ une “guerre sans conscience”. Le Monde. Métamorphose de la Guerre. Jiun 2026.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.