Σελίδες

21 Απριλίου 2026

H προδοσία και ανικανότητα έριξαν το Μεσολόγγι, μέρος Β

Γράφει ο Γιώργος Βενετσάνος
 
(διαβάστε το πρώτο μέρος ΕΔΩ
 
Η περίοδος πριν την πτώση του Μεσολογγίου (Απρίλιος 1826) χαρακτηρίστηκε από έντονο διπλωματικό παρασκήνιο, με την ελληνική κυβέρνηση να βρίσκεται σε εξαιρετικά δυσχερή θέση λόγω της προέλασης του Ιμπραήμ και του Κιουταχή. 
 
H Γ΄ Εθνοσυνέλευση, πριν από την πτώση του Μεσολογγίου είχε ήδη αποφασίσει την εγκατάλειψη του αγώνα και τον συμβιβασμό με την Τουρκία, εξουσιοδοτώντας την κυβέρνηση να ζητήσει τη μεσολάβηση της Αγγλίας (μέσω του Στράτφορντ Κάνινγκ) για την παύση των εχθροπραξιών. Οι όροι που συζητούνταν προέβλεπαν τη μετατροπή της Ελλάδας σε φόρου υποτελή επικράτεια στον Σουλτάνο, γεγονός που θεωρήθηκε από πολλούς ως υποχώρηση από τον στόχο της πλήρους ανεξαρτησίας. 
 
Η κυβέρνηση Κουντουριώτη, υπό την καθοδήγηση του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, είχε ήδη προετοιμάσει το έδαφος για την «Αγγλική Προστασία» (Act of Submission) από το 1825, θεωρώντας τον διπλωματικό συμβιβασμό ως τη μόνη οδό σωτηρίας απέναντι στην υπεροπλία του Ιμπραήμ και παρά το ότι οι συμπατριώτες τους έδιναν τον νυν υπέρ πάντων αγώνα
 
Επίσης όρισε μια δεύτερη επιτροπή με το όνομα Επιτροπή της Συνελεύσεως από 13 άτομα με πρόεδρο των Π.Π. Γερμανό, αποτελούμενη από δραστήρια μέλη της αγγλικής φατρίας, όπως ο Αναστάσης Λόντος και ο Πανούτσος Νοταράς, για να διαπραγματευτεί συμβιβασμό με την Υψηλή Πύλη. Μάλιστα με ψήφισμά της η Συνέλευση «έδινε οδηγίες στην Επιτροπή της Συνελεύσεως με το άρθρο Ζ: «Εμπορεί η Επιτροπή να συγκατατεθεί δια την υπεροχήν (επικυριαρχία) της Πόρτας εις το να πληρώνει εις αυτήν ή άπαξ μιαν χρηματικήν ποσότητα εις διαφόρους δόσεις η έναν ετήσιο φόρον»
 
Η πτώση του Μεσολογγίου (10 Απριλίου 1826) επιτάχυνε αυτές τις εξελίξεις, η Γʹ Εθνοσυνέλευση είχε αναστείλει τις εργασίες της, οδηγώντας στην παραίτηση της κυβέρνησης Κουντουριώτη και στην ανάληψη της εξουσίας από την επιτροπή του Ζαΐμη που ανέλαβε την προσωρινή διακυβέρνηση. 
 
Ο Δημήτριος Υψηλάντης, αντιμέτωπος με την ηθική και αγωνιστική παρακμή, απευθύνει με το «Πατριωτικό Μανιφέστο» έκκληση στην Εθνοσυνέλευση να συνέλθει και να αναλάβει τις ευθύνες της απέναντι στην ιστορία και το έθνος. Η ιστορικής σημασίας επιστολή του καλεί σε ανάληψη ευθυνών, τιμώντας το αίμα που χύθηκε για τον Αγώνα. 
 
«Επιστολή του Δημήτριου Υψηλάντη προς την Γ’ Συνέλευσίν των Ελλήνων
 
Καὶ ὡς ἁπλοῦς πολίτης καὶ ὡς πρωταίτιος τοῦ σημερινοῦ ἀγῶνος, χρεωστῶ εἰς τὸ Ἔθνος, εἰς τὴν οἰκογένειάν μου, εἰς ἐμὲ τὸν ἴδιον νὰ ἐκφράσω παρρησίᾳ τὰ φρονήματά μου εἰς τὴν κρίσιμον περίστασιν, ἐκ τῆς ὁποίας κρέμαται ἡ μελλοντικὴ τύχη τῆς Ελλάδος. 
 
Ἠ Ἐθνικὴ Συνέλευσις άποφασίζουσα νὰ ζητήσῃ τὴν μοναδικήν μεσιτείαν τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρέσβεως τῆς Αγγλίας διὰ νὰ συμβιβάσῃ τὴν Ελλάδαν μὲ τοὺς τυράννους της, παρεκτρέπεται ἀπὸ τὰ ἱερἁ χρέη της καὶ ἀπὸ τὸν πρὸς ὃν ὅρον τῆς συγκροτήσεώς της. 
 
Ὁ λαός, κύριοι, τοῦ οποίου παρρησιάζετε τὸ πρόσωπον, δὲν σᾶς ἔδωσε πληρεξουσιότητα νὰ καταργήσετε τὴν ἐθνικήν καὶ πολιτικήν ἀνεξαρτησίαν του, ἀλλὰ νὰ τὴν στερεώσετε, νὰ τὴν διαιωνίσετε. Ἡ Ἱστορία θέλει κρίνει μίαν ἡμέραν ἀδεκάστως τὴν πράξιν σας. Ἡ Ευρώπη, κύριοι, ἠσθάνθη παρὰ ποτέ πλέον ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῶν Ἑλλήνων εἶναι ἀρκετά προχωρημένη, διὰ νὰ μὴν ὑποπέσῃ ἐφεξῆς εἰς τὰς ἐναντιότητας τῆς τύχης. Καὶ πῶς γίνεται οἱ πληρεξούσιοι τοῦ ιδίου αὐτοῦ ἔθνους διὰ μιᾶς πράξεως, ἀνηκούστου εἰς τὰ χρονικά τῶν λαών, ν᾿ἀποδεικνύωσιν εἰς τὸν κόσμον ὅτι μόνοι αὐτοὶ δὲν γνωρίζουσιν αὐτήν τὴν ἀλήθειαν; Σᾶς φοβίζει ἡ πτῶσις τοῦ Μεσολογγίου; Ἀφιερωθῆτε, ὡς καὶ εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ ἀγῶνος, εἰς τὴν χαρακτηριστικήν ενέργεια καὶ εἰς τὸν πατριωτισμὸν τῶν Ἑλλήνων. Τὸ στήθος κάθε Ἕλληνος εἶναι δεύτερον Μεσολόγγιον. Σᾶς θορυβεῖ ἡ ἔλλειψις τῶν χρηματικῶν πόρων; Καταφύγετε εἰς τὴν γενναιοφροσύνην τῶν πολιτών. Ἕλλην δὲν ἐκώφευσε ποτὲ εἰς τὴν φωνήν τῆς πατρίδος. Ἔχομεν ἀνάγκην προστασίας; Ἂς καταφύγωμεν εἰς τοὺς ἡγεμόνας ὅλων τῶν ἐθνῶν. Ἐξίσου ὅλα ἔχουσι δικαιώματα εἰς τὴν εὐγνωμοσύνην μας. Αἱ περιστάσεις μας, αἱ θέσεις των ἐγγυῶνται τὴν ἐπιθυμητὴν βοήθειαν. Τὰ μεγάλα ἔθνη καὶ οἱ καλοὶ πατριῶται φαίνονται εἰς τἁς κρισίμους περιστάσεις τῆς πατρίδος των. Δοῦλος εἶν΄εὔκολον νὰ γενῇ τις ὂταν θέλῃ. Αὐθέντης εἶναι δύσκολον. Ἐπιθυμοῦμεν τὴν εἰρήνην; Ἂς τρέξωμεν εἰς τὰ ὄπλα. Ἂν ἐξ ἐναντίας διὰ λόγους ἀποκρύφους εἰς ἐμὲ ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις ἐπιμένῃ εἰς τὴν προλαβοῦσαν ἀπόφασίν της, κρίνω χρέος μου ἱερὸν καὶ ἀπαραίτητον νὰ διαμαρτυρηθῶ, ὡς καὶ ἤδη διαμαρτύρομαι ἐπισήμως κατ’αὐτῆς ἐνώπιον τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ὅλων τῶν λοιπῶν τῆς χριστιανικῆς Εὐρώπης, ὡς κατὰ μιᾶς πράξεως παρανόμου, ἀνθελληνικῆς καὶ διόλου ἀναξίας ἑνὸς ἔθνους, τὸ ὁποῖον ὑπεδουλώθη πολλάκις, πλὴν ποτὲ δὲν συνεβιβάσθη μὲ τοὺς τυράννους του. Ἕλλην ὃμως καὶ φίλος ἄδολος τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἔθνους μου, δὲν θέλω λείψει νὰ συναγωνισθῶ μετὰ τῶν λοιπῶν συναδέλφων μου, καὶ νὰ χύσω καὶ τὴν τελευταίαν ρανῖδα τοῦ αἵματός μου, ἐν ὅσῳ διαρκεῖ ὁ ὑπὲρ ἀνεξαρτησίας πόλεμος. Παρακαλῶ δὲ νὰ μοι δοθῇ ἐπίσημον ἀντίγραφον τῆς παρούσης μου διαμαρτυρήσεως. 
 
Μένω μὲ τὸ ἀνῆκον σέβας 
 
Ἐν Πιάδᾳ, τῇ 12ῃ Ἀπριλίου 1826 
 
Ὁ πατριώτης 
Δημήτριος Ὑψηλάντης.» 
 
«Απέναντι στην τραγική ηθική και αγωνιστική κατάρρευση της εποχής, ο Δημήτριος Υψηλάντης ύψωσε το ανάστημά του, απευθύνοντας προς την Εθνοσυνέλευση ένα ιστορικό "Πατριωτικό Μανιφέστο". Με την επιστολή αυτή, καλούσε τους ηγέτες να αναλογιστούν τις ευθύνες τους απέναντι στην Ιστορία, το Έθνος και το αίμα που είχε χυθεί στον Αγώνα. 
 
Ωστόσο, η απάντηση της Συνέλευσης υπό τους Κουντουριώτη και Μαυροκορδάτο ήταν η καθαίρεση και η στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων. Αυτή ήταν η μοίρα του Έλληνα πατριώτη που αρνήθηκε να συμβιβαστεί, ενός ανθρώπου που δεν δέχτηκε να προσκυνήσει ξανά η Ελλάδα τον Τούρκο δυνάστη, τιμώντας τις μάχες που δόθηκαν σε στεριά και θάλασσα για την ελευθερία. 
 
Η στάση αυτή της τότε κυβέρνησης απέδειξε με τον χειρότερο τρόπο την ανικανότητα και τις φοβίες της, καθώς άφησε ανυπεράσπιστους τους Μεσολογγίτες, οι οποίοι είχαν ήδη ξεπεράσει τα όρια του ανθρώπινου ηρωισμού. Η εγκατάλειψη αυτή οδήγησε στην τραγική πτώση της πόλης, σφραγίζοντας μια από τις πιο μελανές σελίδες της πολιτικής ηγεσίας κατά τη διάρκεια της Επανάστασης.»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).

Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.

Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.