Γράφει ο Γρηγόρης Κεντητός
Πριν εμφανιστούν τα GPS, ο πιλότος που πετούσε πάνω από θάλασσα ή έρημο δεν είχε χάρτη που να δείχνει θέση. Δεν υπήρχαν δορυφόροι. Δεν υπήρχαν σταθερά σήματα. Για να ξέρει πού βρίσκεται, χρειαζόταν ένα όργανο και γνώση. Το όργανο ήταν ο εξάντας.
Ο εξάντας μετρά γωνίες. Μετρά τη γωνία ανάμεσα σε ένα ουράνιο σώμα και έναν ορίζοντα. Στη θάλασσα ο ορίζοντας είναι ορατός. Στον αέρα όχι. Γι’ αυτό στα αεροπλάνα χρησιμοποιήθηκε ειδικός εξάντας με τεχνητό ορίζοντα. Ο αεροπορικός εξάντας είχε μια μικρή φυσαλίδα, σαν αλφάδι. Η φυσαλίδα έδειχνε το κατακόρυφο. Ο πιλότος ή ο ναυτίλος στόχευε τον Ήλιο ή ένα αστέρι και διάβαζε τη γωνία. Αυτή η μέτρηση ήταν το πρώτο κρίσιμο δεδομένο.
Για να βρεις θέση δεν αρκεί η γωνία. Χρειάζεσαι ακριβή ώρα. Χρειάζεσαι πίνακες αστροναυτιλίας. Χρειάζεσαι υπολογισμό. Από αυτά προκύπτει γεωγραφικό πλάτος και μήκος. Έτσι ξέρεις πού βρίσκεσαι πάνω στη Γη.
Ο εξάντας χρησιμοποιήθηκε κυρίως σε μεγάλες πτήσεις. Ατλαντικός. Ειρηνικός. Πολικές διαδρομές. Εκεί δεν υπήρχαν ραδιοβοηθήματα. Αν χάνονταν τα όργανα ή ο ασύρματος, ο εξάντας έδινε λύση.
Πώς τον χρησιμοποιούσαν μέσα στο αεροπλάνο
Στο πιλοτήριο υπήρχε μικρό άνοιγμα στην οροφή. Από εκεί έβγαινε ο εξάντας. Ο χειριστής στεκόταν όρθιος. Σταθεροποιούσε τη φυσαλίδα. Στόχευε το ουράνιο σώμα. Κατέγραφε την ώρα μέχρι το δευτερόλεπτο. Η διαδικασία δεν ήταν γρήγορη. Ήθελε εκπαίδευση. Ήθελε συγκέντρωση. Ήθελε καθαρό ουρανό. Γι’ αυτό οι ναυτίλοι εκπαιδεύονταν ειδικά και περνούσαν πολλές ώρες σε εξάσκηση.
Σήμερα ο εξάντας δεν υπάρχει σε επιβατικά αεροπλάνα. Τα GPS και τα αδρανειακά συστήματα έλυσαν το πρόβλημα. Παρ’ όλα αυτά, σε στρατιωτική εκπαίδευση και σε ειδικές πτήσεις εξακολουθούν να τον διδάσκουν. Ο λόγος είναι απλός. Ο εξάντας δεν χρειάζεται ρεύμα. Δεν χρειάζεται σήμα. Δεν επηρεάζεται από παρεμβολές. Όσο υπάρχει ουρανός και ώρα, μπορείς να βρεις θέση.
Αν πετάς και χαθούν όλα τα ηλεκτρονικά, ο εξάντας σου δίνει έναν τρόπο να συνεχίσεις να ξέρεις πού βρίσκεσαι. Αυτός είναι ο λόγος που κάποιοι τον κρατούν ακόμα ζωντανό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.