Οι αντίπαλοι του Τραμπ, εντός κι εκτός ΗΠΑ, ποντάρουν πλέον σε ένα πράγμα: ότι «μπόρα είναι και θα περάσει». Ότι πολιτικά θα φθαρεί, ότι στις ενδιάμεσες εκλογές θα χάσει έδαφος, ότι στο τέλος η Αμερική και ο κόσμος θα επιστρέψουν εκεί που ήταν. Αυτό είναι το μεγάλο τους λάθος. Γιατί το πραγματικό στοίχημα δεν είναι οι δημοσκοπήσεις μέσα στις ΗΠΑ. Είναι, αν οι τομές που γίνονται σήμερα, μέσα κι έξω από τις ΗΠΑ, αντιστρέφονται αύριο. Και η απάντηση είναι ότι μάλλον ΔΕΝ αντιστρέφονται πια…
Η γεωπολιτική στροφή
Στη γεωπολιτική, ο Τραμπ δεν επιδίωξε «τελικές λύσεις». Δεν έλυσε κανένα πρόβλημα. Αλλά έσπασε αρκετά αδιέξοδα που υπήρχαν από χρόνια. Κι άνοιξε δρόμους που οδηγούν αλλού…
Πριν η Αμερική, και η Δύση γενικότερα, επικαλούνταν το Διεθνές Δίκαιο, αλλά έκανε επεμβάσεις σε διάφορες χώρες, γκρέμιζε δικτάτορες και επιχειρούσε «αλλαγές καθεστώτων» χωρίς καμία νομιμοποίηση Διεθνούς Δικαίου. Όλα αυτά γίνονταν ΠΡΙΝ εμφανιστεί ο Τράμπ στο προσκήνιο…
Οι επεμβάσεις των ΗΠΑ στοίχιζαν πανάκριβα και δεν οδήγησαν πουθενά. Όταν μετά από αρκετά χρόνια η Αμερική απέσυρε τις δυνάμεις της από το Αφγανιστάν ή το Ιράκ, οι χώρες αυτές επέστρεψαν στο χάος.
Τώρα ο Τράμπ έκανε κάτι πολύ διαφορετικό και πολύ πιο αποτελεσματικό: επέλεξε χειρουργικά χτυπήματα (σε Βενεζουέλα και Ιράν) χαμηλού ρίσκου, που αλλάζουν το πεδίο χωρίς να δεσμεύουν αμερικανικές δυνάμεις στο έδαφος. Καμία από τις μεγάλες εστίες κρίσης δεν είναι πια όπως πριν.
Οι εστίες κρίσης δεν είναι πια ίδιες
Στη Βενεζουέλα, δεν υπάρχει πια Μαδούρο. Το καθεστώς παραμένει αποσταθεροποιημένο κι αναγκασμένο να μετασχηματιστεί…
Στο Ιράν, το πυρηνικό πρόγραμμα δέχθηκε καίριο πλήγμα και το καθεστώς κλονίζεται, για πρώτη φορά σοβαρά εδώ και δεκαετίες.
Στη Γάζα, επικρατούσε για είκοσι χρόνια η Χαμάς, που όλη η Δύση την είχε καταγγείλει ως «τρομοκρατική οργάνωση», αλλά ταυτόχρονα ζητούσαν από το Ισραήλ να διαπραγματευθεί μαζί της λύση στο Παλαιστινιακό, την ώρα που η Χαμάς δεν μιλούσε ούτε με την Παλαιστινιακή αρχή στη Δυτική όχθη. Το Ισραήλ έλυσε το πρόβλημα αυτό με εισβολή (μετά το τρομοκρατικό χτύπημα της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023) – αλλά αυτά έγιναν πριν επανέλθει ο Τράμπ στην Προεδρία. Ο ίδιος ο Τράμπ στήριξε τη λύση οριστικής εκδίωξης της Χαμάς εξασφαλίζοντας και τη στήριξη των υπολοίπων αραβικών χωρών. Το πρόβλημα δεν έχει λυθεί ακόμα, αλλά η Χαμάς είναι πλέον εκτός παιγνιδιού.
Στην Ουκρανία, το ενδεχόμενο λήξης του πολέμου με αποδοχή των ρωσικών τετελεσμένων επί του εδάφους είναι πια ανοιχτό. Πράγμα που η προηγούμενη αμερικανική κυβέρνηση δεν συζητούσε καν, όπως δεν το συζητούσαν ούτε και οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Ο Τράμπ συναντήθηκε με τον Πούτιν στην Αλάσκα κι άνοιξε το δρόμο να ξεπεραστεί κι αυτό το αδιέξοδο.
Καμιά από αυτές τις πρωτοβουλίες του Αμερικανού Προέδρου δεν συνεπάγεται εμπλοκή αμερικανικών στρατευμάτων επί του εδάφους. Και καμιά δεν είναι πιο «παράνομη» απ’ όσο ήταν οι προηγούμενες επεμβάσεις στη Γιουγκοσλαβία, στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ – ή ακόμα πιο πριν, στον Παναμά ή στη Γρανάδα παλιότερα. Τίποτα από όλα αυτά δεν είναι πια αναστρέψιμο με μια απλή αλλαγή κυβέρνησης στις ΗΠΑ.
Αν οι διεργασίες ευοδωθούν
Αν οι διεργασίες που άνοιξαν ευοδωθούν, αν σταθεροποιηθούν Ιράν και Βενεζουέλα με μεταβολή καθεστώτος από εσωτερική μεταπολίτευση και όχι από εξωτερική στρατιωτική επέμβαση, αν προχωρήσουν οι «Συμφωνίες του Αβραάμ» που ξεκίνησαν επί Τράμπ κατά την πρώτη του θητεία και τώρα προχωρούν αλλάζοντας όλο το τοπίο στη Μέση Ανατολή μετά από πολλές δεκαετίες, αν σπάσει η αντιδυτική συσπείρωση του Ευρωασιατισμού με το Συμβούλιο Ειρήνης που ιδρύει τώρα ο Τράμπ και στο οποίο συμμετέχουν και χώρες των BRICS αλλά και του Συμφώνου της Σαγκάης, αν στο μεταξύ αρθούν οι κυρώσεις κατά Ρωσίας, Ιράν και Βενεζουέλας, τότε η επόμενη αμερικανική κυβέρνηση δεν θα μπορεί να γυρίσει πίσω, ακόμα κι αν το θέλει.
Βλέπετε, στο παρελθόν η Δύση διακήρυσσε το ελεύθερο εμπόριο, αλλά επέβαλε κυρώσεις σε μια σειρά χώρες. Σήμερα η κυβέρνηση Τράμπ διαπραγματεύεται δασμούς απέναντι σε παλαιούς εταίρους της – κυρίως στην Ευρώπη – αλλά ταυτόχρονα καταργεί τις κυρώσεις που είχαν επιβάλει οι προηγούμενοι και τις παραβίαζαν όλοι ποικιλοτρόπως. Πριν δεν υπήρχε «ελεύθερο εμπόριο». Κυρώσεις υπήρχαν. Και τώρα δεν καταργείται το «ελεύθερο εμπόριο». Εξισορροπούνται οι δασμοί που υπήρχαν έτσι κι αλλιώς. Ποιος θέλει να επιστρέψει στις στρεβλώσεις του χθες;
Ευρώπη και ΗΠΑ
Κάτι αντίστοιχο ισχύει και στην Ευρώπη. Μέσα στις χώρες-μέλη υπήρχαν δυνάμεις που αμφισβητούσαν τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών και την κυριαρχία των υπερ-ρυθμίσεων και πριν την επανεκλογή Τράμπ. Αυτές οι δυνάμεις ανεβαίνουν τώρα. Σε πολλές χώρες δημοσκοπικά κυριαρχούν πια. Αν αλλάξουν κυβερνήσεις σε Γερμανία, Γαλλία και Βρετανία, αν έρθουν στην εξουσία δυνάμεις πιο φιλικές προς αυτή τη νέα πραγματικότητα, η πολιτική Τραμπ παύει να είναι «αμερικανική ιδιορρυθμία» και θα αρχίσει να μετατρέπεται σε κυρίαρχο ρεύμα στη Δύση. Άλλωστε, το «σοκ Τράμπ» στην Ευρώπη έχει ήδη αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα. Κι ο ίδιος ο σημερινός Καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μέρτς παραδέχθηκε προχθές ότι η Ευρώπη των υπέρ-ρυθμίσεων έχει αποτύχει.
Στο μεταξύ, οι «Κασσάνδρες» διαψεύδονται μέσα στις ΗΠΑ. Μέχρι στιγμής, οι νέοι δασμοί ΔΕΝ εκτόξευσαν τον πληθωρισμό, το δημοσιονομικό έλλειμμα βελτιώθηκε, τα δημόσια έσοδα αυξήθηκαν και οι τελευταίοι μήνες του 2025 δείχνουν αισθητή βελτίωση σε ανάπτυξη, πληθωρισμό και έλλειμμα. Αν αρθούν ή χαλαρώσουν οι κυρώσεις σε Ρωσία, Ιράν και Βενεζουέλα, οι τιμές ενέργειας θα πιεστούν προς τα κάτω, με χαμηλότερο κόστος, χαμηλότερο πληθωρισμό και πίεση για χαμηλότερα επιτόκια. Τα στεγαστικά δάνεια ήδη κινούνται χαμηλότερα από τα υψηλά της περιόδου Μπάιντεν.
Όχι μπόρα, αλλά αλλαγή εποχής
Όμως το πιο σημαντικό είναι άλλο. Ο εθνοκεντρισμός ήρθε για να μείνει. Το τέλος της πολιτικής ορθότητας ήρθε για να μείνει. Η επιστροφή στους υδρογονάνθρακες ήρθε για να μείνει. Το τέλος της woke ατζέντας είναι οριστικό. Η ανοχή στη λαθρομετανάστευση τελειώνει οριστικά. Ο πολυκεντρικός κόσμος ήρθε για να μείνει. Και η γραφειοκρατική Ευρώπη, που ενδιαφέρεται για Ουκρανία και Γροιλανδία αλλά σιωπά μπροστά στις άμεσες απειλές σε Ελλάδα και Κύπρο, δεν έχει μέλλον.
Όποιος θέλει να προετοιμαστεί για το αύριο δεν ψάχνει πώς θα φύγει ο «κακός Τράμπ», αλλά ποια αδιέξοδα τον επανέφεραν στην εξουσία. Γιατί αυτά που συμβαίνουν σήμερα δεν τα έφερε ο Τράμπ. Κι όσα κάνει σήμερα σαρώνουν ό,τι ξόφλησε και ό,τι σάπιζε πριν έλθει ο Τράμπ. Το αύριο δεν χωρά τους νοσταλγούς της προ-Τραμπ εποχής.
Ο κόσμος αλλάζει. Και όποιος συνεχίζει να ποντάρει στην επιστροφή του χθες, απλώς θα βρεθεί απροετοίμαστος για το αύριο.
ΥΓ.1 Εκείνο που πραγματικά θα μπορούσε να δημιουργήσει χαοτικά φαινόμενα στις ΗΠΑ και να πλήξει καίρια την Προεδρία Τράμπ θα ήταν ένα μεγάλο χρηματιστηριακό κραχ. Προς το παρόν, οι δείκτες της Γουόλ Στριτ κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά.
ΥΓ.2 Το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι ότι σχεδόν όλη η πολιτική ελίτ νοσταλγεί την προ Τράμπ εποχή και παραμένει απροετοίμαστη για το νέο διεθνές περιβάλλον, ψιθυρίζοντας αγχωμένα: «Μπόρα είναι… θα περάσει».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.