Αμέσως μετά τον θρίαμβο των Ελλήνων στη μάχη των Πλαταιών, τη στιγμή που η σκόνη της μάχης καταλαγιάζει, ο Ηρόδοτος μας μεταφέρει στο κέντρο μιας βαθιάς ηθικής σύγκρουσης. Εκεί, ο Σπαρτιάτης στρατηγός Παυσανίας, ο αρχιτέκτονας της νίκης, δέχεται μια πρόταση που θα μπορούσε να αμαυρώσει για πάντα τον θρίαμβό του. Συνεπώς, η αντίδρασή του σε αυτή την πρόκληση αποτελεί την ουσία του γιατί οι «Θεάρεστες Πράξεις» και το Μάθημα Ηγεσίας του Παυσανία που Άφησε Εποχή συνιστά έναν διαχρονικό οδηγό ηθικής ακεραιότητας.
Η Πρόταση της Ανταποδοτικής Βαρβαρότητας
Ο Λάμπων, ένας επιφανής Αιγινήτης, πλησιάζει τον Παυσανία και του προτείνει κάτι που θεωρεί απολύτως δίκαιο. Συγκεκριμένα, τον παρακινεί να ανταποδώσει τη βεβήλωση που διέπραξαν οι Πέρσες στο σώμα του Λεωνίδα στις Θερμοπύλες. Ο Λάμπων τον προτρέπει να κόψει και να παλουκώσει το κεφάλι του νεκρού Πέρση στρατηγού Μαρδονίου, πιστεύοντας πως με αυτόν τον τρόπο ο Παυσανίας θα κερδίσει ακόμα μεγαλύτερη δόξα και θα πάρει την εκδίκηση που άρμοζε στον ήρωα των Θερμοπυλών. Επιπλέον, θεωρεί πως μια τέτοια πράξη θα λειτουργούσε ως παραδειγματισμός για κάθε βάρβαρο στο μέλλον.
Η Απόρριψη της Εκδίκησης και ο Ορισμός του Πολιτισμού
Αντιθέτως, ο Παυσανίας απορρίπτει με σθένος και απόλυτη σαφήνεια την πρόταση του Λάμπωνος. Καταρχάς, αναγνωρίζει την καλή πρόθεση του συνομιλητή του, αλλά αμέσως μετά κατακεραυνώνει την ιδέα του ως ηθικά αστόχαστη. Ο Παυσανίας διακηρύσσει ότι η κακοποίηση νεκρών είναι μια πράξη που ταιριάζει σε βαρβάρους, όχι σε Έλληνες. Με αυτόν τον τρόπο, υψώνει ένα τείχος αξιών, διαχωρίζοντας ρητά τον ελληνικό πολιτισμό από την πρωτόγονη ωμότητα του αντιπάλου. Επομένως, αρνείται συνειδητά να υποβιβαστεί στο ηθικό επίπεδο του εχθρού του.
Η Αληθινή Τιμή και το Μέγεθος της Νίκης
Στη συνέχεια, ο Σπαρτιάτης ηγέτης εξηγεί στον Λάμπωνα την πραγματική έννοια της εκδίκησης και της τιμής. Διατρανώνει πως ο ίδιος ο Λεωνίδας, καθώς και όλοι οι πεσόντες των Θερμοπυλών, έχουν ήδη τιμηθεί και η θυσία τους έχει δικαιωθεί. Η πραγματική εκδίκηση, κατά τον Παυσανία, δεν είναι στη βεβήλωση μιας σορού. Αλλά στις «αναρίθμητες ζωές» των εχθρών που χάθηκαν στο πεδίο της μάχης. Η νίκη αυτή καθεαυτή αποτελεί την ύψιστη τιμή. Κατά συνέπεια, ο Παυσανίας επιδιώκει την αναγνώριση που πηγάζει από «θεάρεστες πράξεις και θεάρεστα λόγια». Θέτοντας έτσι την ηθική και τη θεία έγκριση πάνω από την κοσμική δόξα που γεννά το μίσος.
Η Διαχρονική Κληρονομιά του Ηγέτη
Τελικά, ο Παυσανίας όχι απλώς απορρίπτει μια ανήθικη πρόταση, αλλά ορίζει ενεργά το ήθος του νικητή και το θεμέλιο του πολιτισμού. Η ηγεσία του δεν είναι μόνο στη στρατηγική ευφυία, αλλά και στην ηθική δύναμη και μεγαλoψυχία του. Η αποφασιστική του στάση αποδεικνύει ότι η αληθινή ισχύς πηγάζει από την αυτοσυγκράτηση και την πίστη σε ανώτερες αξίες.. Ακόμα και στην κορύφωση του θριάμβου. Για αυτόν τον λόγο, η ιστορία αυτή αποτυπώνει τέλεια το γιατί οι «Θεάρεστες Πράξεις» και το Μάθημα Ηγεσίας του Παυσανία που Άφησε Εποχή παραμένει επίκαιρο και διδακτικό στους αιώνες.
Από το arxaiaellinika.gr
ΣΧΟΛΙΟ
Υπάρχει κι ένα ακόμα περιστατικό για την μάχη των Πλαταιών.
Όταν τελείωσε η μάχη των Πλαταιών, η σκηνή του στρατηγού των Περσών Μαρδόνιου με τα ολόχρυσα σκεύη του και τους μαγείρους του ήρθαν στα χέρια των Ελλήνων.
Ο Παυσανίας διέταξε τους Πέρσες υπηρέτες να ετοιμάσουν ένα γεύμα σαν αυτά που ετοίμαζαν στον Μαρδόνιο και τους συνεργάτες του. Αντίστοιχα ζήτησε από τους Σπαρτιάτες να ετοιμάσουν το συνηθισμένο γεύμα των Λακεδαιμονίων, τον μέλανα ζωμό (*) . Ακολούθως, ο Παυσανίας κάλεσε όλους τους Έλληνες στρατηγούς στη σκηνή του Μαρδόνιου και τους παρουσίασε τα δύο γεύματα ένα πλούσιο σε ολόχρυσα σκεύη, το περσικό και ένα φτωχικό με τον μέλανα ζωμό των Σπαρτιατών. Τότε είπε:
“Δεν σας φαίνεται φίλοι μου, πως ήταν πολύ ανόητος ο Μαρδόνιος, να κινήσει να έρθη από τα πέρατα του κόσμου, για να μας αφαιρέσει τον μέλανα ζωμό μας, τη στιγμή που έτρωγε στην πατρίδα του τέτοια φαγητά σε χρυσά σκεύη;”.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.