Κατάρρευση νομίσματος, κατάρρευση εμπιστοσύνης
Το επίκεντρο της κρίσης εντοπίζεται στην Τεχεράνη, όπου η ιστορική τάξη των εμπόρων (bazaaris) και οι ιδιοκτήτες καταστημάτων έχουν προχωρήσει σε μαζικές απεργίες και πορείες διαμαρτυρίας, δηλώνοντας αδυναμία να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους ή να διαθέσουν προϊόντα στην αγορά. Η ισοτιμία του εθνικού νομίσματος έχει υποστεί δραματική υποτίμηση: ενώ το 2015 το ριάλ διαπραγματευόταν στις 32.000 μονάδες ανά δολάριο, πλέον έχει βυθιστεί στο ιστορικό χαμηλό του 1,46 εκατομμυρίου ανά δολάριο. Την ίδια στιγμή, ο επίσημος πληθωρισμός κυμαίνεται στο 42%, ενώ ειδικά στα είδη διατροφής υπερβαίνει το 70%.
Αναλυτές αποδίδουν την κλιμάκωση της κρίσης σε έναν συνδυασμό παραγόντων, που περιλαμβάνει τις διεθνείς κυρώσεις, τη χρόνια εσωτερική κακοδιαχείριση, καθώς και τις επιπτώσεις του πολέμου 12 ημερών με το Ισραήλ στα μέσα του 2025. Η συγκεκριμένη σύγκρουση φέρεται να αποδιοργάνωσε τον κρατικό μηχανισμό και να περιόρισε δραματικά την ικανότητα λήψης αποφάσεων, ιδιαίτερα μετά την απόσυρση ανώτατων αξιωματούχων σε ασφαλή καταφύγια.
Συνθήματα που «ξαναγράφουν» το κοινωνικό συμβόλαιο
Το βάθος της ρήξης μεταξύ κράτους και κοινωνίας αποτυπώνεται στα συνθήματα των διαδηλωτών. Η φράση «Όχι στη Γάζα, όχι στον Λίβανο, τη ζωή μου δίνω για το Ιράν» ήταν το σύνθημα που ακούστηκε πιο δυνατά, συνδέοντας άμεσα τις καθημερινές στερήσεις των πολιτών με τις δαπανηρές προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής και τη χρηματοδότηση οργανώσεων όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ. Ακόμη πιο αιχμηρές ήταν οι ιαχές «θάνατος στον δικτάτορα», οι οποίες αποτελούν σαφή αναφορά και ευθεία βολή κατά του Ανώτατου Ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι κινητοποιήσεις έχουν επεκταθεί σε περισσότερες από 280 τοποθεσίες, καλύπτοντας 27 από τις 31 επαρχίες της χώρας. Ομάδα ανάλυσης δεδομένων και forensics συνέλεξε στοιχεία από 19 επαρχίες, καταγράφοντας το μεγάλο εύρος και την ταχύτητα εξάπλωσης της αναταραχής.
«Ματωμένο Σάββατο» και νοσοκομεία σε ρόλο πεδίου μάχης
Στην περιοχή Μαλεκσάχι του δυτικού Ιράν, διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από βάση των Φρουρών της Επανάστασης, πετώντας πέτρες και χτυπώντας τις πύλες της εγκατάστασης. Η απάντηση των αρχών ήταν η χρήση πυρών. Η συγκεκριμένη ημέρα καταγράφηκε στη συλλογική μνήμη της περιοχής ως «Ματωμένο Σάββατο» (Bloody Saturday). Την επόμενη ημέρα, η ένταση των διαδηλώσεων μεταφέρθηκε έξω από κυβερνητικά κτίρια.
Σύμφωνα με καταγγελίες της Διεθνούς Αμνηστίας, δυνάμεις ασφαλείας εισέβαλαν επανειλημμένα σε νοσοκομεία, προχωρώντας σε συλλήψεις τραυματισμένων διαδηλωτών και συγγενών τους, ενώ απομάκρυναν σορούς νεκρών για να αποτρέψουν δημόσιες εκδηλώσεις πένθους. Εικόνες που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν ασθενείς να κρύβονται σε δωμάτια νοσηλείας, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας «σαρώνουν» τους θαλάμους.
Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ – μέσω της πλατφόρμας Truth Social – προειδοποίησε για ενδεχόμενη αμερικανική παρέμβαση στην περίπτωση που η Τεχεράνη «σκοτώνει ειρηνικούς διαδηλωτές».
Ιράν: Γενικευμένη αναταραχή εν μέσω νομισματικής κατάρρευσης και πολιτικής κρίσης (Source: sigmalive.com)
Η διπλωματική και ελίτ διάσταση
Η μεταπολεμική παράλυση του κρατικού μηχανισμού εντάθηκε από τους οξείς εσωτερικούς ανταγωνισμούς στους κόλπους της ελίτ, μετά τον θάνατο ανώτατων στρατιωτικών στελεχών κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ισραήλ. Φιλοδυτικές πολιτικές και στρατιωτικές ομάδες, οι οποίες συνδέονται με πρόσωπα όπως ο Χασάν Ρουχανί, ο Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ και ο Μασούντ Πεζεσκιάν, προωθούν την έναρξη συνομιλιών με τη Δύση. Στον αντίποδα, συντηρητικοί κύκλοι – με εξέχοντα πρόσωπα όπως ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γαλιμπάφ και ανώτατοι κληρικοί – φέρονται να επιδιώκουν τη στρατηγική στήριξη από τη Ρωσία και την Κίνα.
Οι αντικρουόμενες αυτές στρατηγικές, αντί να προσφέρουν διέξοδο από την κρίση, ενίσχυσαν την εντύπωση στην κοινή γνώμη ότι το σύστημα εξουσίας ενδιαφέρεται αποκλειστικά για την επιβίωσή του.
Σταυροδρόμι με άγνωστη κατάληξη
Η χώρα φαίνεται να βαδίζει σε δύο πιθανές τροχιές: είτε προς περαιτέρω στρατιωτικοποίηση και παρατεταμένη παράλυση, είτε προς μια βαθιά πολιτική ανατροπή. Οι εξελίξεις των επόμενων εβδομάδων και μηνών θεωρούνται καθοριστικές για το μέλλον της χώρας, με το ερώτημα να μην είναι πλέον «αν» αλλά «πότε» θα αλλάξει το Ιράν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.