Γράφει ο Γρηγόρης Κεντητός
Η εικόνα ήρθε από τα βάθη του διαστήματος και έκανε τους επιστήμονες να σωπάσουν. Για πρώτη φορά οι αστρονόμοι κατέγραψαν δύο υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες. Κινούνται η μία γύρω από την άλλη, σχηματίζοντας ένα κοσμικό ζευγάρι. Είναι τόσο μακρινό που χρειάζεται πέντε δισεκατομμύρια χρόνια για να φτάσει το φως του στη Γη.
Οι αστρονόμοι εντόπισαν το φαινόμενο μέσα στον κβάζαρ OJ287, στον αστερισμό του Καρκίνου. Πρόκειται για ένα από τα πιο ενεργά και μυστηριώδη αντικείμενα του γνωστού σύμπαντος. Οι εικόνες που δημοσιοποίησε η διεθνής ομάδα του καθηγητή Mauri Valtonen από το Πανεπιστήμιο του Turku στη Φινλανδία δείχνουν τις δύο τρύπες. Ολοκληρώνουν μια πλήρη τροχιά κάθε 12 χρόνια. Είναι σαν δύο γίγαντες που εκτελούν έναν χορό έλξης και σύγκρουσης.
Η μία μαύρη τρύπα έχει μάζα περίπου 18 δισεκατομμύρια ήλιους. Η άλλη, μικρότερη, μετρά 150 εκατομμύρια ηλιακές μάζες. Καθώς περιστρέφονται, παράγουν πίδακες ενέργειας που στροβιλίζονται σαν φωτεινές ουρές. Οι αστρονόμοι τους καταγράφουν με ραδιοτηλεσκόπια σε όλο τον κόσμο.
Η εικόνα που δεν πίστευε κανείς ότι θα δούμε
Η ύπαρξη του OJ287 είχε απασχολήσει τους επιστήμονες για δεκαετίες. Οι περιοδικές λάμψεις που εντόπιζαν τα τηλεσκόπια κάθε δώδεκα χρόνια έδειχναν ότι κάτι τεράστιο συνέβαινε. Τώρα όμως, χάρη στην ταυτόχρονη χρήση επίγειων και διαστημικών τηλεσκοπίων, οι ερευνητές κατάφεραν να αποτυπώσουν τον μηχανισμό. Αυτός βρίσκεται πίσω από αυτό το φαινόμενο.
Ο Valtonen εξηγεί ότι η μικρότερη μαύρη τρύπα περνά μέσα από τον δίσκο ύλης της μεγαλύτερης προκαλώντας ισχυρές εκρήξεις φωτός. «Για πρώτη φορά καταγράψαμε εικόνα δύο μαύρων τρυπών που βρίσκονται σε τροχιακή κίνηση. Είναι σαν να βλέπουμε τη βαρύτητα να γράφει μουσική», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η ανάλυση της εικόνας αποκάλυψε κάτι απρόσμενο. Οι αστρονόμοι παρατήρησαν ότι ο πίδακας της μικρότερης τρύπας κινεί ρυθμικά τη ροή του. Σχηματίζει ένα σπειροειδές μοτίβο. Θυμίζει περιστρεφόμενο λάστιχο νερού. Η ακραία βαρυτική αλληλεπίδραση των δύο σωμάτων προκαλεί αυτό το φαινόμενο. Οι επιστήμονες δεν είχαν καταγράψει κάτι τέτοιο ποτέ ξανά.
Η παρανομούσα μαύρη τρύπα και η νέα έκρηξη
Την ίδια στιγμή μια δεύτερη ανακάλυψη αιφνιδίασε τους επιστήμονες. Ερευνητές από το UC Berkeley εντόπισαν μια «αδέσποτη» μαύρη τρύπα. Αυτή καταστρέφει ένα αστέρι μακριά από το κέντρο του γαλαξία της. Το γεγονός, γνωστό ως AT2024tvd, προκάλεσε ραδιοεκλάμψεις τόσο ισχυρές που οι αστρονόμοι παρακολούθησαν τη λάμψη τους. Οι εκλάμψεις μειώθηκαν σταδιακά σε ένταση για εβδομάδες.
Η μαύρη τρύπα εκτόξευσε δύο διαδοχικά κύματα ενέργειας. Το ένα συνέβη μετά από 80 ημέρες και το δεύτερο μετά από 194. Αυτό ανέτρεψε όσα γνωρίζαμε για τις εκρήξεις αυτού του τύπου. Ο επικεφαλής της έρευνας Itai Sfaradi δήλωσε πως «ποτέ δεν έχουμε δει μια μαύρη τρύπα να παράγει κάτι τόσο φωτεινό και τόσο γρήγορο. Αυτό συνέβη τόσο μακριά από το γαλαξιακό της κέντρο».
Οι αστρονόμοι θεωρούν ότι η σύγκρουση δύο μεγαλύτερων μαύρων τρυπών εκτόξευσε μια μαύρη τρύπα ενδιάμεσης μάζας έξω από το κέντρο του γαλαξία της. Πρόκειται για ένα σενάριο που μέχρι τώρα ανήκε μόνο στη θεωρία.
Ένα νέο κεφάλαιο στην κοσμική ιστορία
Τα νέα ευρήματα ανατρέπουν όσα ξέραμε για τη θέση και τη συμπεριφορά των μελανών οπών. Οι επιστήμονες μιλούν πλέον για «κινητές» μαύρες τρύπες. Αυτές μπορούν να βγαίνουν από τα γαλαξιακά τους κέντρα και να συνεχίζουν τη βίαιη δραστηριότητά τους στο διάστημα. Η φυσική τους φέρνει πιο κοντά στην έννοια του διαστημικού χορού παρά του χάους.
Κανείς δεν γνωρίζει πότε οι δύο τρύπες του OJ287 θα συγκρουστούν ολοκληρωτικά. Όταν συγκρουστούν, η έκρηξη θα εκτοξεύσει βαρυτικά κύματα που θα διαπεράσουν τον ίδιο τον χωροχρόνο. Ίσως τότε η ανθρωπότητα να έχει τα μέσα να την ακούσει.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.