Σελίδες

10 Οκτωβρίου 2025

Η Εφημερίς του 1873 δεν ήταν απλά μια εφημερίδα αλλά η πρώτη καθημερινή φωνή της Αθήνας που έβγαλε πρωθυπουργούς και λογοτέχνες.

Γράφει ο Γρηγόρης Κεντητός
 
Η Εφημερίς εμφανίστηκε στην Αθήνα την 1η Οκτωβρίου 1873. Ήταν η πρώτη καθημερινή πολιτική εφημερίδα του νέου κράτους. 
 
Την ίδρυσε ο Δημήτριος Κορομηλάς, γιος γνωστού τυπογράφου, που έφερε στην Ελλάδα τις πιο σύγχρονες μηχανές. Στο τυπογραφείο δούλευε ο Γερμανός Κάρολος Μάισνερ, που έδινε ακρίβεια στην παραγωγή. Τα τρία πρώτα φύλλα μοιράστηκαν δωρεάν στην Αθήνα για να συστηθεί στο κοινό. Από την πρώτη στιγμή το στίγμα της ήταν διαφορετικό, με επίκεντρο τις ειδήσεις και όχι τις γνώμες. 
 
Η τιμή του φύλλου ήταν μόλις πέντε λεπτά. Η ετήσια συνδρομή στην Αθήνα κόστιζε δεκατρείς δραχμές. 
 
Η ύλη της εφημερίδας ήταν πρωτοποριακή. Στις σελίδες της έβρισκες πρακτικά της Βουλής, τηλεγραφήματα πολιτικά και εμπορικά, δελτίο Χρηματιστηρίου, αστυνομικές και δικαστικές ειδήσεις. Υπήρχε μετεωρολογικό δελτίο, πρόγραμμα θεάτρων και πολλές μικρές αγγελίες. Οι Αθηναίοι ήξεραν ότι στις δέκα το πρωί θα έβρισκαν στο περίπτερο την εικόνα της ημέρας. Για την εποχή αυτή η συστηματική ενημέρωση ήταν αληθινή επανάσταση. 
 
Το 1874 η Εφημερίς μπήκε στο κέντρο των πολιτικών συγκρούσεων. Χτύπησε τον Δημήτριο Βούλγαρη και κάλυψε το σκάνδαλο των σιμωνιακών. Τότε άρχισε να εκδίδει και απογευματινό φύλλο, αφού η ύλη δεν χωρούσε στο πρωινό. Οι δίκες γέμιζαν τη μία έκδοση και τα υπόλοιπα θέματα την άλλη. Έτσι η εφημερίδα κέρδισε φήμη και δύναμη. 
 
Στην αρχή αρχισυντάκτης ήταν ο Ιωάννης Καμπούρογλου. Λίγο αργότερα αποχώρησε λόγω διαφωνιών και έβγαλε τη Νέα Εφημερίδα. Η Εφημερίς όμως συνέχισε να μεγαλώνει. 
 
Το 1886 αποχώρησε ο Δημήτριος Κορομηλάς και ανέλαβε ο αδελφός του Λάμπρος. Μαζί του ο Αριστομένης Βαλέτας ως αρχισυντάκτης. Στήριξαν τον Χαρίλαο Τρικούπη και μετά πέρασαν στο στρατόπεδο του αντιπάλου του. Το 1888 ανέλαβε ο Αριστείδης Ρούκης με αρχισυντάκτη τον Αγησίλαο Γιαννόπουλο. Τότε εμφανίστηκε ο υπότιτλος «το αρχαιότατον των εν Ελλάδι ημερησίων φύλλων» και τα γραφεία μεταφέρθηκαν στην Κολοκοτρώνη 15. 
 
Το 1901 η λειτουργία της σταμάτησε. Το 1912 όμως επέστρεψε δυναμικά με τον Γεώργιο Κορομηλά. 
 
Το 1915 ανέλαβε ο Χ. Δ. Κορομηλάς και αρχισυντάκτης έγινε ο Γ. Οικονομόπουλος. Στην τελευταία της περίοδο την διεύθυνε ο Ηλίας Παπαπαύλου. Έφτασε μέχρι το 1922 όταν έβαλε οριστικό τέλος στην πορεία της. Τότε η ετήσια συνδρομή στην Αθήνα ήταν 75 δραχμές και στο εξωτερικό 125. Η Εφημερίς είχε ολοκληρώσει έναν κύκλο σχεδόν μισού αιώνα. 
 
Η εφημερίδα έγινε σπουδαίο βήμα για τη λογοτεχνία. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης εργαζόταν εκεί με μισθό εκατό φράγκα τον μήνα και το 1887 δημοσίευσε το πρώτο του διήγημα. Ο Κωστής Παλαμάς, ο Ιωάννης Κονδυλάκης, ο Θεμιστοκλής Σοφούλης και ο Ανδρέας Καρκαβίτσας έγραψαν επίσης στις σελίδες της. Ο Μπάμπης Άννινος υπέγραφε τα χρονογραφήματα με τίτλο «Πινακίδες». Η Εφημερίς έγινε φυτώριο ταλέντων που σημάδεψαν την Ελλάδα. 
 
Από τους συνεργάτες της έντεκα έγιναν υπουργοί και έξι πρωθυπουργοί. Αυτό από μόνο του αποδεικνύει τη δύναμη που είχε. Η Εφημερίς έφτιαχνε πολιτικούς όπως έφτιαχνε και λογοτέχνες. 
 
Στις σελίδες της βρήκαν θέση και θεατρικά έργα. Ο ίδιος ο Κορομηλάς δημοσίευε σε συνέχειες τα έργα του, όπως τον Αγαπητικό της Βοσκοπούλας. Η ενημέρωση συνδυάστηκε με την τέχνη και η Εφημερίς έγινε κάτι παραπάνω από εφημερίδα. Ήταν μια σκηνή όπου πολιτική, λογοτεχνία και θέατρο συναντιόνταν. Η παρακαταθήκη της έμεινε ζωντανή. 
 
Σήμερα τα πρωτότυπα φύλλα φυλάσσονται στη Βιβλιοθήκη της Βουλής και στο ΕΛΙΑ. Είναι μάρτυρες μιας άλλης εποχής. Χωρίς την Εφημερίδα αυτή η ιστορία του ελληνικού Τύπου θα ήταν φτωχότερη.
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).

Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.

Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.