Σελίδες

20 Αυγούστου 2025

Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΥΣ

Γράφει ο Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης Αμφικτύων 
 
Θεμιστίου από τον Βασανιστήν ή Φιλότεκνον: «Κανένα είδος κακίας δεν είναι τόσο εχθρικό για την κοινωνική ζωή, όσο η έλλειψη πίστεως( εμπιστοσύνης . Αυτή είναι η κακίας απέναντι της οποίας δεν υπάρχει εύκολο μέσον προφυλάξεως.
Ακόμη και στον όρκο γίνεται κατάχρηση Ενός άπιστος που κάνει κακό να το αρνηθεί, και τον όρκο του να καταπατήσει. 
 
Υπάρχει όμως και ένα άλλο ψεύδος που δεν βλάπτει μεν τους άλλους ανθρώπους αποτελεί όμως αίσχος γι’ αυτόν που το χρησιμοποιεί, αυτό δηλαδή δεν έγκειται στο να λέγει ή να κάνει κανείς κάτι εναντίον άλλου, αλλά αφορά αυτόν τον ίδιο που το χρησιμοποιεί: Η λέγει κατώτερα και ολιγότερα από αυτά που έχει ή ανώτερα και επιβλητικότερα. Και το μεν πρώτο λέγεται ειρωνεία, το δε δεύτερον αλαζονεία. Και εκείνο μεν που είναι κατώτερο της πραγματικότητας είναι και πνευματώδες και ελκυστικό και κάποτε όχι άχρηστο για το φιλόσοφο. Γι’ αυτό και ο Σωκράτης το χρησιμοποιούσε στις συζητήσεις του, όταν χρειαζόταν για να γελοιοποιήσει κάποιον σοφιστή γεμάτο οίηση και υπεροψία. Διότι οι τέτοιοι άνθρωποι αισθάνονται βαθύτερα την μηδαμινότητα τους , όταν με τον έλεγχο αποδεικνύονται αμαθέστεροι από εκείνον που προσποιείται ότι δεν ξέρει τίποτα. 
 
Το άλλο όμως είδος του ψεύδους αυτό που υπερβάλλει την πραγματικότητα είναι βαρύ και επαχθές και κανένα ακρόαμα δεν είναι τόσο φορτικό, όσο είναι ο αυτοέπαινος και μάλιστα όταν αυτοεπαινείται κανείς για την μόρφωση του. 
 
Λοιπόν και ως προς την αλήθεια δεν θα θεωρήσουμε ανάπηρη μια ψυχή, που το μεν εκούσιο ψεύδος το μισεί και αυτή η ίδια το αποφεύγει και όταν άλλοι ψεύδονται αγανακτεί, το ακούσιο όμως ψεύδος το δέχεται μ’ ευκολία και όταν συλλαμβάνεται κάπου να είναι αμαθής δεν αγανακτεί, αλλά σαν ένα γουρούνι μολύνεται μέσα στην αμάθεια». 
 
Πλάτωνας στον σοφιστή: «Όταν πούμε ότι ο σοφιστής μας εξαπατά με φανταστικά και όχι πραγματικά κατασκευάσματα τότε τι θα πούμε τέλος πάντων πως η ψυχή μας εξαπατάται με ψευδείς δοξασίες από την τέχνη του σοφιστή; Αυτό θα πούμε. Και ποια είναι η ψευδής δοξασία; Εκείνη που παραδέχεται το αντίθετο από τα «όντα»(πραγματικά); Τα αντίθετα: Ώστε εννοείς η ψευδής δοξασία δέχεται «τα μη όντα»; Πρέπει να δέχεται ότι τα "μη όντα" υπάρχουν κατά κάποιον τρόπο (εμμέσως) γιατί μόνο έτσι μπορεί κανείς να διατυπώσει δοξασίες ψευδείς για κάτι, έστω και για λίγο. Τώρα προσέξτε τούτο. Δεν υπάρχουν κάποιοι που υποστηρίζουν και το αντίθετο, ότι δηλαδή δεν υπάρχουν "τα όντα"(εκείνα δηλαδή που οπωσδήποτε υπάρχουν); Ναι Και αυτό όμως δεν είναι ψεύδος; Βεβαίως είναι. Νομίζω λοιπόν ότι και λόγος ψευδής πρέπει να θεωρηθεί για την ίδια αυτή αιτία, εκείνος που λέγει ότι «τα όντα δεν υπάρχουν» και «τα μη όντα υπάρχουν» Βεβαίως. Γιατί πράγματι πως αλλιώς θα μπορούσε να είναι λόγος ψευδής;» 
 
Σχολιασμός: 
 
1/ Ο Θεμίστιος (Παφλαγονία, 317 – 388), επονομαζόμενος και εὐφραδής, ήταν πολιτικός, ρήτορας και φιλόσοφος. 
 
2/ Εκείνη την εποχή το να δηλώνεις λιγότερα από όσα έχεις δεν θεωρείτο βλαπτικό ψεύδος και συχνά το χρησιμοποιούσε και ο Σωκράτης. Σήμερα όμως που είναι υποχρεωμένοι βάσει νόμου οι βουλευτές και άλλες κατηγορίες αξιωματούχων να δηλώνουν το «Πόθεν έσχες» θεωρείται σοβαρό αδίκημα γιατί γίνεται μέσω της κλοπής του λαού 
 
3/ Ο πλούτος σήμερα δεν βγαίνει με τον τηλεβόα να απαριθμεί τα πλούτη του, το κάνει με την μεγάλη και πολυέξοδη ζωή η οποία ξεφεύγει από την αρπαγή της εφορίας. 
 
4/ Ο κ. Μητσοτάκης κήρυξε τον πόλεμο κατά της Ρωσίας χωρίς η Ρωσία να μας επιτεθεί ή να μας απειλήσει. Αυτή δεν έχει κατοχή στην Κύπρο αλλά η ισλαμοφασιστικη Τουρκία. Όμως με την Τουρκία υπέγραψε «Διακήρυξη Φιλίας και καλής γειτονίας» για «ήρεμα νερά» και ας είναι πάνα τεταμένα.
 
5/ Τα ΜΜΕ έχουν καταντήσει Μέσα Μαζικής Εξαπατησης και μέσα ψευδών ειδήσεων και ποδηγετήσεως του λαού, γι’ αυτό οι πολίτες στρέφονται όλο και πιο πολύ στο διαδίκτυο. 
 
6/ Όλα τείνουν να γίνουν είδωλα φανταστικά και οι άνθρωποι «μη όντα», αλλά και τα «όντα» έχουν γίνει εικονική πραγματικότητα. Γι’ αυτό γίνεται ολοένα και πιο βασανιστικός ο βίος των «όντων». 
 
7/ Οι σύγχρονοι σοφιστές μας λένε ότι οι «λαθρομετανάστες εισβάλλουν καθημερινώς κατά εκατοντάδες και χιλιάδες στη χώρα, αλλά ταυτοχρόνως μας λένε ότι δεν υπάρχουν παρά ελάχιστοι», ενώ η χώρα γεμίζει και νέες πόλεις ξεφυτρώνουν παντού σαν μανιτάρια. Έχουν κάνει εξέλιξη της τέχνης των σοφιστών με την σύγχρονη τεχνολογία και την ΑΙ και οι ευτελείς πολιτικοί μας εξαπατούν (18/5/25) 
 
*Αμφικτύων ο Υποστράτηγος ε.α Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας, Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
amphiktyon@gmail.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).

Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.

Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.