Ειμαρμένη είναι η τύχη, η μοίρα, το αναπόφευκτο, το πεπρωμένο, αυτό που προκαθορίζει υπό ποιους όρους πρόκειται να συμβεί ένα γεγονός. Κατά τους αρχαίους φιλοσόφους η Ειμαρμένη είναι η δύναμη που υποτάσσει στην θέληση της όλους τους ανθρώπους. Σχετίζεται με υπέρτατες δυνάμεις του Σύμπαντος οι οποίες υπερβαίνουν την ανθρώπινη βούληση. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος δεν έχει ευθύνη για αυτά που θα συμβούν στο βίο του. Ο Πλούταρχος γράφει για την Ειμαρμένη: «…μόνα δ’ ειμαρμένα και καθ’ ειμαρμένην τα ακόλουθα τοις εν τη θεία διατάξει προηγουμένοις» [Μετάφρ. Ειμαρμένα και σύμφωνα με την ειμαρμένην (πρέπει να αποκαλούμε) τα όσα είναι επακόλουθα εκείνων που προηγήθηκαν ως προς την διάταξιν.
Είναι το μονοπάτι που παίρνουμε, αλλά και οι επιλογές που κάνουμε οι οποίες επηρεάζουν το μέλλον μας.
Η λέξη προκύπτει από το ρήμα «μείρομαι» (μετοχή παρακειμένου), που σημαίνει λαμβάνω το μερίδιο που μου ανήκει. Ως κύριο όνομα είναι η προσωποποίηση της μεγαλύτερης δύναμης, που κυριαρχεί στη Φύση και κανονίζει τις ενέργειες των ανθρώπων. Θεωρείται η κυρίαρχος των Μοιρών, η Μέγιστη Μοίρα, η από το Θεό διορισμένη ως τοποτηρητή της κοσμικής νομοτέλειας.
Είναι δημιούργημα της Ιωνικής φιλοσοφίας, θεοποιήθηκε από τους Στωικούς και ανυψώθηκε σε μέγιστη θεότητα, που καθορίζει τα πάντα. Από την εποχή δε του Μεγάλου Αλεξάνδρου διαδόθηκε η αστρολογική αντίληψη της Ειμαρμένης, ότι δηλαδή η θέση των άστρων διαμορφώνει και τη μοίρα του ανθρώπου, γεγονός αμφίβολο.
Η Ειμαρμένη δημιουργεί γεγονότα, η αντιμετώπιση μερικών να εξαρτάται και από την ελεύθερη βούλησή του ατόμου να τα κάνει αναπότρεπτα ή όχι. Χαρακτηριστική είναι η φράση του Ρωμαίου φιλοσόφου Σενέκα: «Ducunt volentem fata, nolentem trahunt» ήτοι, «Εκείνον που θέλει, οι μοίρες τον οδηγούν, εκείνον που δεν θέλει, τον σέρνουν»
Συνεπώς, Ειμαρμένη είναι όχι παν ότι μοιραίως μέλλει γενέσθαι, αλλά μόνον ό,τι είναι επακόλουθο, συνάδον ή μη, αυτών που πράττει η ψυχή. Διότι εφόσον η ψυχή είναι αυτοκίνητη είναι και υπεύθυνη για την συνολική της πορεία. Η εξελικτική της πορεία οφείλεται στα δικά της κίνητρα και στις δικές της πράξεις.
Είναι όλα εκείνα που μένουν συνολικώς αποτυπωμένα με τρόπον ανεξίτηλο στη μνήμη της κάθε τρέχουσας ενσάρκωσης.
"Η ψυχή μεταφέρει μόνον την παιδεία και την τροφήν την οποία έλαβε" λέγει ο Σωκράτης.
Πόσο θλιβερή θα είναι η ειμαρμένη των παιδιών μας που στερούνται της σωστής παιδείας; Έχει απασχολήσει έστω και στα ενδιάμεσα τους "εθνοπατέρες" που φιλονικούν και που αναλώνουν όλη τους την ενέργεια τους στο άγονο τοπίο των Τεμπών;
Τούτο είναι θέμα: 1/ Της Δικαιοσύνης 2/ Της Κυβέρνησης να εξασφαλίσει ώστε ο σιδηρόδρομος δεν θα ξαναγίνει όργανο της ειμαρμένης όσων ταξιδεύουν σιδηροδρομικώς. Οι εξωτερικές συνθήκες οι οποίες αφορούν στην χωροχρονική επιτέλεση των πράξεων της εκάστοτε ζωής, διαφύγουν στην ψυχή. Τα αόρατα κίνητρα αυτών των πράξεων αποτυπώνονται δια παντός στην διαχρονική μνήμη. Ο Εμπεδοκλής λέγει «…αργαλέας βιότοιο μεταλλάσσοντα κελεύθους» [κουραστικους μεταλλάσσοντας δρόμους ζωής]
Για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε το βαθύτερο νόημα των αρχαίων προγόνων μας πρέπει να δεχθούμε την μετεμψύχωση. Η μετάλλαξη της ψυχής είναι η κατάσταση θανάτου του σώματος, το οποίον χάνεται. Η ψυχή δεν πεθαίνει αλλά μεταλλαγμένη προσλαμβάνεται από άλλον φορέα. Έτσι εξηγείται η Αθανασία της Ψυχής. Σε κάθε κύκλο η ψυχή υφίσταται καθάρσεις έως ότου τελειοποιηθεί και κατανοήσει τον Ουράνιο Νόμο ώστε να φθάσει στους θεούς.
Επομένως η Ειμαρμένη δεν είναι μόνο το σύνολο των ενεργειών της ζωής ενός θνητού, αλλά έλκει από πολύ μακριά των μεταλλάξεων που υπέστη στο παρελθόν. Η απώλεια μνήμης των πράξεων των προτέρων της βίων είναι έργο της Θείας Πρόνοιας και με κανένα λόγο δεν πρέπει να παραβιάζεται. Η αέναη αυτή μετάλλαξη του Εμπεδοκλή προϋπάρχει στη σκέψη του Ηράκλειτου: «…ζήν ημάς τον εκείνων θάνατον και ζήν εκείνος τον ημέτερον θάνατον» (…εμείς ζούμε τον θάνατον εκείνων και ζουν εκείνοι τον δικό μας θάνατο)(Ηράκλ. Απόσπ,77)
Σαν συμπέρασμα βγαίνει ότι για να βελτιώσουμε την Ειμαρμένη των παιδιών και επιγόνων μας είναι απόλυτη ανάγκη να τα μορφώσουμε. Προς τούτο εν αρκεί η τεχνολογική μόρφωση. Μόρφωση είναι η διαμόρφωση τους ατόμου ώστε να γίνει Ενάρετο. Μόνο τότε θα έχει την Ειμαρμένη με το μέρος του.
(20/3/25)
* Αμφικτύων ο Υποστράτηγος ε.α Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης
Συγγραφέας, Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών
amphiktyon@gmail.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.