Οδοιπορικό στο Ελληνικό Βυζαντινό Μοναστήρι της Παναγίας Ελεούσας

Φωτογραφικό υλικό Γιάννης Κατσέας

Επιμέλεια κειμένου Γιάννης Κατσέας

 

Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία είναι η μακροβιότερη στον κόσμο με 1150 χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας. Η κληρονομιά της τεράστια τόσο σε Πνευματικό επίπεδο όσο και πολιτιστικό. 

 

Σήμερα θα δούμε ένα σπουδαίο Βυζαντινό Μοναστήρι που είναι έξω από τα σημερινά σύνορα που χάραξαν οι "φίλοι και σύμμαχοί" μας και συγκεκριμἐνα στο σημερινό κρατίδιο-μόρφωμα των Σκοπίων. 

 

Ας με συγχωρέσουν οι φίλοι αναγνώστες αλλά και να με σκοτώσει κάποιος αδυνατώ να το ονομάσω έτσι όπως υπέγραψαν οι προδότες που μας "κυβερνούν". 

 

Χτισμένο λοιπόν πάνω σε ένα βραχώδες οροπέδιο είναι το μοναστήρι της Παναγίας Ελεούσας, στο χωριό Ελεούσα ή Βελιούσα που ακομα και στην οθωμανική περίοδο στο χωριό λειτουργούσε Ελληνικό σχολείο και κατά την διάρκεια του Ελληνοβουλγαρικού ανταγωνισμού στην περιοχή παρέμεινε καθαρά Πατριαρχικό, απέχει περίπου δέκα χιλιόμετρα από την αλλοτινη Ελληνικότατη Στρώμνιτσα. 

 

Το τυπικό, τα Χρυσόβουλα και άλλα έγγραφα της Μονής της Παναγίας της Ελεούσας αναφέρουν πλήθος Ελληνικών ονομάτων, τα οποία μαρτυρούν την Ρωμηοσύνη της περιοχής. Το Μοναστήρι ιδρύθηκε το 1080, με προσωπική προσπάθεια του Μοναχού Μανουήλ, ο οποίος αργότερα έγινε Επίσκοπος της Στρώμνιτσας. 

 

Υπάρχουν πολυάριθμες γραπτές πηγές σχετικά με αυτό το Μοναστήρι, οι περισσότερες από τις οποίες φυλάσσονται στα αρχεία της Ιεράς Μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους, επειδή αυτό το Μοναστήρι ήταν μετόχι της Ι. Μ. Ιβήρων. 

 

Στις μαρμάρινες πλάκες στο υπέρθυρο της πόρτας εισόδου της Μονής αναγράφεται στα Ελληνικά: «Η Εκκλησία της Υπεραγίας Θεοτόκου Ελεούσας είναι κτισμένη στα θεμέλια από τον Μοναχό Μανουήλ, ο οποίος έγινε Επίσκοπος Τιβεριούπολης το έτος 1080». 

 

Η Μονή αναφέρεται και στον καταστατικό χάρτη του Βυζαντινού αυτοκράτορα Αλεξίου Α' Κομνηνού το 1085. 

 

Σε ένα από τα έτη 1091 ή 1094, την Εκκλησία του Μοναστηριού είχε επισκεφθεί προσωπικά ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Αλέξιος Α' Κομνηνός, ο οποίος, σύμφωνα με τις γραπτές πηγές, εξέφρασε τον έντονο θαυμασμό του για την ομορφιά της Μονής. 

 

Γνωστές πηγές για το Μοναστήρι αυτό είναι οι εξής - το Τυπικό του, γραμμένο από τον ιδρυτή του Μανουήλ, μεταξύ 1085-1100, μετά, διάφορα έγγραφα από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Μανουήλ Α' Κομνηνό από 1152, και επίσης δύο έγγραφα του βασιλιά της Σερβίας Στέφανου Ντούσαν από το 1346, που δόθηκαν στην Ιερά Μονή Ιβήρων.