Ο Απόστολος Μακράκης, πριν από έναν αιώνα και κάτι, συντάραξε τη νεοελληνική κοινωνία με τις θεολογικές του καινοτομίες.
Μίλησε για το τρισύνθετο του ανθρώπου, ότι δηλαδή η φύση μας αποτελείται από τρία στοιχεία: σώμα, ψυχή και πνεύμα.
Ο προσφάτως ανακηρυχθείς όσιος Δανιήλ ο Κατουνακιώτης κατατρόπωσε την εποχή εκείνη τις αιρετικές αυτές δοξασίες. Το θέμα έκλεισε.
Ο Μακράκης είχε έρθει να «διορθώσει» τους Πατέρες της Εκκλησίας, οι οποίοι τάχα επλανήθησαν επί του θέματος, ομιλούντες για το δισύνθετο του ανθρώπου (σώμα + ψυχή).
Ήταν αναπόφευκτο έτσι να πλανηθεί ο ίδιος ο Μακράκης, εφόσον έθετε εαυτόν υπεράνω των αγίων Πατέρων.
Δυστυχώς, η μακράκεια τάση και στάση είναι διαχρονική.
Σήμερα μάλιστα κυκλοφορεί ένα «μεταπατερικό» πνεύμα στους κύκλους των (ακαδημαϊκών κυρίως) θεολόγων, σύμφωνα με το οποίο πρέπει να ξαναδιαβάσουμε τους Πατέρες, με απώτερο στόχο να τους αναπροσαρμόσουμε στο πνεύμα της εποχής μας.
Υποφώσκει, εννοείται, η ιδέα πως δεν απάντησαν σωστά σε πολλά πράγματα, καθώς οι γνώσεις της εποχής τους ήταν περιορισμένες.
Και διερωτάται εύλογα κάποιος: πού πήγε ο φωτισμός του Αγίου Πνεύματος;
Με αυτό που αναφέρουμε, βέβαια, δεν πρέπει να νομισθεί πως τα λόγια των Πατέρων είναι κάτι σαν το αλάθητο του Πάπα. Σε καμιά περίπτωση.
Για αυτό και η Εκκλησία αποδέχεται κριτικά τις θέσεις εκάστου Πατρός με βάση το consensus patrum και τη συμφωνία τους με την εκκλησιαστική Παράδοση.
Ο τριχοτομισμός του Μακράκη έρχεται στις μέρες μας να αντικατασταθεί από έτερες «περίεργες» θεωρίες ενός ανθρωπολογικού μονισμού ή μονοφυσιτισμού.
Η διοφυσιτική (όχι όμως νεστοριανικού τύπου!) διάκριση του σώματος και της ψυχής τείνει έτσι να εξαλειφθεί και να μετατραπεί σε μια σωματοψυχική συγκεχυμένη διάσταση, στην οποία το σώμα και η βιολογία απορροφούν τινί τρόπω τη νοερή διάσταση της ψυχής και τον λειτουργικό της ρόλο.
Ο άνθρωπος κατά λογική συνέπεια μεταβάλλεται σε ένα ανώτερο θηλαστικό με κύριο όπλο την εγκεφαλική του ανωτερότητα, με αποτέλεσμα να αφήνεται εμμέσως ανοιχτή η δυνατότητα μιας εξέλιξης των ανωτέρων θηλαστικών στο επίπεδο της ανθρώπινης σωματοψυχής!
Η θεωρία αυτή ξεκινάει με την αγαθή πρόθεση να παταχθεί ο πλατωνισμός, ο οποίος υποτιμούσε το υλικό έναντι του νοερού, το σώμα απέναντι στην ψυχή.
Έτσι όμως μεταφερόμαστε σε έναν (αν)ορθόδοξο χριστιανικό υλισμό, ο οποίος έρχεται σε αντίθεση με τη σύνολη Πατερική Παράδοση και εμπειρία.
Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Το σώμα είναι ο ναός του Πνεύματος και η ψυχή έχει μια λειτουργική προτεραιότητα, καθώς με τον νου ορώμεν τον Θεόν και ενωνόμαστε μαζί Του.
Στη συνέχεια η Χάρη του Πνεύματος διαχέεται σε όλη την ψυχή και στο σώμα και τοιουτοτρόπως θεωνόμαστε ολόκληροι.
Πού, λοιπόν, υποτιμάται το σαρκίο μας από τους αγίους Πατέρες και γιατί να βλέπουμε μανιοκαταδιωκτικώς πλατωνικά φαντάσματα;
Μήπως αμφισβήτησε κανένας την κτιστότητα της ψυχής;
Με την ορθόδοξη, ωστόσο, διάκριση – και όχι σύμφυρση – κατά τον χαλκηδόνειο μάλιστα τρόπο, επιτυγχάνεται η ενότητα και πληρότητα της ανθρώπινης φύσης κατά το προαιώνιο σχέδιο του Θεού για το κατ’ εικόνα του Ιδίου πλάσμα Του, ορίζοντάς την σχηματικά ως εξής: σώμα + ψυχή + Θεία Χάρη.
Δεν είναι σκοπός στο παρόν μικρό κείμενο να αναλύσουμε την αιρετίζουσα άποψη περί σωματοψυχής.
Εκείνο που θέλουμε να υπογραμμίσουμε είναι πως, όταν παραβαίνεις τα πατερικά όρια αιώνων, οδηγείσαι αναπόδραστα σε ποικίλα αδιέξοδα και πλάνες, με μικρή ή μεγαλύτερη βλάβη αναλόγως.
Επίσης, κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω και μια αδιόρατη πλην επικίνδυνη αιωρούμενη σκέψη: αν οι Πατέρες «έσφαλαν» στην επιστημολογία τους και στην ανθρωπολογία τους – κατά την ως ανωτέρω μετανεωτερική προσέγγιση – ποιος μας εγγυάται ότι δεν πλανήθηκαν και στη θεολογία τους;
Και όλο το χριστιανικό οικοδόμημα με τα εφευρήματα τούτα σιγά σιγά, πέτρα πέτρα, αρχίζει να αποδομείται, να κατακρημνίζεται…
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.