Κύπρος 1974: Η ντροπή του ελληνικού ναυτικού… Τορπιλάκατοι Τ-2 και Τ-6

Κυπριακές τορπιλάκατοι προ της εισβολής

Γράφει ο Παντελής Καρύκας

Η μάχη της Κύπρου το 1974 χάθηκε παρά τον ηρωισμό των λίγων, χάρη στην αδιαφορία των «επάνω» και τη δειλία των ελαχίστων. Το 1974 το κυπριακό ναυτικό διέθετε πέντε επιχειρησιακές τορπιλακάτους. Ενόψει των λαμβανομένων περί επικείμενης τουρκικής εισβολής πληροφοριών ο Ναυτικός Διοικητής Κύπρου αντιπλοίαρχος Παπαγιάννης ανησύχησε και διέταξε τους υφισταμένους του να «εντείνουν» την προσοχή τους, χωρίς όμως να λάβει κάποιο μέτρο.

Το βράδυ της 19ης Ιουλίου 1974 τα ραντάρ ανέφεραν την προσέγγιση τουρκικών πλοίων αλλά η Αθήνα καθησύχασε την Κύπρο μιλώντας για άσκηση. Στις 03.00 τα ξημερώματα της 20ης Ιουλίου όμως ο Παπαγιάννης κινητοποίησε, χωρίς να έχει λάβει διαταγή, το ναυτικό και λίγο αργότερα διέταξε τις τορπιλακάτους να πλεύσουν στις θέσεις απόκρυψης.

Τουρκικά μαχητικά το 1974 σε αποστολή προς την Κύπρο

Πρώτες βρέθηκαν απέναντι στον εχθρό οι τορπιλάκατοι των υποπλοιάρχων Τσομάκη και Βερύκιου. Το σκάφος του Βερύκιου εβλήθη από τουρκικά αεροσκάφη και εξόκειλε στις ακτές της Κερύνειας, αυτό δε του Τσομάκη βυθίστηκε καθώς ετοιμαζόταν να επιτεθεί και μόνο ο αρχικελευστής Μαγέτος διασώθηκε τραυματίας.

Η τορπιλάκατος του Τσομάκη δέχεται πυρά τουρκικών αεροσκαφών αλλά και πολεμικών πλοίων καθώς επιτίθεται ηρωικώς

Την επομένη ο Παπαγιάννης μίλησε με τον τον διοικητή της Ναυτικής Βάσης Χρυσούλης (ΝΒΧ) και Διοικητή Παράκτιας Άμυνας Κύπρου αντιπλοίαρχο Παπαδάκη ο οποίος τον ενημέρωσε ότι η τορπιλάκατος Τ-2 του Κανδαλέπα, στην οποία επέβαινε και ο ίδιος, είχε προσαράξει και εγκαταλειφθεί κοντά στην Αμμόχωστο χωρίς καν οι επικεφαλής να πάρουν μαζί τους, τους κώδικες. Η δε τορπιλάκατος Τ-6 του υποπλοιάρχου Τσαταλού δήλωσε βλάβη και επέστρεψε στη βάση.

Ο Ναυτικός Διοικητής Κύπρου αντιπλοίαρχος Παπαγιάννης, στις 24 Ιουλίου, ζήτησε από τον Παπαδάκη να του αναφέρει σχετικά με τις δύο τορπιλακάτους.

Ο Παπαδάκης «…με φοβισμένο ύφος και έτοιμος να κλάψει μου είπε (στον Παπαγιάννη) ότι την ημέρα της εισβολής ακούγοντας τον Τσομάκη να λέει… με βομβαρδίζουν…με βομβαρδίζουν… φοβήθηκε και τα έχασε τόσο πολύ που έχασε κάθε έλεγχο για τους υφισταμένους του με αποτέλεσμα ο (υποπλοίαρχος, κυβερνήτης της τορπιλακάτου Τ-6) Τσαταλός να δηλώσει ψευδώς βλάβη, να επιστρέψει στη ΝΒΧ, και να εγκαταλείψει την τορπιλάκατο του και μάλιστα πήγε κατ ευθείαν στην οικία του ο δε (υποπλοίαρχος) Κανδαλέπας κυβερνήτης της τορπιλακάτου (Τ-2) που επέβαινε και ο ίδιος (ο Παπαδάκης) ακόμη πιο φοβισμένος να του ζητάει να πάνε στο λιμάνι της Αμμοχώστου δήθεν για να πάρουν τσιγάρα όπου θα εγκατέλειπαν την Τ/Α πηγαίνοντας σπίτια τους.

Τούρκοι στρατιώτες με αιχμαλώτους Ελληνες Εθνοφρουρούς τραβούν την εγκαταλελειμένη και μισοβυθισμένη τορπιλάκατο του Βερύκιου κάπου στις ακτές της Κερύνειας

“Τελικώς αποφάσισαν να προσαράξουν την τορπιλάκατο στην ακτή βορείως της Αμμοχώστου να την εγκαταλείψουν εκεί και να γυρίσουν στη βάση δια ξηράς. Όταν την προσάραξαν αντελήφθησαν ότι η περιοχή ήταν ναρκοπέδιο της ΕΦ και με το ραδιοτηλέφωνο της τορπιλακάτου ειδοποίησαν την Βάση που έστειλε πλωτό μέσο και τους μάζεψε. 

Δύο κυπριακές τορπιλάκατοι σε τουρκικό μουσείο ως λάφυρα...

Βέβαια ύστερα από αυτό δεν ήταν δυνατό να εξασκήσει διοίκηση διότι οι υπαξιωματικοί κυρίως αλλά και οι ναύτες τον χλεύαζαν πίσω από την πλάτη του τους δε δύο υποπλοιάρχους κυβερνήτες των τορπιλακάτων ούτε που ήθελαν να τους ξέρουν. Μου ανέφερε επίσης ότι ο υποδιοικητής της Βάσεως Δούκας δεν ήταν στη Βάση τις τρεις μέρες του πολέμου αλλά στο σπίτι του λόγω στομαχικών διαταραχών όπως είχε δηλώσει»…

πηγή