Στις 05:30 το πρωί της 6ης Απριλίου ο Γερμανός πρεσβευτής στην Ελλάδα,
πρίγκιπας Έρμπαχ, επέδωσε στον πρωθυπουργό Α. Κορυζή διακοίνωση, στην
οποία αναφέρονταν οι λόγοι της Γερμανικής επίθεσης. Η διακοίνωση έλεγε
πως η κυβέρνηση του Ράιχ έδωσε διαταγή στα στρατεύματά της να εκδιώξουν
τις Βρετανικές Ένοπλες Δυνάμεις από το Ελληνικό έδαφος.
Κάθε αντίσταση στις Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις θα συντρίβεται
αδιακρίτως. Ο Κορυζής απάντησε στον Γερμανό πρεσβευτή ότι η Ελλάδα θα
αντισταθεί στην Γερμανική επίθεση και δεν υποταχθεί αμαχητί. Νωρίτερα,
στις 05:15, τα Γερμανικά στρατεύματα εισέβαλαν στο Ελληνικό και
Γιουγκοσλαβικό έδαφος ταυτόχρονα.
Η κύρια Γερμανική προσπάθεια με το XVIII Ορεινό Σώμα Στρατού εκδηλώθηκε
στο αριστερό της γραμμής Μεταξά και ειδικά κατά του Μπέλες και του
Οχυρού Ρούπελ, ενώ ανατολικότερα στο υψίπεδο Νευροκοπίου και στη Δ.
Θράκη η επίθεση του XXX Σώματος Στρατού ήταν μικρότερης έντασης. Η
Ελληνική οχύρωση, το υψηλότατο ηθικό των Ελλήνων στρατιωτών και την
υποτίμηση των παραγόντων αυτών από την Γερμανική ηγεσία «αντιστάθμιζαν»
την υλική υπεροχή των Γερμανών.
Η Γραμμή Μεταξά, μήκους περίπου 215 χλμ, υπερασπιζόταν από τo Τμήμα
Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας (ΤΣΑΜ). Η γραμμή εκτείνεται κατά μήκος
του ποταμού Νέστου προς τα ανατολικά και των Βουλγαρικών συνόρων ως το
όρος Μπέλες κοντά στα σύνορα με τη Γιουγκοσλαβία. Για την υπεράσπισή της
έπρεπε να υπάρχουν άνω των 200.000 ανδρών, όμως η έλλειψη προσωπικού
είχε ως αποτέλεσμα την αραιή διάταξη των αμυντικών γραμμών.
6 Απριλίου: Η Επίθεση
Η Γερμανική επίθεση εκδηλώθηκε με σφοδρότητα στο Μπέλες όπου η 6η Ορεινή
Μεραρχία κινήθηκε μέσα από τους ορεινούς όγκους στο δυτικό τμήμα του
όρους, στο οποίο τμήμα δεν υπήρχαν μόνιμες οχυρώσεις παρά μόνο
ολιγάριθμες Ελληνικές δυνάμεις κατανεμημένες σε διάσπαρτα πολυβολεία.
Παρά την σθεναρή αντίσταση οι Γερμανικές δυνάμεις διέσπασαν δύο
αμυντικές τοποθεσίες και υπερέβησαν το όρος Μπέλες, με αποτέλεσμα στο
τέλος της μέρας να έχουν φθάσει στη Ροδόπολη και να καταλάβουν τον
σιδηροδρομικό σταθμό.
Η επιτυχία αυτή των Γερμανών δημιούργησε κίνδυνο για την τοποθεσία
Μπέλες- Νέστος και ανάγκασε τον διοικητή του ΤΣΑΜ να διατάξει τη
σύμπτυξη της XVIII Μεραρχίας (Υποστράτηγος Λ. Στεργιόπουλος) στην
τοποθεσία Στρυμόνα- λίμνη Κερκίνη και την XIX Μηχανοκίνητη Μεραρχία
(Υποστράτηγος Ν. Λιούμπας) να αμυνθεί έναντι της 6ης Ορεινής Μεραρχίας
στα δυτικά του Μπέλες, από τη λίμνη Δοϊράνη έως την λίμνη Κερκίνη.
Με την υποστήριξη 165 πυροβόλων διαφόρων διαμετρημάτων και από μεγάλο
αριθμό αεροπλάνων, η Γερμανική 5η Ορεινή Μεραρχία επιτέθηκε στο
ανατολικό Μπέλες, από το Ρουπέσκο εώς το Οχυρό Καρατάς. Στον τομέα αυτό,
που υπεράσπιζε η XVIII Μεραρχία, οι Γερμανοί κατάφεραν, έπειτα από
σκληρούς αγώνες και σφοδρό βομβαρδισμό, να επικαθήσουν στη επιφάνεια των
οχυρών Ιστίμπεη και Κελκαγιά.
Οι επιτιθέμενοι εκτόξευσαν χειροβομβίδες και καπνογόνα αέρια στο
εσωτερικό των οχυρών και προσπάθησαν να φράσσουν τα φατνώματα ώστε να
αναγκάσουν τους υπερασπιστές τους να παραδοθούν. Παρά την εκτέλεση πυρών
του Ελληνικού πυροβολικού πάνω στα οχυρά εναντίον των ευρισκομένων στην
επιφάνεια τους Γερμανών και τις ηρωικές αντεπιθέσεις εφεδρικών τμημάτων
των οχυρών η κατάσταση δεν βελτιώθηκε για τους αμυνόμενους.
Ανατολικότερα, στη στενωπό του Ρούπελ, που υπεράσπιζε το Συγκρότημα
Σιδηροκάστρου της XIV Μεραρχίας (Υποστράτηγος Κων/νος Παπακωνσταντίνου),
επιτέθηκε το 125ο Σύνταγμα Πεζικού, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί στις
επιχειρήσεις στη Γραμμή Μαζινό στη Γαλλία.
Το Σύνταγμα αυτό, ενισχυμένο με ένα τάγμα της 5ης Ορεινής και με την
υποστήριξη πυροβολικού, αεροπλάνων Στούκας (τα οποία είχαν σειρήνες, που
χρησιμοποιούσαν κατά τις καταδύσεις τους για να κλονίζουν το ηθικό των
αντιπάλων) και άλλων μονάδων επιτέθηκε με σφοδρότητα στο οχυρό Ρούπελ,
αλλά αποκρούστηκε αποτελεσματικά από τα εύστοχα αμυντικά πυρά.
Το ηθικό των Ελληνικών δυνάμεων συνέχισε να είναι ακμαίο παρά τους
συνεχείς βομβαρδισμούς, οι οποίοι προκάλεσαν ελάχιστες ζημιές στα οχυρά.
Ενώ όμως οι μετωπικές επιθέσεις των Γερμανικών δυνάμεων αποκρούστηκαν,
ένας λόχος κατόρθωσε να διεισδύσει στα νώτα της τοποθεσίας και κατάφερε
να οργανωθεί στο ύψωμα Γκολιάμα και να καταλάβει χωριό Κλειδί.
Στο οροπέδιο του Κάτω Νευροκοπίου η 72η Γερμανική Μεραρχία σχημάτισε δύο
αιχμές με σκοπό να κατευθυνθούν προς Δράμα και Σέρρες. Την άριστα
προετοιμασμένη για άμυνα περιοχή υπεράσπιζαν οι δυνάμεις του
Συγκροτήματος Καραντάγ της XIV Μεραρχίας και η VII Μεραρχία
(Υποστράτηγος Χρήστος Ζωιόπουλος).
Οι Γερμανικές δυνάμεις πεζικού υποστηρίζονταν από πυροβόλα εφόδου και
πυροβολικό, αλλά δεν είχαν αεροπορική κάλυψη. Την επίθεση στον τομέα του
Συγκροτήματος Καραντάγ δέχτηκαν τα οχυρά Περιθώρι, Μαλιάγκα και
Μπαμπαζώρα, οπού και οι Γερμανικές δυνάμεις καθηλώθηκαν.
Στην ζώνη ευθύνης της VII Μεραρχίας οι Γερμανοί προσπάθησαν να κινηθούν
μεταξύ των οχυρών Πυραμιδοειδές και Λίσσε, χωρίς όμως επιτυχία, καθώς τα
πυρά των Ελλήνων ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικά. Στην συνέχεια, όλες οι
κατά μέτωπον επιθέσεις και οι προσπάθειες διείσδυσης αποκρούστηκαν από
τα πυρά των οχυρών και του Ελληνικού πυροβολικού, επιφέροντας σοβαρές
απώλειες στους Γερμανούς.
Στη Θράκη οι δυνάμεις της Ταξιαρχίας Νέστου δέχτηκαν την επίθεση της
164ης Μεραρχίας. Αφού ανέτρεψαν τα συνοριακά φυλάκια, οι Γερμανικές
δυνάμεις περικύκλωσαν το οχυρό Εχίνος, όπου και καθηλώθηκαν από τα πυρά
του οχυρού. Στη ζώνη της Ταξιαρχίας Έβρου η Γερμανική 50ή Μεραρχία
υποχρέωσε τα συνοριακά φυλάκια να συμπτυχθούν. Αμέσως μετά περικύκλωσαν
το οχυρό Νυμφαία, σφυροκοπώντας το με αεροπορικές δυνάμεις και το
μεγαλύτερο μέρος του πυροβολικού του XXX Σώματος Στρατού.
7 Απριλίου: Σκληροί Αγώνες
Την επόμενη ημέρα, στον τομέα της XIX Μηχανοκίνητης Μεραρχίας δεν
σημειώθηκαν ιδιαίτερα επεισόδια, αλλά η προέλαση της 2ης Μεραρχίας
Πάντσερ στο Γιουγκοσλαβικό έδαφος ήταν ραγδαία.
Το απόγευμα της 7ης Απριλίου οι Γερμανοί κατέλαβαν τη Στρώμνιτσα
αναγκάζοντας τους Γιουγκοσλάβους να συμπτυχθούν δυτικά του Αξιού και
έτσι έδωσαν τη δυνατότητα στους Γερμανούς να χρησιμοποιήσουν την κοιλάδα
του ποταμού για να εισβάλουν στην Ελλάδα και να υπερκεράσουν την
οχυρωμένη τοποθεσία Μπέλες- Νέστος, με αποτέλεσμα η Γραμμή Μεταξά να
κινδυνεύει με αποκοπή από τον κορμό της χώρας.
Για την αντιμετώπιση του κινδύνου διατάχθηκε η XIX Μηχανοκίνητη Μεραρχία
να επεκταθεί προς αριστερά και να καλύψει τον διάδρομο του Αξιού. Οι
ανεπαρκείς Ελληνικές δυνάμεις δεν μπόρεσαν να φτάσουν έγκαιρα για να
αποκρούσουν την Γερμανική προέλαση και έτσι η κοιλάδα του Αξιού
αποτελούσε πλέον την Αχίλλειο πτέρνα την όλης αμυντικής τοποθεσίας.
Στο Μπέλες, τα οχυρά Ιστίμπεη και Κελκαγιά, μετά από την χρήση
αποπνικτικών αερίων και φλεγόμενης βενζίνης από τους Γερμανούς,
παραδόθηκαν. Το οχυρό Αρπαλούκι εκκενώθηκε από την φρουρά του.
Ανερχόμενη σε 200 άνδρες, η φρουρά έφτασε στον ποταμό Στρυμόνα και
επιχείρησε να τον διαβεί, όμως δέχτηκε την επίθεση Γερμανικού τμήματος
και αναγκάστηκε να παραδοθεί. Μόνο το οχυρό Ποποτλίβιτσα συνέχιζε την
αντίσταση του ολόκληρη την ημέρα.
Στη στενωπό του Ρούπελ, οι Γερμανοί επιτέθηκαν και πάλι στο ομώνυμο
οχυρό, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Η παρουσία όμως του Γερμανικού τμήματος
στα νώτα του, στο ύψ. Γκολιάμα, ήταν επιτυχής, καθώς, εκτός από την
παρενόχληση και την διακοπή των επικοινωνιών του οχυρού, υποδείκνυε
στόχους στα Γερμανικά αεροπλάνα. Μια προσπάθεια της XIV Μεραρχίας για
την εξουδετέρωσή του απέτυχε.
Στον τομέα του Συγκροτήματος Καραντάγ, οι Γερμανοί επιτέθηκαν
αιφνιδιαστικά και κατέλαβαν το υψ. Σταυρός, εκδιώχθηκαν όμως μετά από
αντεπίθεση Ελληνικού τμήματος. Άλλες Γερμανικές δυνάμεις κατόρθωσαν να
εισέλθουν στο οχυρό Περιθώρι. Μετά από δίωρο αγώνα, που έλαβε δραματική
μορφή, όσοι Γερμανοί είχαν εισδύσει στο οχυρό εξοντώθηκαν.Το απόγευμα,
νέα ισχυρή επίθεση δύναμης ενός συντάγματος και με την υποστήριξη 8
αρμάτων, απέτυχε με τους Γερμανούς να έχουν σοβαρές απώλειες.
Τα οχυρά Μαλιάγκα και Παρταλούσκα δέχτηκαν ασθενής επίθεση που
αποκρούστηκε εύκολα, ενώ τα υπόλοιπα οχυρά, Μπαμπαζώρα και Περσέκ δεν
ενοχλήθηκαν καθόλου. Στην ζώνη ευθύνης της VII Μεραρχίας στο Κάτω
Νευροκόπι, οι Γερμανικές επιθέσεις εναντίον των οχυρών Λίσσε,
Πυραμιδοειδές και Ντάσαβλη αποκρούσθηκαν εκ νέου. Παρόλα αυτά οι
Γερμανοί κατέλαβαν το ύψωμα Ουσόγια, βόρεια του Λίσσε και του
Πυραμιδοειδούς. Την διάρκεια της νύχτας 7/8 οι Έλληνες διενήργησαν
επίθεση για την ανακατάληψη του υψώματος, που ήταν όμως αποτυχημένη.
Ένα ισχυρό Γερμανικό τμήμα εισέδυσε στα νώτα των οχυρών Ντάσαβλη και
Περιθώρι και κατέλαβε το ύψ. Κρέστη, δημιουργώντας προϋποθέσεις για την
εκβίαση της διάβασης Καλαποτίου και την περαιτέρω διείσδυση στα νώτα της
τοποθεσίας. Για την αντιμετώπιση της κατάστασης συγκροτήθηκε το
απόσπασμα Καλαποτίου με σκοπό να καταλάβει το ύψωμα την επόμενη μέρα.
Στην Θράκη, το οχυρό Εχίνος, παρότι δέχτηκε ισχυρή επίθεση και
διαδοχικούς βομβαρδισμούς, συνέχισε επιτυχημένα την αντίσταση του όλη
την ημέρα. Το οχυρό Νυμφαία, έπειτα από αλλεπάλληλες επιθέσεις πεζικού,
σφοδρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς και σφυροκόπημα από πυροβολικό,
αναγκάστηκε να παραδοθεί στις 23.30.
Η Ταξιαρχία Έβρου, αποτελούμενη από 2.000 οπλίτες και 100 περίπου
αξιωματικούς, εισήλθε, όπως όριζε το σχέδιο ενέργειας, στην Τουρκία όπου
αφοπλίστηκε. Ο διοικητής της Ταξιαρχίας, υποστράτηγος Ιωάννης Ζήσης,
αυτοκτόνησε στις 9 Απριλίου, καθώς θεώρησε ιδιαίτερα ταπεινωτική την
τροπή των γεγονότων, ενώ το σύνολο των αξιωματικών και 1300 οπλίτες
μεταφέρθηκαν στην Μέση Ανατολή. Οι υπόλοιποι επαναπατρίστηκαν τον
Φεβρουάριο του 1942.
συνεχίζεται στο 2ο μέρος
απόσπασμα από το εξαιρετικό και πλήρες ιστορικό άρθρο ΕΔΩ






Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).
Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.
Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.