ISDA: Τουρκία με… το αυτί και το μάτι του Αλλάχ στο διάστημα.

Αποκαλυπτικό αν και προβληματικά παρουσιασμένο στην Ελλάδα είναι δημοσίευμα της αμερικανικής αμυντικής και αεροδιαστημικής επιθεώρησης «Defense News», που υπογράφεται από τον ανταποκριτή της στην Τουρκία, Burak Ege Bekdil σε ό,τι αφορά τις τουρκικές διαστημικές φιλοδοξίες. Ένα ρεπορτάζ το οποίο αναπαρήχθη στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης δια της μεθόδου της μετάφρασης, η οποία όμως είχε σημαντικά προβλήματα, κάτι αναμενόμενο όταν πρόκειται για τεχνικά θέματα που δεν τυγχάνουν συστηματικής παρακολούθησης. Το κείμενο του ISDA που ζητήσαμε, φιλοδοξούμε να δώσει την ορθή εικόνα. 

Με τη συνεργασία του Ινστιτούτου Αναλύσεων Ασφάλειας και Άμυνας (ΙΑΑΑ – ISDA) / Τομέας Ανάλυσης Απειλής 

Σύμφωνα λοιπόν με το δημοσίευμα, η Τουρκία μετά τη δαπάνη περισσότερων του ενός δις δολαρίων ΗΠΑ (περίπου 920 εκατ. ευρώ) σε δορυφορικά προγράμματα, αποφάσισε τη διάθεση πόρων για την ανάπτυξη των σχετικών δυνατοτήτων σχεδίασης, ανάπτυξης και παραγωγής από την εγχώρια βιομηχανία.

Όπως είναι η συνήθης τουρκική πρακτική η χώρα είναι διατεθειμένη να προμηθευτεί τεχνογνωσία από ξένους προμηθευτές, ώστε να κατασκευάσει τον πρώτο εγχώριας σχεδίασης δορυφόρο. Μάλιστα, με βάση τον υφιστάμενο προγραμματισμό, ο πρώτος τουρκικός δορυφόρος θα εκτοξευτεί το 2019. 

Κατά την τουρκική κυβέρνηση, οι βασικές τεχνολογίες για τον πρώτο τουρκικό δορυφόρο αφορούν το λογισμικό, την πλατφόρμα και τη σχεδίαση. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη συνεργασία ξένων κατασκευαστών με τουρκικές εταιρίες που θα αναλάβουν τον ρόλο του κύριου αναδόχου και των υποκατασκευαστών. 

Σε κάθε περίπτωση, κύριο ρόλο στο έργο αναμένεται να αναλάβουν από τουρκικής πλευράς ο όμιλος Aselsan, το Tubitak Uzay, το τμήμα διαστήματος του κρατικού οργανισμού ερευνών Tubitak, η Turkish Aerospace Industries (TAI) και η κοινοπραξία ανάπτυξης λογισμικού CTech.

Ο τουρκικής σχεδίασης και κατασκευής δορυφόρος θα λάβει την ονομασία Turksat 6A. Μάλιστα το δημοσίευμα περιέχει δηλώσεις του Ensar Gul, γενικού διευθυντή της Turksat AS, της εταιρίας που έχει αναλάβει τη λειτουργία των τουρκικών επικοινωνιακών δορυφόρων και την παροχή των σχετικών υπηρεσιών, με βάση τις οποίες η εταιρία προτίθεται να κατασκευάσει και θέσει σε τροχιά τους δορυφόρους Turksat 7A και Turksat 7B μετά τον Turksat 6A. Επιπρόσθετα σημειώνει ότι μέχρι το 2023 η Turksat AS θα επιχειρεί στόλο 10 δορυφόρων. 

Σημειώνεται, ότι στις 16 Οκτωβρίου 2015 η Turksat AS έθεσε σε τροχιά τον δορυφόρο Turksat 4B. Η εκτόξευση του έγινε από το κοσμοδρόμιο του Baikonur στο Καζακστάν και ο φορέας ήταν ρωσικής προέλευσης πύραυλος Proton-M. Είχε προηγηθεί στις 14 Φεβρουαρίου 2014 η εκτόξευση του Turksat 4A, επίσης από το κοσμοδρόμιο του Baikonur, με φορέα Proton-M. 

Και οι δύο τηλεπικοινωνιακοί δορυφόροι κατασκευάστηκαν από την ιαπωνική Mitsubishi Electric (MELCO), βασισμένοι στη σχεδίαση MELCO DS2000 και εκτοξεύθηκαν από την αμερικανο-ρωσική κοινοπραξία International Launch Service (ILS). Κατά τον Gul, το συνολικό κόστος του προγράμματος των δύο τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων (συμπεριλαμβανομένης και της εκτόξευσης) ανήλθε σε 550 εκατ. δολάρια ΗΠΑ (505 εκατ. ευρώ).

Η Τουρκία σχεδιάζει επίσης τη δαπάνη 500 εκατ. δολαρίων ΗΠΑ (459 εκατ. ευρώ) για τους δορυφόρους Turksat 5A και Turksat 5B στην κατασκευή των οποίων θα συμμετέχουν σε κάποιο βαθμό και τουρκικές εταιρίες και συγκεκριμένα η TAI και η Aselsan. Σύμφωνα με αναφορές μέσων ενημέρωσης, στο πλαίσιο συμφωνίας που υπεγράφη τον Σεπτέμβριο του 2011, ο Turksat 5A θα αναπτύσσονταν από ειδικούς σε συνεργασία με τις Turksat AS και την TAI. 

Μάλιστα, ο δορυφόρος θα παραχθεί στην εξειδικευμένο κέντρο συναρμολόγησης, ολοκλήρωσης και δοκιμής διαστημικών συστημάτων USET (Uzay Sistemleri, Entegrasyon ve Test Merkezi), με το ποσοστό της ενσωματωμένης εγχώριας ανάπτυξης τεχνολογίας να ανέρχεται στο 20%. 

Το κόστους κατασκευής 112 εκατ. δολαρίων ΗΠΑ (102,8 εκατ. ευρώ) κέντρο, βρίσκεται στην Άγκυρα και αποτελεί ιδιοκτησία του υπουργείου Άμυνας της Τουρκίας, ενώ την ευθύνη λειτουργίας του έχει αναλάβει η TAI. Το USET προσφέρει στην Τουρκία τη δυνατότητα ταυτόχρονης συναρμολόγησης, ολοκλήρωσης και δοκιμών περισσότερων από ένα δορυφόρων μέχρι βάρους πέντε τόνων.

Το 2013 είδαν το φως της δημοσιότητας αναφορές περί πιθανής συμμετοχής στο πρόγραμμα της Mitsubishi Electric (MELCO), η οποία θα συνεισέφερε τη βασική σχεδίαση MELCO DS2000. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του Turksat 5A, είναι ότι πρόκειται για τον πρώτο γεωστατικό δορυφόρο της Τουρκίας που θα κατασκευαστεί στη χώρα. 

Τον Turksat 6A θα ακολουθήσει ο επίσης εγχώριας σχεδίασης και κατασκευής Turksat 6B το κόστος του οποίου αναμένεται να ανέλθει στα 185 εκατ. δολάρια ΗΠΑ (170 εκατ. ευρώ). Κατά τον Gul, το μέσο κόστος πρόσκτησης κάθε τουρκικού δορυφόρου μέχρι σήμερα ανέρχεται σε 145 εκατ. δολάρια ΗΠΑ (133,1 εκατ. ευρώ) και η πρόθεση είναι οι πιστώσεις της κατηγορίας να δαπανώνται στην εγχώρια βιομηχανία. 

Γίνεται εύκολα αντιληπτό, ότι κομβικό ρόλο στους τουρκικούς σχεδιασμούς θα διαδραματίσει το USET που σχεδιάζεται να ικανοποιήσει όχι μόνο τις εθνικές απαιτήσεις αλλά και τις ανάγκες που προκύπτουν από την τουρκική συμμετοχή σε διεθνή διαστημικά προγράμματα.

Τελικός αντικειμενικός σκοπός είναι το σύνολο των δορυφόρων αλλά και των διαστημικών φορτίων / συστημάτων αποστολής που αναπτύσσονται από την τουρκική βιομηχανία να ολοκληρώνονται και υποβάλλονται σε δοκιμές στο USET, τελειώνοντας την εξάρτηση της χώρας από παρόμοιες εγκαταστάσεις στο εξωτερικό. 

Σε ό,τι αφορά τις στρατιωτικές εφαρμογές, η Τουρκία έχει επικεντρωθεί στους δορυφόρους τηλεπισκόπησης για αποστολές συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (ISR). Σημειώνεται, ότι τον Μάιο του 2015 η Telespazio, ως κύριος ανάδοχος και η Thales Alenia Space, ως εταίρος στην κοινοπραξία, παρέδωσαν στον τελικό χρήστη, το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας, τον δορυφόρο τηλεπισκόπησης Gokturk-1A. 

Παρά το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος δορυφόρος, κατά βάση κατασκευάστηκε από την ευρωπαϊκή κοινοπραξία, η τουρκική βιομηχανία είχε σημαντική συμμετοχή. Συγκεκριμένα, η TAI κατασκεύασε τμήματα της δομής μεταφοράς φορτίου αποστολής, η Aselsan ανέλαβε την κατασκευή συγκροτημάτων του επίγειου υποσυστήματος, και συστήματα λήψης και επεξεργασίας των δεδομένων τηλεπισκόπησης και ο Tubitak ανέπτυξε συστήματα κρυπτογράφησης της τηλεμετρίας και των συστημάτων τηλεχειρισμού.

Με βάση δημοσιευμένες αναφορές, το κόστος του δορυφόρου Gokturk-1A ανέρχεται σε 250 εκατ. ευρώ και η διακριτική του ικανότητα του οπτικού αισθητήρα με τον οποίο είναι εξοπλισμένος ανέρχεται σε 0,8 μέτρα. Τον Ιούνιο του 2014 ανακοινώθηκε ότι για την εκτόξευση του δορυφόρου επιλέχθηκε ο κατασκευής Arianspace φορέας Vega και η εκτόξευση του προγραμματίζεται εντός του τρέχοντος έτους. 

Όμως, οι τουρκικές στρατιωτικές φιλοδοξίες δεν περιορίστηκαν στον Gokturk-1A, το πρόγραμμα του οποίου παρουσίασε καθυστερήσεις στην εξέλιξη του. Στις 18 Δεκεμβρίου 2012 η Τουρκία χρησιμοποιώντας τον κινεζικό πύραυλο-φορέα CZ-2D (2) εκτόξευσε και έθεσε σε τροχιά τον χαμηλότερης διακριτικής ικανότητας (2,5 μέτρα), βάρους 409 κιλών δορυφόρο τηλεπισκόπησης Gokturk-2. 

Ο συγκεκριμένος δορυφόρος αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε στην Τουρκία από κοινοπραξία των TAI και Tubitak Uzay, με μόνη εξαίρεση τον οπτικό αισθητήρα EOS-C που η προμήθεια του έγινε από τη νοτιοκορεατική Satrec Initiative (SATRECI).

Τρίτος στη σειρά των τουρκικών στρατιωτικών δορυφόρων τηλεπισκόπησης είναι ο Gokturk-3 που θα είναι εξοπλισμένος με ραντάρ συνθετικής απεικόνισης (SAR: Synthetic Aperture Radar) και θα έχει δυνατότητα λήψης και μετάδοσης εικόνων ημέρα και νύκτα, ασχέτως καιρικών συνθηκών. 

Η σύμβαση για την ανάπτυξη και κατασκευή του ανατέθηκε τον Μάιο του 2013 σε κοινοπραξία που συνέστησαν οι TAI, Tubitak Uzay και Aselsan. Ο Gokturk-3 προγραμματίζεται να εκτοξευθεί και τεθεί σε τροχιά τα τέλη του 2019.

πηγή