ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΜΕΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΜΠΕΙΡΑ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΜΙΛΛΕΡ.

"Ο πλούτος σας είναι οι μοναδικές ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ σας κι όχι οι υδρογονάνθρακες και τα πετρέλαια" 

Γράφει η Μαίρη Καρά 

Όταν αυτό το συμπέρασμα βγαίνει απ' την ΔΙΑΝΟΙΑ ενός αναγνωρισμένου αρχαιολόγου κι ένθερμου φιλέλληνα… τότε τι άλλο μένει να ακούσει η ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ; Όταν αυτό το γνωμικό εκφράζεται απ' την πείρα ενός λόγιου επιστήμονα… τότε τι άλλο μπορεί να σκεφτεί η διεθνής κοινότητα; Όταν αυτή η ΑΛΗΘΕΙΑ για την ύπαρξη του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ γίνεται ο σκοπός της αρχαιολογικής σκαπάνης του… υπάρχει άλλη απόδειξη πως σ' αυτή την χώρα γεννήθηκε ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ; 

Ο αμερικανός αρχαιολόγος και επίτιμος Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΜΙΛΛΕΡ αν και γεννημένος το 1942 στο Γκόσεν της Ιντιάνα, είναι ένας υπομονετικός άνθρωπος. Η υπομονή είναι μια ΑΡΕΤΗ ωφέλιμη σε κάθε αρχαιολόγο, αλλά ακόμη κι αν δεν την διέθετε εγγενώς, τα 40 χρόνια διαμονής του στην Ελλάδα σίγουρα τον προίκισαν με αυτήν. Με υπομονή κι αισιόδοξη αναμονή κατάφερε να φέρει στο φως από το 1973 ως το 2004 τον Αρχαιολογικό Χώρο της Νεμέας, τον Ναό του Δία, το Αρχαίο Στάδιο, τα Λουτρά, το Ιερό του Οφέλτη… κι ακόμα ανακαλύπτει! 

Ο Στήβεν Γ. Μίλλερ (Stephen G. Miller) ολοκλήρωσε το πρώτο του πτυχίο στα Αρχαία Ελληνικά στο Wabash College και το Διδακτορικό του στην Κλασσική Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον. Μετά από ανασκαφές σε διάφορες τοποθεσίες του Αρχαίου Ελληνικού κόσμου, της Ολυμπίας και της Αρχαίας Αγοράς των Αθηνών, ξεκίνησε τις δικές του ανασκαφές στη Νεμέα το 1973. Κατά τα 35 χρόνια της εργασίας του στη Νεμέα, διενήργησε ανασκαφές που έφεραν στο φως σημαντικά ευρήματα, όπως το Στάδιο όπου διεξάγονταν τα Νέμεα, δημιούργησε Αρχαιολογικό Πάρκο, κατασκεύασε Αρχαιολογικό Μουσείο, οργάνωσε την έκθεση του και ξεκίνησε και την αναστήλωση του αρχαίου Ναού του Δία. 

Ταυτόχρονα υπηρετούσε ως Καθηγητής Κλασσικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Berkeley, με εξαίρεση τα έτη 1982-1987, που διετέλεσε Διευθυντής της Αμερικανικής Σχολής Κλασσικών Σπουδών στην Αθήνα. Ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, τιμήθηκε ως Ταξιάρχης του Τάγματος της Τιμής απ' τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αναγνωρίστηκε ως «Πρόσωπο της Εβδομάδας» απ' το τηλεοπτικό κανάλι ABC το 2004…

Ο δραστήριος αρχαιολόγος απεχθάνεται τους κλειστούς χώρους, τις κλειστές κοινωνίες, τις κλεισμένες στον εαυτό τους ιδέες. Κληρονομιά ίσως του λίαν προοδευτικού Πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ, του οποίου επίτιμος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας τυγχάνει ως σήμερα. Αν και δεν γεννήθηκε στην Ελλάδα - την οποία αγάπησε μέσα από την γνώση της κλασικής δημιουργίας της - πολιτογραφήθηκε ΕΛΛΗΝΑΣ υπήκοος το 2005 με προεδρικό διάταγμα κι απ' την συνταξιοδότησή του το 2005 μοιράζει τον χρόνο του, μαζί με τη σύζυγό του Έφη, ανάμεσα στην Καλιφόρνια και την Αρχαία Νεμέα, όπου προετοιμάζει σειρά βιβλίων και άρθρων, σχετικά με τη Νεμέα κι άλλα θέματα, μεταξύ των οποίων μία σημαντική μελέτη σχετικά με τα αίτια της σκοτεινής περιόδου του μεσαίωνα.

Είναι έτοιμος ανά πάσα στιγμή να σκύψει πάνω απ' την ρωγμή ενός λίθου, να υποδείξει την σημασία της κλίσης ενός κίονα, να μιλήσει για την πολυσυζητημένη πιλοτική πρόταση ιδιωτικής ανάπτυξης ανεκμετάλλευτων αρχαιολογικών χώρων, την γοητεία της αρχαιολογίας και την πολυσυζητημένη πιλοτική πρόταση ιδιωτικής ανάπτυξης ανεκμετάλλευτων αρχαιολογικών χώρων. Ένας διεθνώς αναγνωρισμένος επιστήμονας που γνώρισε και μαγεύτηκε απ' την Ελληνική Ιστορία κι απ' τους αρχαιολογικούς θησαυρούς μιας μικρής σε έκταση χώρας αλλά μεγάλης σε πνευματική ανάπτυξη… μας καταθέτει τις ενδόμυχες σκέψεις και προσδοκίες του για την χώρα που αγάπησε κι αφιέρωσε την ζωή του στην ανακάλυψη και διάσωση των αρχαιολογικών μνημείων της ΝΕΜΕΑΣ!

«Όταν ήρθα στη Νεμέα το 1973, συνάντησα τον Κοινοτάρχη της Νεμέας τον Παρμενίωνα Δημητρίου, που όνειρό του ήταν η ανασκαφή του αρχαίου Σταδίου. Μου πρότεινε να αναλάβω την ανασκαφή και την αναβίωση των Αγώνων και φυσικά δέχτηκα, πιστεύοντας ότι κάνω το χρέος μου. Με την βοήθειά του απαλλοτριώσαμε την γη, αναβιώσαμε το Στάδιο και διαμορφώσαμε τον περιβάλλοντα χώρο. Όταν ολοκληρώθηκαν οι ανασκαφές στις 6 Ιουλίου 1994 και κατά την διάρκεια μιας σεμνής τελετής δωρίσαμε το Στάδιο στο Κράτος, παραδίδοντάς το στον τότε Υπουργό Πολιτισμού Θάνο Μικρούτσικο, ως εκπρόσωπο του Δημοσίου. Οι εορταστικές εκδηλώσεις περιέλαβαν αγώνες δρόμου με την χρήση του μηχανισμού εκκίνησης (ύσπληγας), που είχε ανακατασκευαστεί χάρις στις έρευνες του Πάνου Βαλαβάνη. Ήταν υπέροχο να βλέπεις το αρχαίο Στάδιο να επανέρχεται στην ζωή μετά από τόσους αιώνες, μπροστά σε 1500 θεατές. Ο Μένιος είχε αποδημήσει δύο χρόνια ενωρίτερα κι εγώ αισθανόμουν, ότι είχα κρατήσει την υπόσχεσή μου, να κάνω την ΑΝΑΒΙΩΣΗ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ.

Η επιτυχία της εκδήλωσης ήταν τέτοια, ώστε αποφασίσαμε με τον γιο του Κώστα κι άλλους 20 κατοίκους της περιοχής, να ιδρύσουμε τον Σύλλογο για την Αναβίωση των Αρχαίων Νεμέων Αγώνων. Από τότε τους έχουμε διοργανώσει 5 φορές με μεγάλη επιτυχία, όσο πιο αυθεντικά μπορούμε, με εθελοντές και με συμμετοχή πλήθους ανθρώπων απ' όλο τον κόσμο. Και σας διαβεβαιώνω, όταν τρέχει κανείς σήμερα μέσα από την "κρυπτήν έσοδον", το αρχαίο τούνελ που οδηγούσε στο Στάδιο, με ανθρώπους από άλλα μέρη του κόσμου δίπλα του, βιώνει μια αίσθηση κατανόησης της κοινής μας ανθρωπιάς. 

Ο Σύλλογος ταυτίστηκε με δυο βασικές αρχές της Αναβίωσης των Νεμέων Αγώνων: Οι Αγώνες πρέπει να είναι αυθεντικοί, με τήρηση του αρχαίου τελετουργικού και πρέπει να είναι ανοικτοί στην συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων. Ως σκοπός τους δεν ορίστηκε η παροχή θεάματος στους επισκέπτες – αν κι αυτό δεν αποκλείεται ως αποτέλεσμα – αλλά η ευκαιρία καθενός να «μεταμορφωθεί» σε αρχαίο Έλληνα αθλητή, έστω για μόλις δέκα λεπτά της ώρας. Η επίτευξη και η επιτυχής τήρηση των δύο αυτών αρχών προβλέπεται σαν Τεκμηρίωση της Αναβίωσης". 

Συνηθίζουμε να λέμε το γνωστό ΕΛΛΗΝΑΣ ΓΕΝΝΙΕΣΑΙ… ΔΕΝ ΓΙΝΕΣΑΙ, που όμως στην εξαίρεσή του άξιος εκπρόσωπος είναι ο Αμερικανός Καθηγητής ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΜΙΛΛΕΡ, που από την ΑΓΑΠΗ του για την πατρίδα μας και με τις πολύτιμες γνώσεις του κατάφερε να ανατρέψει τον ΚΑΝΟΝΑ και να αποδείξει πως είναι ένα άξιο τέκνο του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ!