Σελίδες

16 Δεκεμβρίου 2014

Εκπληκτική ανάγνωση του όρκου του Ιπποκράτη, όπως ακουγόταν με την αρχαία ελληνική προφορά! (μια άποψη)

Όσα εκτίθενται παρακάτω δεν φιλοδοξούν να αποτελέσουν μια συστηματική απάντηση στο ζήτημα, αλλά μια διαφώτιση μέσω... χαρακτηριστικών παραδειγμάτων για το πώς και με ποιες μεθόδους οι γλωσσολόγοι αναπλάθουν την αρχαία ελληνική προφορά: 

Ήδη από τη χαρακτηριστική φράση του κωμικού Κρατίνου ότι τα πρόβατα έκαναν βη-βη καταλαβαίνουμε ότι και το β και το η δεν μπορεί να είχαν τη σημερινή προφορά, αλλά ότι το β=μπ και το η=εε (ήταν το μακρό αντίστοιχο του βραχέος ε). Λέξεις της Ελληνικής με β που πέρασαν στα Λατινικά μεταγράφονται με b, μολονότι η Λατινική διέθετε το γράμμα Vπου θα μπορούσε να το χρησιμοποιήσει, αν ο φθόγγος προφερόταν τριβόμενος όπως σήμερα.

Π.χ. ελλ. βαλανεῖον & λατ.balneum (όχι valneum) & ιταλ. bagno & νεολλ. αντιδάνειο μπάνιο.
Ότι το η ήταν μακρά εκδοχή του ε φαίνεται από την ποντιακή του προφορά ακόμη και σήμερα: νύφε = νύφη. Πβ. κερί & κηρίον (και όχι κηρί). 

Παράδειγμα: Ο Όρκος του Ιπποκράτη ΕΔΩ

 

Ὄμνυμι Ἀπόλλωνα ἰητρὸν, καὶ Ἀσκληπιὸν, καὶ Ὑγείαν, καὶ Πανάκειαν, καὶ θεοὺς πάντας τε καὶ πάσας, ἵστορας ποιεύμενος, ἐπιτελέα ποιήσειν κατὰ δύναμιν καὶ κρίσιν ἐμὴν ὅρκον τόνδε καὶ ξυγγραφὴν τήνδε.
Ἡγήσασθαι μὲν τὸν διδάξαντά με τὴν τέχνην ταύτην ἴσα γενέτῃσιν ἐμοῖσι, καὶ βίου κοινώσασθαι, καὶ χρεῶν χρηίζοντι μετάδοσιν ποιήσασθαι, καὶ γένος τὸ ἐξ ωὐτέου ἀδελφοῖς ἴσον ἐπικρινέειν ἄῤῥεσι, καὶ διδάξειν τὴν τέχνην ταύτην, ἢν χρηίζωσι μανθάνειν, ἄνευ μισθοῦ καὶ ξυγγραφῆς, παραγγελίης τε καὶ ἀκροήσιος καὶ τῆς λοιπῆς ἁπάσης μαθήσιος μετάδοσιν ποιήσασθαι υἱοῖσί τε ἐμοῖσι, καὶ τοῖσι τοῦ ἐμὲ διδάξαντος, καὶ μαθηταῖσι συγγεγραμμένοισί τε καὶ ὡρκισμένοις νόμῳ ἰητρικῷ, ἄλλῳ δὲ οὐδενί.
Διαιτήμασί τε χρήσομαι ἐπ' ὠφελείῃ καμνόντων κατὰ δύναμιν καὶ κρίσιν ἐμὴν, ἐπὶ δηλήσει δὲ καὶ ἀδικίῃ εἴρξειν.
Οὐ δώσω δὲ οὐδὲ φάρμακον οὐδενὶ αἰτηθεὶς θανάσιμον, οὐδὲ ὑφηγήσομαι ξυμβουλίην τοιήνδε.
Ὁμοίως δὲ οὐδὲ γυναικὶ πεσσὸν φθόριον δώσω.
Ἁγνῶς δὲ καὶ ὁσίως διατηρήσω βίον τὸν ἐμὸν καὶ τέχνην τὴν ἐμήν.
Οὐ τεμέω δὲ οὐδὲ μὴν λιθιῶντας, ἐκχωρήσω δὲ ἐργάτῃσιν ἀνδράσι πρήξιος τῆσδε.
Ἐς οἰκίας δὲ ὁκόσας ἂν ἐσίω, ἐσελεύσομαι ἐπ' ὠφελείῃ καμνόντων, ἐκτὸς ἐὼν πάσης ἀδικίης ἑκουσίης καὶ φθορίης, τῆς τε ἄλλης καὶ ἀφροδισίων ἔργων ἐπί τε γυναικείων σωμάτων καὶ ἀνδρῴων, ἐλευθέρων τε καὶ δούλων.
Ἃ δ' ἂν ἐν θεραπείῃ ἢ ἴδω, ἢ ἀκούσω, ἢ καὶ ἄνευ θεραπηίης κατὰ βίον ἀνθρώπων, ἃ μὴ χρή ποτε ἐκλαλέεσθαι ἔξω, σιγήσομαι, ἄῤῥητα ἡγεύμενος εἶναι τὰ τοιαῦτα.
Ὅρκον μὲν οὖν μοι τόνδε ἐπιτελέα ποιέοντι, καὶ μὴ ξυγχέοντι, εἴη ἐπαύρασθαι καὶ βίου καὶ τέχνης δοξαζομένῳ παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις ἐς τὸν αἰεὶ χρόνον.
Παραβαίνοντι δὲ καὶ ἐπιορκοῦντι, τἀναντία τουτέων.


Μετάφραση

Ορκίζομαι στον Απόλλωνα το γιατρό, και στον Ασκληπιό και στην Υγεία και στην Πανάκεια και όλους τους θεούς και όλες τις θεές μάρτυρες βάζω, πως θα τηρήσω τον όρκο μου αυτό, και αυτό το συμβόλαιο, όσο θα διατηρώ τις δυνάμεις μου και την κρίση μου.
Το μεν διδάξαντα με την τέχνη αυτή, θα τιμώ όσο και τους δικούς μου γονείς, και θα τον κάνω κοινωνό του δικού μου βίου και θα του οφείλω τα νενομισμένα.


Τους δε γιους του, θα θεωρώ ίσους προς αδερφούς μου, και θα τους διδάξω την τέχνη αυτή, αν νοιώθουν την ανάγκη να την μάθουν, χωρίς μισθό και χωρίς έγγραφο συμβόλαιο.

Θα διδάξω τα προφορικά και γραπτά μαθήματα και όλη γενικά την υπόλοιπη εξάσκηση του επαγγέλματος, μόνο στους δικούς μου γιους, στους γιους του διδασκάλου μου, και σε μαθητές που με όρκο και σύμβολαιο,κατά τους άγραφους νόμους της ιατρικής, θα έχουν συνδεθεί μαζί μου. Σε κανέ-vuv άλλο.

Θα χρησιμοποιήσω τις θεραπευτικές δίαιτες, μόνο προς όφελος των ασθενών, όσο μπορώ και όπως κρίνω ορθό, να αποφύγω δε κάθε βλάβη και αδικία.

Δεν θα χορηγήσω κανένα θανατηφόρο φάρμακο, όποιος κι αν μου το ζητήσει και δεν θα δώσω καμία τέτοια συμβουλή.

Επίσης δεν θα δώσω σε καμία γυναίκα φάρμακο εκτρωτικό.
Αγνό και θείο θα διατηρήσω όλο μου το βίο, καθώς και την τέχνη μου.

Να μην ευνουχήσω δε κανένα, όπως το ζητούν, αφήνοντας την εργασία αυτή, για άλλους που ασχολούνται με τέτοιες πράξεις.

Σε όσα σπίτια πηγαίνω, θα εισέρχομαι μόνο προς όφελος των ασθενών, μακριά από κάθε θεληματική αδικία και βλάβη. Και μακριά από αφροδίσιες πράξεις, επί γυναικεύον σο)μάτο)ν και αντρικών, ελευθέρων ή δούλων.

Οσα κατά τις θεραπείες ακούσω ή θα δω ή και πέραν της ασχολίας μου στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων, για τα οποία δεν πρέπει να λέγεται τίποτε, Οα σιωπώ θεωρώντας τα ως εμπιστευτικά μυστικά. Όσο τον όρκο μου λοιπόν θα τηρώ και δεν θα τον παραβαίνω, είθε να έχω καλό όνομα και στη ζωή και στη τέχνη μου και να με εκτιμούν για πάντα όλοι οι άνθροίποι.

Εάν δε παραβώ τον όρκο μου και επιορκήσω, να πάθω τα αντίθετα.

Η δασεία προφερόταν h. Έτσι στα Λατινικά η λέξη ἱστορία πέρασε ως historia. Πβ. αγγλικό history. [Ένα απλό κόλπο για να θυμόμαστε ένα μέρος των λέξεων που έπαιρναν δασεία στα ΑΕ είναι να ανακαλούμε στη μνήμη μας την αγγλική τους εκδοχή! Π.χ. Hercules (Ηρακλής), hero (ήρωας), hemisphere (ημισφαίριο) κ.ο.κ.]. 

To αρχαίο θ προφερόταν th (περίπου τχ). Πώς το ξέρουμε; Καταρχήν οι αρχαίοι γραμματικοί το περιγράφουν ως δασύ κατ’ αναλογία προς το δασύ πνεύμα, τη δασεία. Δηλαδή ήταν ένα τ + δασεία. Λατινικές λέξεις από τη Ελληνική αποδίδουν το θ με th (π.χ. mathematica). Στη Λακωνική ο φθόγγος είχε αρχίσει να αποκτά την τριβόμενη σημερινή προφορά ήδη από την κλασική εποχή. Όταν ο Σπαρτιάτης απεσταλμένος στον Αριστοφάνη φτάνει στην Αθήνα και χρησιμοποιεί τη λέξη «θεός», ο Αριστοφάνης, για να αποδώσει (για κωμικούς λόγους) την τριβόμενη λακωνική προφορά  δεν χρησιμοποιεί το θ, αλλά το σ που ήταν ο μόνος φθόγγος της Αττικής διαλέκτου που πλησίαζε την καινούργια τριβόμενη λακωνική προφορά «σιός». 

Το γ προφερόταν γκ. Έτσι μεταγράφεται στη Λατινική (magus & μάγος). Στις ιταλιώτικες νεοελληνικές διαλέκτους το σκουλήκι αποκαλείται «κασέντουλα». Η λέξη αποτελεί απόγονο της μεταφορικής αρχαίας έκφρασης «γης έντερα» για τα σκουλήκια. Μάλιστα η λέξη πρέπει να είναι πολύ αρχαία, αφού διατηρεί τον αρχαίο δωρικό τύπο «γας» αντί «γης». Ο άλλος αρχαϊσμός της λέξης είναι ότι δεν ακολούθησε την εξέλιξη του αρχαίου γ από γκ στη σημερινή τριβόμενη προφορά, αλλά μεταπήδησε στον κοντινότερο «κλειστό» φθόγγο [κ]. 

Το χ ήταν kh (περίπου κχ). Οι αρχαίοι το κατέτασσαν στα δασέα, όπως το θ παραπάνω.
Έτσι στη Λατινικά chorus (χορός). Αν το χ προφερόταν όπως σήμερα, θα μπορούσε να αποδοθεί στα Λατινικά καλύτερα με το h (horus).


(ευχαριστώ την φίλη Μαίρη Καρά)

Νεώτερη παρέμβαση
Επειδή κρίνω ότι ένα από τα σχόλια που μπήκαν κάτω από την ανάρτηση χρήζει ιδιαίτερης προσοχής από μέρους μας θεώρησα σωστό να το παραθέσω εντός της ανάρτησης μας.

Είμαι μουσικολόγος και μουσικός και τελευταία μελετώ πολύ την αρχαία ελληνική γλώσσα κυρίως ως προς την ηχητική της, τη μουσικότητά της. Ακούστε το παραπάνω βίντεο και πέστε μου με το χέρι στην καρδιά αν δεν είναι ο απόλυτος ηχητικός βαρβαρισμός!!! Σε καμμία περίπτωση δεν προφερόταν έτσι η αρχαία ελληνική. Έμοιαζε πολύ στη σημερινή με ελαφρές αποχρώσεις στον ήδη γνωστό ήχο της και όχι με αυτό το σπάσιμο των διφθόγγων και την εκφορά μπ και γκ και ντ και όλα τα βάρβαρα, που για να αποδοθούν άλλωστε επινοήθηκαν τα διπλά σύμφωνα και οι δίφθογγοι, αφού δεν ανήκαν εξ αρχής και άρα δεν τα προτιμούσαν οι πρόγονοί μας όπως και εμείς άλλωστε. 

Πρόκειται περί ξενόφερτης προπαγάνδας. Μιλάμε λάθος ελληνικά, ενώ αυτοί σωστά, δεν έχουμε σχέση με τους αρχαίους και άρα γιατί διεκδικούμε Ελλάδα και αρχαία και όλα τα σχετικά; Είμαστε κατά την προπαγάνδα προϊόν επιμειξίας με Τούρκους και λοιπούς, νόθοι σε όλα ακόμα και στην εκφορά μιας γλώσσας, που δεν μας ανήκει αλλά τους ανήκει ..... Καταλαβαίνετε πού το πάνε;;;

Μιλήστε με φιλολόγους που ξέρουν και φυσικά όχι με τα πανεπιστημιακά παγκοσμιοποιητικά σκύβαλα αλλά την κα. Τζιροπούλου Ευσταθίου ας πούμε που έχει κάνει φοβερές συγκριτικές μελέτες έχοντας μελετήσει όλα τα ξένα και ελληνικά λεξικά...... Αυτή είναι η λεγόμενη ερασμιακή προφορά, που και ο ίδιος ο Έρασμος αποκήρυξε στο τέλος της ζωής του καταλαβαίνοντας το λάθος του, αλλά αυτό έντεχνα το αποσιωπούν..... Σας παρακαλώ ΜΗΝ τρώτε το κουτόχορτο της ανθελληνικής προπαγάνδας!!! 

Μιχάλης Μιχαλακόπουλος. Εκπ. Μουσικής Α/θμιας Εκπαίδευσης

1 σχόλιο:

  1. Χαίρετε. Είμαι ακόλουθος του μπλογκ σας και μου αρέσει ιδιαίτερα. Είμαι δε μουσικολόγος και μουσικός και τελευταία μελετώ πολύ την αρχαία ελληνική γλώσσα κυρίως ως προς την ηχητική της, τη μουσικότητά της. Ακούστε αυτό που βάλατε και πέστε μου με το χέρι στην καρδιά αν δεν είναι ο απόλυτος ηχητικός βαρβαρισμός !!! Σε καμμία περίπτωση δεν προφερόταν έτσι η αρχαία ελληνική. Έμοιαζε πολύ στη σημερινή με ελαφρές αποχρώσεις στον ήδη γνωστό ήχο της και όχι με αυτό το σπάσιμο των διφθόγγων και την εκφορά μπ και γκ και ντ και όλα τα βάρβαρα, που για να αποδωθούν άλλωστε επινοήθηκαν τα διπλά σύμφωνα και οι δίφθγγοι, αφού δεν ανήκαν εξ αρχής και άρα δεν τα προτιμούσαν οι πρόγονοί μας όπως και εμείς άλλωστε. Πρόκειται περί ξενόφερτης προπαγάνδας. Μιλάμε λάθος ελληνικά, ενώ αυτοί σωστά, δεν έχουμε σχέση με τους αρχαίους και άρα γιατί διεκδικούμε Ελλάδα και αρχαία και όλα τα σχετικά ; Είμαστε κατά την προπαγάνδα προϊόν επιμειξίας με Τούρκους και λοιπούς, νόθοι σε όλα ακόμα και στην εκφορά μιας γλώσσας, που δεν μας ανήκει αλλά τους ανήκει ..... Καταλαβαίνετε πού το πάνε ;;;Συγγνώμη γι αυτό αλλά ξυπνήστε και μιλήστε με φιλολόγους που ξέρουν και φυσικά όχι με τα πανεπιστημιακά παγκοσμιοποιητικά σκύβαλα αλλά την κα. Τζιροπούλου Ευσταθίου ας πούμε που έχει κάνει φοβερές συγκριτικές μελέτες έχοντας μελετήσει όλα τα ξένα και ελληνικά λεξικά...... Αυτή είναι η λεγόμενη ερασμιακή προφορά , που και ο ίδιος ο Έρασμος αποκήρυξε στο τέλος της ζωής του καταλαβαίνοντας το λάθος του, αλλά αυτό έντεχνα το αποσιωπούν..... Σας παρακαλώ ΜΗΝ τρώτε το κουτόχορτο της ανθελληνικής προπαγάνδας !!! ΜΕ ΑΓΑΠΗ, Μιχάλης Μιχαλακόπουλος. Εκπ. Μουσικής Α/θμιας Εκπαίδευσης .

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι σχετικά με το θέμα, περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε κάποιο όνομα ή ψευδώνυμο. Διαφημιστικά σχόλια δεν δημοσιεύονται.
Επειδή δεν υπάρχει η δυνατότητα διόρθωσης του σχολίου σας παρακαλούμε μετά την τελική σύνταξή του να ελέγχεται. Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).

Πολύ σημαντικό είναι να κρατάτε προσωρινό αντίγραφο του σχολίου σας ειδικά όταν είναι εκτενές διότι ενδέχεται να μην γίνει δεκτό από την Google (λόγω μεγέθους) και θα παραστεί η ανάγκη να το σπάσετε σε δύο ή περισσότερα.

Το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί, το αργότερο, μέσα σε λίγες ώρες, μετά από έγκριση του διαχειριστή του ιστολογίου, ο οποίος είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει όλα τα σχόλια που δεν παραβαίνουν τους όρους που έχουμε θέσει στις παρούσες οδηγίες.
Υβριστικά, μη ευπρεπή και προπαγανδιστικά σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.