8 Απριλίου 2020

Βαθαίνει η κρίση με την επιδημία

ΣΚΙΤΣΟ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΓΚΟΥΜΑ 

Του ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ 

Η κρίση με την επιδημία βαθαίνει καθημερινά. Χτυπά αλύπητα μετά την Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Γίνεται πια καθαρό ότι θα διαρκέσει πολύ περισσότερο χρόνο απ’ ό,τι υπολογιζόταν στην αρχή της εμφάνισής της. Ο επίλογος φαίνεται να είναι ακόμη μακριά. Και μιλάμε μονάχα για τον επίλογο της ανθρώπινης τραγωδίας που βλέπουμε τη στιγμή που σύρονται αυτές οι γραμμές στην Ισπανία, την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Βρετανία, τις ΗΠΑ και ίσως αύριο αλλού. Γιατί ο επίλογος της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτισμικής καταστροφής θα γραφτεί ακόμη πολύ πιο ύστερα, ίσως και μετά από χρόνια. Είναι σίγουρα νωρίς για μια σωστή αποτίμηση της κατάστασης και αυτό που προέχει αυτή την ώρα είναι να μη χάνονται ζωές. 

Αυτό που εντυπωσιάζει είναι η αδυναμία των συστημάτων υγείας να αντέξουν την πίεση. Σε σημείο τραγικό, που να γίνεται επιλογή αυτών που θα ζήσουν και αυτών που θα αφεθούν στην τύχη τους. Βεβαίως αυτό εξηγείται εν μέρει από την έκταση της επιδημίας, αλλά ο κύριος λόγος έχει να κάνει με την αποδόμησή τους που έγινε τα προηγούμενα χρόνια με τις τεράστιες περικοπές που επιβλήθηκαν από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Εξάλλου, οι ίδιες πολιτικές απογύμνωσαν πολλές χώρες από ουσιώδεις βιομηχανίες παραγωγής καθότι η παραγωγή μεταφέρθηκε σε χώρες με φτηνά εργατικά χέρια. Κάπως έτσι η Ευρώπη, αλλά ακόμη και οι ΗΠΑ, βρέθηκαν εξαρτημένες από την Ασία και ειδικά από την Κίνα για την προμήθεια ιατρικού υλικού άμεσης ανάγκης. Όλα τα κράτη υποχρεώθηκαν ξαφνικά να εφαρμόσουν κεϋνσιανές πολιτικές με επενδύσεις δισεκατομμυρίων στις άμεσες δομές της οικονομίας και στον τομέα της υγείας. Το ερώτημα είναι πόσο θα αντέξουν αυτές οι πολιτικές μετά την κρίση. 

Επιπλέον, μέσα σε όλη αυτή την αναμπουμπούλα φαίνεται ότι πολλά δισεκατομμύρια θα πάνε στις τράπεζες και τις πολυεθνικές, είτε ως πακέτα στήριξης είτε ως φοροαπαλλαγές. Με τον πανικό που επικρατεί κανένας δεν θα το προσέξει, ή αν το προσέξει δεν θα τολμήσει να μιλήσει. Για να μπορέσουν να λειτουργήσουν κεϋνσιανές πολιτικές, τουτέστιν ένα κοινωνικό κράτος, θα χρειαστεί να εθνικοποιηθούν κάποιοι στρατηγικοί τομείς της οικονομίας που ο νεοφιλελευθερισμός α λα Θάτσερ και Ρήγκαν παρέδωσαν από τη δεκαετία του 1980 και μετά στον ιδιωτικό τομέα. 

Με την κρίση να βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποσυντονιστεί και ο σώζων εαυτόν σωθήτω. Η αποτυχία της Ευρώπης είναι η Γερμανία και η ανικανότητα της Μέρκελ. Και φυσικά η δουλικότητα των Νότιων -των Γάλλων συμπεριλαμβανομένων- που δεν τολμούν να αντισταθούν στο Βερολίνο και τους Βόρειους συμμάχους του. Για τη γερμανική προτεσταντική ηθική, η υγεία των τραπεζών μετράει περισσότερο από τη ζωή των δουλοπαροίκων του Νότου. Το Βερολίνο και οι σύμμαχοί του αρνούνται την έκδοση ευρωομολόγου, κάτι που θα ανακούφιζε τις περισσότερο πληγείσες χώρες. Όσο για τις ΗΠΑ, περιχαρακώθηκαν στον εαυτό τους με τον Τραμπ να επιδίδεται σε κάθε είδους ακροβασίες. Μένει να φανεί αν πραγματικά η Κίνα έχει καταφέρει να εξέλθει από το τούνελ. 

Υπάρχουν και οι χώρες που αποτελούν γκρίζα ζώνη, επειδή οι πληροφορίες που διαθέτουμε γι’ αυτές είναι ελεγχόμενες και περιορισμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα επί του προκειμένου είναι η Τουρκία. Μια ένδειξη ότι τα πράγματα εξελίσσονται άσχημα σε αυτή τη χώρα είναι το γεγονός ότι ο Ερντογάν αποφάσισε να ανοίξει τις φυλακές και να αφήσει ελεύθερους σαράντα χιλιάδες κρατούμενους. 

Η Ελλάδα και η Κύπρος, υπάρχει η ελπίδα, αν τα μέτρα που πήραν δεν χαλαρώσουν, να αποφύγουν ενδεχομένως την απώλεια μεγάλου αριθμών ζωών. Θα είναι κάτι πολύ θετικό, δεδομένης της οικονομικής ζημιάς που θα υποστούν με την καταστροφή του τουρισμού που μάλλον δεν θα αποφευχθεί για τη χρονιά αυτή. Ασφαλώς δε, θα πρέπει να αρχίσουν να επαναπροσδιορίζουν το παραγωγικό τους μοντέλο μονοκαλλιέργειας που βασίζεται στον τουρισμό και μερικώς, ειδικά στην Κύπρο, στην οικοδομή. 

Την ίδια ώρα και στις δύο χώρες έκανε την εμφάνισή της η πολιτική επικοινωνιακή «φιλανθρωπία» των κυβερνώντων! Δεν θα χειροκροτήσω ούτε τον Μητσοτάκη στην Αθήνα ούτε τους «συναγωνιστές» του στη Λευκωσία για τη «φιλανθρωπική» προσφορά μέρους της βουλευτικής αντιμισθίας τους για την αντιμετώπιση της παρούσας κρίσης. Δεν μπορούν να εξαγοράσουν με αυτού του είδους την επικοινωνιακή πολιτική τις ευθύνες τους για τα χάλια του συστήματος υγείας που οδήγησαν σε διάλυση, ούτε και την αποδόμηση του κοινωνικού κράτους. 

Ακόμη και τώρα, με όλη αυτή την κρίση, ο Μητσοτάκης έδωσε 30 εκατομμύρια στον ιδιωτικό τομέα για τα τεστ κορωνοϊού και αρνήθηκε τη δωρεάν προσφορά των εργαστηρίων ελληνικών πανεπιστημίων. Θα μπορούσε ασφαλώς να επενδύσει σε αυτά, στον δημόσιο τομέα δηλαδή, τα 30 εκατομμύρια. 

Επιπλέον, θα μπορούσαν οι βουλευτές, αν ήθελαν να προσφέρουν πράγματι, να κάνουν μόνιμες περικοπές στους μισθούς, τις λιμουζίνες και τα πολλαπλά προνόμιά τους, την ώρα που ζητούν θυσίες από τον απλό πολίτη. Να δώσω το παράδειγμα του Προέδρου της Κυπριακής Βουλής που προσφέρει μισθούς δύο μηνών. Γιατί δεν αποποιείται με μια νομοθετική πράξη που θα ισχύει και για τους επόμενους στην ίδια θέση, μερικά από τα πολλαπλά προνόμια που θα έχει μετά τη λήξη της θητείας του και που περιλαμβάνουν σύνταξη, αστυνομική φρουρά, λιμουζίνα, έξοδα γραφείου και γραμματείας; Ούτε στις πιο πλούσιες χώρες του κόσμου δεν υπάρχουν αυτού του είδους τα προνόμια. 

Δεν είμαι κατά της καλώς νοούμενης φιλανθρωπίας, ειδικά σε δύσκολες στιγμές όπως αυτές που περνούν οι σημερινές κοινωνίες, αλλά εναντίον αυτής που έχει επικοινωνιακό χαρακτήρα και αποβλέπει στην αποκόμιση πολιτικών ή άλλων κερδών. Και αυτό δεν αφορά μόνο τους πολιτικούς αλλά και τις μεγάλες επιχειρήσεις, τις μεγάλες περιουσίες που φοροδιαφεύγουν και έρχονται στη συνέχεια να εξαγοράσουν τα αμαρτήματά τους με τη «φιλανθρωπία». 

Επιπλέον, θεωρώ ότι οι κοινωνικές ανάγκες και η στήριξη των φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων σε μια κοινωνία αντιμετωπίζεται από το κράτος με τη δίκαιη κατανομή των βαρών. Η όποια φιλανθρωπία θα πρέπει να έρχεται ως επικουρική, συνέχεια της ενίσχυσης ενός δίκαιου κοινωνικού κράτους και όχι ως άλλοθι για την αντικοινωνική πολιτική του.

*Πανεπιστημιακός, διευθυντής του Κέντρου Ελληνικών Ερευνών Καναδά-ΚΕΕΚ, συγγραφέας της μυθιστορηματικής τριλογίας ΝΟΜΑΔΑΣ, Αθήνα, Εκδόσεις Βακχικόν, 2017-2019. 

πηγή



Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook ή στο Twitter μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Επίσης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις δυνατότητες του Google Friend Connect (θα βρείτε δεξιά το ανάλογο gadget) να γίνετε φίλος του ιστολογίου μας και να λαμβάνετε με την εγγραφή σας στο αμέσως παρακάτω gadget πατώντας την λέξη "Εγγραφή" ενημερώσεις του ιστολογίου μας.

4. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

5. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

6. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

7. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

8. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Αλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.