Τελευταίες αναρτήσεις

15 Μαρτίου 2019

Μην πυροβολείτε τη Γεωπολιτική

Γράφει ο Ιωάννης Μάζης 

Υπάρχει μια παρεξήγηση ως προς το τί είναι τελικώς η Γεωπολιτική, όπως επίσης και μια εξίσου μεγάλη σύγχυση μεταξύ της εννοίας της Γεωπολιτικής και της Γεωστρατηγικής. Όποιος χρεώνει ιδεοληψία και ιμπεριαλιστικές προθέσεις στη γεωπολιτική ανάλυση, λόγω των προθέσεων του εκάστοτε γεωγράφου θεράποντός της, αλλά και των γεωστρατηγικών προτάσεων, τις οποίες αυτός ο γεωγράφος προτείνει στους πολιτικούς ηγέτες του κράτους του, είναι σαν να χρεώνουμε τον βιολογικό και χημικό πόλεμο στις επιστήμες της Βιολογίας και της Χημείας! Ή να χρεώνουμε στην Ιατρική τα απάνθρωπα ναζιστικά πειράματα των στρατοπέδων συγκεντρώσεως του Γ’ Ράιχ.

Οι στοχαστές αναλύουν τον διεθνή χώρο και τις διάφορες παραμέτρους του για να κατασκευάσουν έναν καμβά αποτύπωσης της τετραδιάστατης πραγματικότητας (γεωπολιτική ανάλυση). Διαχωρίζεται η φάση της γεωπολιτικής αναλύσεως από τη φάση της χρήσεως των συμπερασμάτων της αναλύσεως αυτής από τα κράτη, που αποτελεί πλέον γεωστρατηγική.

Η γεωστρατηγική είναι εθνικο-κεντρική σε μια και μόνον πτυχή της. Αυτή που μεριμνά την συμπεριφορά του διεθνούς περιβάλλοντος επί του εθνικού δρώντος, ο οποίος την ασκεί και την αντίδραση του ασκούντος την γεωστρατηγική δρώντος επί του περιβάλλοντος αυτού. Και γράφω για μία και μόνον πτυχή της, διότι η γεωστρατηγική δεν αναφέρεται κατ’ ανάγκην μόνον σε συστήματα εθνικο-κεντρικών χωρικών ιστών, όπου δηλαδή οι συνιστώντες κόμβοι είναι υποχρεωτικά εθνο-κρατικά μορφώματα. Μπορούν κάλλιστα να είναι αμυντικοί, οικονομικοί, πολιτικοί και πολιτισμικοί πόλοι ισχύος.

Η σύγχρονη γεωπολιτική ανάλυση αποτελεί μεθοδολογία συστημικής μορφής και τα στοιχεία της προσδιορίζονται ad hoc. Κατ’ εμέ ομαδοποιούνται, από μεθοδολογικής απόψεως, σε τέσσερις πυλώνες: Πρώτον, τον αμυντικό/ασφαλείας. Δεύτερον, τον οικονομικό. Τρίτον, τον πολιτικό. Τέταρτον, τον πολιτισμικό/πληροφορίας. Έχω επανειλημμένως τονίσει την ύπαρξη και τη σημασία, ως γεωπολιτικού συντελεστή, της έννοιας «προσήλωση / representation». Θέλω να την λάβω υπόψη στους εξεταζόμενους παράγοντες μιας γεωπολιτικής αναλύσεως, αποστασιοποιημένης από οποιασδήποτε μορφής ιδεοληψίες και στοχεύοντας να την εντάξω σε ένα σύστημα στοιχείων, τα οποία κατηγοριοποιούνται και καταγράφονται.

Γιατί αναλύουμε την ισχύ

Ποια θα είναι, όμως, η οπτική γωνία της κατηγοριοποιήσεως; Είναι η αφορώσα στην διαρκή ανάλυση ενός ή περισσοτέρων συστημάτων ανισορρόπου κατανομής πάσης φύσεως και μορφής ισχύος (αμυντικής, οικονομικής, πολιτικής και πολιτισμικής). Για ποιο λόγο όμως, καταλήγουμε στην ανάλυση ισχύος; Μήπως οι γεωπολιτικοί αναλυτές απεργαζόμαστε εν κρυπτώ και παραβύστω την διεξαγωγή ιμπεριαλιστικών πολέμων και άλλων σκοτεινών σχεδίων εναντίον της ανυπόπτου ανθρωπότητος;

Για λόγους ενδιαφέροντος, ας δεχθούμε πως κάποιοι θα το πράξουν γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο. Μήπως, όμως, κάποιοι άλλοι δεν θα έπρεπε να στερηθούν αυτό το εργαλείο για να κατανοήσουν τις προθέσεις των πρώτων και να τις αποτρέψουν; Mήπως αν «η Γεωγραφία χρειάζεται πρωτίστως για να κάνεις πόλεμο / La géographie ça sert d’ abord à faire la guerre» (όπως προβοκατόρικα έγραψε ο μεγάλος Γάλλος γεωγράφος και πατέρας της σύγχρονης γαλλικής σχολής της Γεωπολιτικής καθηγητής Yves Lacoste), χρειάζεται το ίδιο καλά και για να τον αποτρέψεις, προβλέποντάς τον;

Μήπως το γεωπολιτικό εργαλείο, κάθε άλλο παρά ευθύνεται για τη χρήση που του γίνεται; Μήπως το ίδιο εργαλείο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανάλυση και την αποκάλυψη των ιδιοτελών ιμπεριαλιστικών σκοπών που κάποιοι, μέσω αυτού του εργαλείου, προσπαθούν να σχεδιάσουν; Πόσο χρήσιμοι, λοιπόν, είναι οι εξορκισμοί και οι καταγγελίες εναντίον της Τεχνολογίας για την αποφυγή κατασκευής όπλων μέσω αυτής;

Ο Κώστας Αξελός λέει σχετικά με την τεχνική πρόοδο: «Η τεχνική πρόοδος είναι δίκοπο μαχαίρι. Η καταστροφή του Ανθρώπου είναι μια πιθανή συνέπεια, αλλά ο Άνθρωπος εξοπλίζεται καλύτερα για να αντιμετωπίζει τα δεινά που προκαλεί. Να μη ζούμε το φόβο απέναντι στην τεχνική πρόοδο σαν κάτι ξένο από εμάς». Σε μια συνεπώς συστημική προσέγγιση, δεν είναι δυνατόν να προσάπτουμε την μομφή της εθνικο-κεντρικής προσήλωσης, ή το χειρότερο της κρυπτο-ιμπεριαλιστικής ιδιοτέλειας.

Οι κλασικοί της Γεωπολιτικής προχώρησαν από το στάδιο της γεωπολιτικής στο στάδιο της γεωστρατηγικής, χωρίς ιδιαίτερες μεθοδολογικές τυμπανοκρουσίες. Για τον επιστημολόγο, όμως, είναι οπωσδήποτε χρήσιμες. Για τον απλούστατο λόγο ότι η χρησιμότητα και η χρηστικότητα της γεωπολιτικής αναλύσεως είχαν ένα και μόνο στόχο γι’ αυτούς: την εξυπηρέτηση του raison d’ etat σε όποιους στόχους η κυρίαρχη ιδεολογία της εποχής επέβαλε ως «ορθούς» για ένα ηγεμονικό κράτος, ή για ένα κράτος που ήθελε να μετεξελιχθεί σε ηγεμονικό.

Οι ίδιοι, άλλωστε, υπήρξαν σιωπηρώς συστημικοί στην προσέγγισή τους. Απλούστατα, οι δομικές μονάδες των συστημάτων που τους ενδιέφεραν σε πλανητικό επίπεδο ήσαν τα εθνικο-κρατικά, ή/και εθνοτικά μορφώματα, διότι αυτά είχαν και τις άμεσες απαιτήσεις της χρήσης των αποτελεσμάτων της γεωπολιτικής τους αναλύσεως με όρους ηγεμονίας και ισχύος.

Γεωπολιτική και ιδεολογία

Ας επαναλάβουμε ότι στην μεθοδολογία της γεωπολιτικής αναλύσεως η πρώτη φάση χαρακτηρίζεται από παντελή έλλειψη ιδεοληψιών, εθνικο-κεντρικών προσεγγίσεων και παντός εθνικιστικού στοιχείου, το οποίο θα μπορούσε να υπηρετήσει τους πάσης φύσεως ιμπεριαλισμούς των συγχρόνων Μητροπόλεων. Το χρησιμοποιούμενο λέξημα είναι το ρήμα «είναι/sein». Τονίζουμε λοιπόν: Οποιαδήποτε χρήση της γεωπολιτικής μας αναλύσεως είναι σαφώς διαχωρισμένη από την ίδια την ανάλυση.

Και φυσικά, η χρήση των συμπερασμάτων της γεωπολιτικής αναλύσεως από τις πολιτικές και ιδιαίτερα τις μητροπολιτικές πολιτικές ελίτ, δεν είναι άμοιρες πολιτικών βλέψεων και προθέσεων. Η χρήση αυτή, όμως, αποτελεί επιστημολογικώς την Γεωστρατηγική Σύνθεση. Στην Γεωστρατηγική Σύνθεση το χρησιμοποιούμενο λέξημα είναι το ρήμα «πρέπει/sollen».

Κάποιοι αξιολογούν αυτές τις βλέψεις/προθέσεις ως θετικές ή αρνητικές. Στην περίπτωση αυτή έχουμε να κάνουμε με το ζήτημα της οπτικής γωνίας, είτε αυτή αφορά ιδεολογικό χαρακτήρα, είτε διακυβεύματα ισχύος κ.τ.λ. Η κριτική της οπτικής γωνίας απ’ όπου τελείται η θέαση της χρήσης των γεωπολιτικών συμπερασμάτων από τις πολιτικές ελίτ αποτελεί υπόθεση της πολιτικής φιλοσοφίας και είναι απολύτως σεβαστή. Δεν έχει, όμως, καμία απολύτως σχέση με την ίδια τη γεωπολιτική ανάλυση.

Η Γεωπολιτική δεν είναι ιδεολογικός λόγος ούτε ρητορική, ώστε να χρησιμοποιείται για να προπαγανδίζει ή να συνηγορεί υπέρ των αποφάσεων των πολιτικών ελίτ, ή των ηγεμονικών δυνάμεων. Η χρήση επιμέρους στοιχείων της πραγματικότητος, όπως και πλασματικών στοιχείων από τους πολιτικούς προπαγανδιστές / επικοινωνιολόγους ή και τους πολιτικούς τους ίδιους, δεν ενοχοποιεί αυτήν καθεαυτή την πραγματικότητα.

Η Γεωπολιτική αναλύει, περιγράφει και προβλέπει, βάσει των αναλύσεών της, εξελίξεις στο συστημικό πρότυπο, το οποίο μελετά. Η απόσπαση στοιχείων από την ανάλυση αυτή και η χρήση τους στην πολιτική προπαγάνδα δεν βαρύνει κατά κανένα τρόπο την ίδια την ανάλυση. Κοντολογίς, ποια θα μπορούσε να είναι η σχέση μεταξύ του Πάπα Βοργία και του Ιησού, ή του Πάπα Βοργία και του Αγίου Αντωνίου, αρκούμενοι στο δεδομένο ότι “είναι και οι δύο χριστιανοί” και συνεπώς αναφέρονται και οι δύο στην χριστιανική πρόσληψη του Θείου; 

SLPress
το είδαμε ΕΔΩ



Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook, στο Twitter ή στο Google+ μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Επίσης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις δυνατότητες του Google Friend Connect (θα βρείτε δεξιά το ανάλογο gadget) να γίνετε φίλος του ιστολογίου μας και να λαμβάνετε με την εγγραφή σας στο αμέσως παρακάτω gadget πατώντας την λέξη "Εγγραφή" ενημερώσεις του ιστολογίου μας.

4. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

5. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

6. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

7. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

8. Στην μπάρα που περνάει κυλιόμενη πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων μπορείτε να δείτε σε τίτλους τις 25 τελευταίες αναρτήσεις μας. Οι τίτλοι είναι σύνδεσμοι (λινκ) και πατώντας τους θα ανοίξει σε ένα ξεχωριστό παράθυρο η συγκεκριμένη ανάρτηση.

9. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Αλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.