Τελευταίες αναρτήσεις

23 Φεβρουαρίου 2019

Χριστιανισμός και επιστήμη, μια πιο σύνθετη σχέση!!! (εξαιρετικό)

Γράφει ο Κώστας Γρίβας
Σε προηγούμενο άρθρο στο SLpress, είχαμε αναφερθεί στον περιβόητο «διαχωρισμό Κράτους και Εκκλησίας» που επιδιώκεται εδώ και χρόνια από τις «εκσυγχρονιστικές» ελληνικές ελίτ, αποτελώντας ένα είδος ιερού δισκοπότηρου για τον «εξευρωπαϊσμό» της χώρας. Γενικότερα, υπάρχει μια τάση να αντιμετωπίζεται η θρησκεία ως ένα μεσαιωνικό απολίθωμα, το οποίο θα πρέπει να φύγει από τη μέση, για να αφήσει την «πρόοδο» να έλθει.
Η στερεοτυπική αυτή άποψη αγνοεί την πολιτισμική δυναμική του Χριστιανισμού και τον ρόλο που έπαιξε και συνεχίζει να παίζει, στη διαμόρφωση του σημερινού κόσμου. Μεταξύ των άλλων, ένας από τους μεγαλύτερους μύθους της σύγχρονης εποχής είναι ότι η θρησκεία γενικώς και ο Χριστιανισμός ειδικότερα αποτελεί αντιθετικό μέγεθος της επιστημονικής έρευνας, με την οποία βρίσκεται σε διαρκή διαμάχη. Υποτίθεται δε ότι ο σύγχρονος άνθρωπος βρίσκεται ενώπιον ενός αδυσώπητου διλήμματος.

Ή θα επιλέξει τον «ορθό λόγο» της επιστήμης ή τις «μεταφυσικές δοξασίες» της θρησκείας. Όμως, σε αντίθεση με την άποψη αυτή, ο Χριστιανισμός αποτέλεσε και αποτελεί βάση έδρασης της επιστημονικής έρευνας, συνεισφέροντας σημαντικά στη διαμόρφωση δύο κρίσιμης σημασίας αντιλήψεων. Η μία είναι η αντίληψη της προόδου μέσα σε έναν εξελικτικό χρόνο και η άλλη των απεριόριστων δυνατοτήτων της ανθρώπινης διάνοιας να ερμηνεύσει και να ελέγξει τον φυσικό κόσμο.

Χριστιανισμός και γραμμικός χρόνος

Αναλυτικότερα, ο Χριστιανισμός εισήγαγε στον ανθρώπινο πολιτισμό την έννοια του βιβλικού χρόνου, δηλαδή του γραμμικού χρόνου (linear time). Μέχρι τότε, οι ανθρώπινοι πολιτισμοί, ακόμη και οι πιο προηγμένοι όπως ήταν αυτός των αρχαίων Ελλήνων, λειτουργούσαν μέσα σε μια αντίληψη κυκλικού χρόνου. Δηλαδή σε μια συνεχή επανάληψη των τεκταινομένων. Σε εκείνον τον κόσμο, το μέλλον γινόταν αντιληπτό ως μια επανάληψη του παρελθόντος και οι έννοιες της εξέλιξης και της προόδου απλά δεν υφίσταντο.

Συνακόλουθα, ο βιβλικός–γραμμικός χρόνος αποτέλεσε μια τεράστια πολιτισμική επανάσταση, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβανόταν τον κόσμο και τον εαυτό του μέσα σε αυτόν. Ο βιβλικός χρόνος είναι μια πορεία από το παρελθόν στο μέλλον και όχι μια αέναη επανάληψη. Επίσης, ο βιβλικός χρόνος είναι εσχατολογικός και τελεολογικός. Έχει ένα τέλος και έναν σκοπό. Δηλαδή, τη Δευτέρα Παρουσία.

Επιπροσθέτως, ο βιβλικός χρόνος είναι «εξελικτικός», δεδομένου ότι το «τέλος των ημερών» συνεπάγεται την άνοδο της ανθρωπότητας σε ένα ανώτερο στάδιο. Οι προηγούμενες αντιλήψεις περί χρόνου ήταν «πτωτικές». Δηλαδή, θεωρούσαν ότι υπήρχε μια πτώση του ανθρώπου από μια αρχέγονη ιδεατή κατάσταση σε μια μη αντιστρέψιμη παρακμή. Για τον Ησίοδο, ας πούμε, ο άνθρωπος κατέπεσε από το «Χρυσό» γένος στο «Σιδερένιο». Με απλά λόγια, στον προχριστιανικό κόσμο, το παρελθόν εθεωρείτο ανώτερο από το παρόν και από το μέλλον.

Βέβαια, και στον βιβλικό χρόνο υπήρχε το πρωταρχικό γεγονός της εκδίωξης από τον παράδεισο. Όμως, αυτό αποτελούσε ένα σημείο εκκίνησης για την άνοδο της ανθρωπότητας και όχι για επιστροφή σε μια αρχική ιδεατή κατάσταση. Στον Χριστιανισμό, η «Σωσμένη Ανθρωπότητα» που θα προκύψει μετά τη Δευτέρα Παρουσία δεν είναι η επιστροφή στην αθωότητα των πρωτοπλάστων αλλά η ωρίμανση του ανθρώπου και η τελική Σωτηρία.

Συνακόλουθα, ο Χριστιανισμός έθεσε την ανθρωπότητα σε μια λογική ότι το αύριο μπορεί και πρέπει να είναι καλύτερο από το χθες, έτσι ώστε να φθάσουμε στον ιδεατό στόχο κάποια στιγμή στο απώτατο μέλλον.

Η ανακάλυψη των εννοιών 

Με άλλα λόγια, με τον Χριστιανισμό, για πρώτη φορά στην Ιστορία, το ιδεατό μέλλον θεωρείται ανώτερο από το ιδεατό παρελθόν. Αυτή ήταν μια επαναστατική εξέλιξη. Ο γραμμικός χρόνος, στον οποίο η αρχή του αποτελεί την αφετηρία για έναν μελλοντικό στόχο, λειτούργησε ως η «αντιληπτική» βάση για τη δημιουργία των ίδιων εννοιών της εξέλιξης και της προόδου. Στον κυκλικό χρόνο η πρόοδος και η εξέλιξη είναι λέξεις άνευ νοήματος, αφού το αύριο θα είναι ίδιο με το χθες.

Εν κατακλείδι, χάρη στον γραμμικό χρόνο η ανθρωπότητα προχώρησε στην «εφεύρεση» της εξέλιξης και της προόδου. Χωρίς τον «αισιόδοξο» γραμμικό–ανοδικό χρόνο, η ίδια η έννοια της επιστήμης, που βασίζεται στις αντιλήψεις της εξέλιξης και της προόδου, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα προέκυπτε. Ο σημερινός άνθρωπος θεωρεί ότι οι αντιλήψεις αυτές είναι «φυσικές» στην ανθρωπότητα και θα υπήρχαν έτσι και αλλιώς. Όμως, δεν είναι έτσι. Αποτελούν κομμάτι της ανάγνωσής μας για τον χρόνο και η σημερινή μας ανάγνωση για τον χρόνο προέρχεται από τον Χριστιανισμό.

Η απελευθέρωση του ανθρώπου 

Μια άλλη επαναστατική αλλαγή που επέφερε ο Χριστιανισμός στη σχέση του ανθρώπου με τον κόσμο γύρω του είναι ότι τον «απελευθέρωσε», τρόπον τινά, από τη φύση. Συγκεκριμένα, ο προχριστιανικός άνθρωπος αντιλαμβανόταν τον εαυτό του ως υποκείμενο σε ανώτερες φυσικές δυνάμεις, οι οποίες ήταν εκτός των δυνατοτήτων ελέγχου του. Εδώ, βέβαια κάποιος μπορεί να αντιτάξει ότι οι αρχαίοι Έλληνες δεν πειθαρχούσαν ούτε στους θεούς τους, τους οποίους ακόμη και πολεμούσαν αν χρειαζόταν και μάλιστα μπορούσαν και να τους νικήσουν.

Όμως, πάνω από τους θεούς, υπήρχαν απρόσωπες δυνάμεις, οι οποίες δεν μπορούσαν να νικηθούν. Πάνω σε αυτήν την αντίληψη περί ματαιότητας κάθε προσπάθειας ελέγχου του πεπρωμένου και της αναπόφευκτης υποταγής σε απρόσωπες φυσικές δυνάμεις, εδράστηκε μεγάλο κομμάτι της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας. Γενικά, ο προχριστιανικός άνθρωπος θεωρούσε ότι ζούσε μέσα σε έναν κόσμο τον οποίο δεν μπορούσε να ελέγξει ούτε αυτός ούτε όμως και οι θεοί του.

Ο Χριστιανισμός ήταν αυτός που εισήγαγε στο ιστορικό γίγνεσθαι την ιδέα του παντοδύναμου, παντογνώστη και πανταχού παρόντα Θεού, ο οποίος ήταν κάτι πολύ περισσότερο από το άθροισμα των προηγούμενων προχριστιανικών θεών. Ο χριστιανικός Θεός δεν λειτουργούσε μέσα στη φύση αλλά η φύση μέσα σε αυτόν. Από εκεί λοιπόν που η φύση ήταν ένας απρόσωπος, άλογος και ανεξέλεγκτος κόσμος, μετετράπη σε κάτι ελεγχόμενο από τη θεϊκή διάνοια, εγκλεισμένο μέσα στη θεϊκή υπόσταση.

Αυτή ήταν μια μεγάλη εξέλιξη για τον άνθρωπο, γιατί πλέον είχε κάποιον με τον οποίο μπορούσε να «συνομιλήσει» δια της προσευχής και να ζητήσει βοήθεια στον διαρκή του αγώνα με τον φυσικό κόσμο, ο οποίος έπαψε να είναι a priori αναλλοίωτος και ανίκητος.
Η πραγματική επανάσταση, όμως, έγινε με τον εξανθρωπισμό του Θεού, δια του προσώπου του Ιησού Χριστού, που συνακόλουθα σήμαινε και μερική θεοποίηση του ανθρώπου. Αυτή η επαναστατική θρησκευτική αντίληψη, αδιανόητη για τις προηγούμενες θρησκείες, εισήγαγε ένα θεϊκό στοιχείο μέσα στον άνθρωπο και συνακόλουθα «ενσωμάτωσε» τον άνθρωπο μέσα στον Θεό.


Με άλλα λόγια, ο Χριστιανισμός «θεοποίησε» την ανθρώπινη διάνοια και συνακόλουθα προσέδωσε στον άνθρωπο μια στιβαρή πίστη. Συγκεκριμένα, την πίστη ότι δεν υπάρχουν προβλήματα που δεν μπορούν να λυθούν και ότι ο άνθρωπος μπορεί να ελέγξει τον περιβάλλοντα κόσμο του, ως δημιούργημα «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν» του Θεού, και ως έχων τη θεϊκή υπόσταση μέσα του.

Η παραδοξότητα του σύμπαντος 

Βέβαια, κάποιος μπορεί να υποστηρίξει πως ότι προσέφερε ο Χριστιανισμός στην επιστήμη προσέφερε και σήμερα αποτελεί τροχοπέδη για την εξέλιξή της. Όμως, δεν είναι έτσι. Ο Χριστιανισμός συνεχίζει να χαρίζει στην επιστήμη την αίσθηση «ατελούς γνώσης» που οφείλει να έχει για να υπάρχει η προσπάθεια, η πρόοδος, η εξέλιξη. Συγκεκριμένα, πράγματι στον νεωτερικό κόσμο ο άνθρωπος έφτασε στο σημείο να «αυτοθεοποιηθεί». (Αυτο)θεοποιώντας τη διάνοιά του, θεώρησε ότι δεν χρειάζεται τον Θεό για να ερμηνεύσει τον κόσμο γύρω του.

Όμως, οι νεότερες εξελίξεις στις φυσικές επιστήμες, όπως είναι η κβαντομηχανική και οι θεωρίες του Χάους και της Πολυπλοκότητας (ChaoPlexity), μας δείχνουν ότι η διάνοιά μας δεν αποτελεί το κατάλληλο εργαλείο για την ερμηνεία του κόσμου, γιατί είναι περιοριστική και παραπλανητική. Όπως έχει πει ένας διάσημος φυσικός «το σύμπαν δεν είναι απλώς πιο παράδοξο από ότι φανταζόμαστε. Είναι πιο παράδοξο από ότι μπορούμε να φανταστούμε».

Έτσι, ο Χριστιανισμός συνεχίζει να μας προσφέρει την απαραίτητη «μνήμη άγνοιας», έτσι ώστε να υπάρχει το στοιχείο του διαρκούς ανικανοποίητου που αποτελεί σημαντική βάση έδρασης της επιστήμης. 

SLpress.gr



Share

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Λίγες οδηγίες πριν επισκεφθείτε το ιστολόγιό μας (Για νέους επισκέπτες)

1. Στην στήλη αριστερά βλέπετε τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας τις οποίες μπορείτε ελεύθερα να σχολιάσετε επωνύμως, ανωνύμως ή με ψευδώνυμο, πατώντας απλά την λέξη κάτω από την ανάρτηση που γραφει "σχόλια" ή "δημοσίευση σχολίου" (σας προτείνω να διαβάσετε με προσοχή τις οδηγίες που θα βρείτε πάνω από την φόρμα που θα ανοίξει ώστε να γραψετε το σχόλιό σας). Επίσης μπορείτε να στείλετε σε φίλους σας την συγκεκριμένη ανάρτηση που θέλετε απλά πατώντας τον φάκελλο που βλέπετε στο κάτω μέρος της ανάρτησης. Θα ανοίξει μια φόρμα στην οποία μπορείτε να γράψετε το email του φίλου σας, ενώ αν έχετε προφίλ στο Facebook, στο Twitter ή στο Google+ μπορείτε με τα εικονίδια που θα βρείτε στο τέλος της ανάρτησης να την μοιραστείτε με τους φίλους σας.

2. Στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας μπορείτε να βρείτε το πλαίσιο στο οποίο βάζοντας το email σας και πατώντας την λέξη Submit θα ενημερώνεστε αυτόματα για τις τελευταίες αναρτήσεις του ιστολογίου μας.

3. Επίσης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις δυνατότητες του Google Friend Connect (θα βρείτε δεξιά το ανάλογο gadget) να γίνετε φίλος του ιστολογίου μας και να λαμβάνετε με την εγγραφή σας στο αμέσως παρακάτω gadget πατώντας την λέξη "Εγγραφή" ενημερώσεις του ιστολογίου μας.

4. Αν έχετε λογαριασμό στο Twitter σας δινεται η δυνατότητα να μας κάνετε follow και να παρακολουθείτε το ιστολόγιό μας από εκεί. Θα βρείτε το σχετικό εικονίδιο του Twitter κάτω από τα πλαίσια του Google Friend Connect, στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας.

5. Μπορείτε να ενημερωθείτε από την δεξιά στήλη του ιστολογίου μας με τα διάφορα gadgets για τον καιρό, να δείτε ανακοινώσεις, στατιστικά, ειδήσεις και λόγια ή κείμενα που δείχνουν τις αρχές και τα πιστεύω του ιστολογίου μας. Επίσης μπορείτε να κάνετε αναζήτηση βάζοντας μια λέξη στο πλαίσιο της Αναζήτησης (κάτω από τους αναγνώστες μας). Πατώντας την λέξη Αναζήτηση θα εμφανιστούν σχετικές αναρτήσεις μας πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων. Παράλληλα μπορείτε να δείτε τις αναρτήσεις του τρέχοντος μήνα αλλά και να επιλέξετε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία αναρτήσεων από την σχετική στήλη δεξιά.

6. Μπορείτε ακόμα να αφήσετε το μήνυμά σας στο μικρό τσατάκι του blog μας στην δεξιά στήλη γράφοντας απλά το όνομά σας ή κάποιο ψευδώνυμο στην θέση "όνομα" (name) και το μήνυμά σας στην θέση "Μήνυμα" (Message).

7. Επίσης μπορείτε να μας στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στην διεύθυνσή μας koukthanos@gmail.com με όποιο περιεχόμενο επιθυμείτε. Αν είναι σε προσωπικό επίπεδο θα λάβετε πολύ σύντομα απάντησή μας.

8. Στην μπάρα που περνάει κυλιόμενη πάνω από τον χώρο των αναρτήσεων μπορείτε να δείτε σε τίτλους τις 25 τελευταίες αναρτήσεις μας. Οι τίτλοι είναι σύνδεσμοι (λινκ) και πατώντας τους θα ανοίξει σε ένα ξεχωριστό παράθυρο η συγκεκριμένη ανάρτηση.

9. Τέλος μπορείτε να βρείτε στην δεξιά στήλη του ιστολογίου μας τα φιλικά μας ιστολόγια, τα ιστολόγια που παρακολουθούμε αλλά και πολλούς ενδιαφέροντες συνδέσμους.

Να σας υπενθυμίσουμε ότι παρακάτω μπορείτε να βρείτε χρήσιμες οδηγίες για την κατασκευή των αναρτήσεών μας αλλά και στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας ότι έχει σχέση με δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα.

ΣΑΣ ΕΥΧΟΜΑΣΤΕ ΚΑΛΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ

Χρήσιμες οδηγίες για τις αναρτήσεις μας.

1. Στις αναρτήσεις μας μπαίνει ΠΑΝΤΑ η πηγή σε οποιαδήποτε ανάρτηση ή μερος αναρτησης που προέρχεται απο άλλο ιστολόγιο. Αν δεν προέρχεται από κάποιο άλλο ιστολόγιο και προέρχεται από φίλο αναγνώστη ή επώνυμο ή άνωνυμο συγγραφέα, υπάρχει ΠΑΝΤΑ σε εμφανες σημείο το ονομά του ή αναφέρεται ότι προέρχεται από ανώνυμο αναγνώστη μας.

2. Για όλες τις υπόλοιπες αναρτήσεις που δεν έχουν υπογραφή ΙΣΧΥΕΙ η αυτόματη υπογραφή της ανάρτησης. Ετσι όταν δεν βλέπετε καμιά πηγή ή αναφορά σε ανωνυμο ή επώνυμο συντάκτη να θεωρείτε ΩΣ ΑΥΣΤΗΡΟ ΚΑΝΟΝΑ ότι ισχύει η αυτόματη υπογραφή του αναρτήσαντα.

3. Οταν βλέπετε ανάρτηση με πηγή ή και επώνυμο ή ανώνυμο συντάκτη αλλά στη συνέχεια υπάρχει και ΣΧΟΛΙΟ, τότε αυτό είναι ΚΑΙ ΠΑΛΙ του αναρτήσαντα δηλαδή είναι σχόλιο που προέρχεται από το ιστολόγιό μας.

Σημείωση: Αλλες πληροφορίες για δημοσιεύσεις και πνευματικά δικαιώματα μπορείτε να βρείτε στην κάτω μπάρα του ιστολογίου μας.